Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, στον χαιρετισμό του, σημείωσε ότι αυτή είναι η πρώτη εκδήλωση που γίνεται στο Προεδρικό όχι μόνο για τον Κυριάκο Μάτση αλλά και για τον αγώνα της ΕΟΚΑ, και ότι «σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία». Είπε ότι ο αγώνας της ΕΟΚΑ, ήταν ο «πιο αγνός αγώνας του Κυπριακού Ελληνισμού».
Έστειλε τρία «σύντομα μηνύματα» στους μαθητές που ήταν παρόντες στην εκδήλωση.
Σημείωσε ότι η διοργάνωση της εκδήλωσης «είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε» γιατί, όπως είπε, ο αγώνας του Κυριάκου Μάτση, ο αγώνας της ΕΟΚΑ, «είναι ο λόγος που σήμερα έχουμε ότι πιο ισχυρότερο διαθέτουμε, την Κυπριακή Δημοκρατία». Για να υπάρχουμε σήμερα εμείς εδώ, οφείλεται στον αγώνα της ΕΟΚΑ, είπε ο Πρόεδρος, σημειώνοντας ότι, «το ελάχιστο που έχουμε να πράξουμε είναι να τιμούμε όλους αυτούς που θυσιάστηκαν για να υπάρχουμε σήμερα εμείς».
Το δεύτερο που ανέφερε, είναι ότι, τέτοιες εκδηλώσεις είναι πολύ σημαντικές, ειδικότερα για τη νέα γενιά. Αν θέλουμε πραγματικά να τιμούμε την δράση των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και τη δράση του Κυριάκου Μάτση, είπε, δεν είναι μόνο μέσα από επετειακές εκδηλώσεις. «Θα πρέπει να την τιμούμε μέσα από την καθημερινή στάση ζωής μας και, ειδικότερα, όσοι από εμάς βρίσκονται προσωρινά σε θέσεις εξουσίας, μέσα από τον καθημερινό μας αγώνα», πρόσθεσε. Αναφερόμενος στην προσπάθεια για απελευθέρωση και τερματισμό της κατοχής και επανένωση της Κύπρου, είπε ότι ο αγώνας του Κυριάκου Μάτση, ο αγώνας των αγωνιστών της ΕΟΚΑ, «είναι αυτός που καθορίζει μέχρι και σήμερα τις δικές μας προσπάθειες».
«Το τρίτο και τελευταίο μήνυμα, με το οποίο θα ήθελα να ολοκληρώσω αυτόν τον σύντομο χαιρετισμό είναι ότι έχουμε υποχρέωση ως Πολιτεία –και χαίρομαι που το Υπουργείο Παιδείας είναι συνδιοργανωτής της σημερινής εκδήλωσης– να μιλάμε στα παιδιά μας για τον αγώνα της ΕΟΚΑ», είπε. «Έχουμε υποχρέωση ως Πολιτεία», είπε, τα παιδιά να ξέρουν την ιστορία μας, να ξέρουν από πού προερχόμαστε, «γιατί η σωστή γνώση της ιστορίας καθορίζει και τα μελλοντικά μας βήματα».
Σημείωσε ότι, ενδεχομένως, «κάποιοι ισχυρίζονται κάτι, με το οποίο διαφωνώ απόλυτα, ότι το να μιλάμε στα παιδιά μας για τον αγώνα της ΕΟΚΑ, για όλους αυτούς που θυσιάστηκαν, για να υπάρχουμε σήμερα εμείς, ενδεχομένως να λειτουργεί ενάντια στις προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού ή σε μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού». Επανέλαβε ότι αυτό είναι κάτι με το οποίο δαφωνεί «κάθετα». «Η οποιαδήποτε λύση του Κυπριακού και η βιωσιμότητα οποιασδήποτε λύσης του Κυπριακού περνά μέσα από τη σωστή γνώση της ιστορίας μας και όχι μέσα από την αυτοκατάργηση», είπε τέλος.
Στη δική του ομιλία, ο Καθηγητής Εκπαιδευτικής Πολιτικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Χαραλάμπους, αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του Κυριάκου Μάτση.
Αναφερόμενος στη μετάβασή του στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει γεωπονία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ο κ. Χαραλάμπους είπε ότι ο Κυριάκος Μάτσης δεν ήταν ένας απλός φοιτητής αλλά ένας δραστήριος Κύπριος που έβγαζε «πύρινους λόγους υπέρ της ελευθερίας της Κύπρου», αρθρογραφούσε σε εφημερίδες, και πρωτοστατούσε στην ενημέρωση της μακεδονικής νεολαίας για την απελευθέρωση της Κύπρου.
Αναφέρθηκε ακόμη στην αγάπη του ήρωα για τη γη και τον κόσμο που μοχθούσε για να ζήσει από αυτήν.
Σημείωσε ακόμη ότι, ο Κυριάκος Μάτσης ήταν από τους πρώτους που μυήθηκαν στην ένοπλη δράση της ΕΟΚΑ. Αναφέρθηκε και στο περιστατικό με τον Κυβερνήτη της Κύπρου Τζον Χάρντιγκ, ο οποίος τον επισκέφθηκε όταν ήταν κρατούμενος το 1956 και του προσέφερε 500.000 λίρες αν αποκάλυπτε πού κρυβόταν ο Διγενής. Τότε ο Κυριάκος Μάτσης κτύπησε τη γροθιά του στο τραπέζι και του απάντησε «Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής», σημείωσε ο Καθηγητής.
Αναφερόμενος την θυσία του Κυριάκου Μάτση στις 19 Νοεμβρίου 1985 στο Δίκωμο, ο κ. Χαραλάμπους είπε ότι, ο ήρωας έδωσε το τελευταίο μάθημα πίστης και αφοσίωσης στα ιδανικά του, επιλέγοντας τον θάνατο, «την ευγενέστερη πράξη της ζωής του». «Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας. Ένα ‘Μολών λαβέ’ από το στόμα του Κυριάκου Μάτση και δύο χειροβομβίδες από τα χέρια των Άγγλων, ήταν αρκετά για να περάσει το κατώφλι της αθανασίας», είπε ο Καθηγητής.
Αναφερόμενος στους στίχους του Κύπριου ποιητή, Κώστα Μόντη, «Αυτός αποφάσισε να πεθάνει, δεν έχεις επιχείρημα, δεν έχεις τίποτα να του αντιτάξεις», ο κ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι, «πράγματι, ήταν ίσως ο μόνος τρόπος αυτός ο καλλιεργημένος και φιλοσοφημένος Έλλην Κύπριος, ο εθνικός και κοινωνικός οραματιστής, ο ελληνολάτρης Κυριάκος Μάτσης, να χλευάσει τον θάνατο μπροστά στην προοπτική της ελευθερίας και αποκατάστασης της δούλης πατρίδας».
«Μπορεί οι μυλόπετρες της ιστορίας και τα παίγνια ισχύος να μην δικαίωσαν την υπόθεση για την οποία θυσιάστηκε ο Κυριάκος Μάτσης και τόσοι άλλοι, αλλά το παράδειγμά του είναι από τις περιπτώσεις εκείνες που η ζωή και ο θάνατος αποκτούν ένα νόημα πανανθρώπινης εμβέλειας», πρόσθεσε.
Στους καιρούς που ζούμε σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα, είπε ο Καθηγητής, «θα συμφωνήσουμε, νομίζω, ότι σήμερα η μνήμη του είναι περισσότερο αναγκαία παρά ποτέ, όχι μόνο γιατί εκπροσώπησε με τον καλύτερο τρόπο την αξιοπρέπεια του κυπριακού ελληνισμού, αλλά γιατί με το θάνατό του εκμηδένισε την απόσταση που χωρίζει τις Θερμοπύλες από το Δίκωμο».
Ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα από μαθητές και μαθήτριες του Μουσικού Σχολείου Λευκωσίας Παγκύπριου Γυμνασίου οι οποίοι καταχειροκροτήθηκαν από τους παρευρισκόμενους. Η εκδήλωση, η οποία συνδιοργανώθηκε από το Υπουργείο Παιδείας και το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, ολοκληρώθηκε με τον Εθνικό ύμνο.
Η εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε παρουσία της οικογένειας του ήρωα, είναι η πρώτη από μια σειρά εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Κυριάκου Μάτση, μεταξύ άλλων στη γενέτειρα του ήρωα, το Παλαιχώρι, και στη Θεσσαλονίκη. Την Τετάρτη, ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου θα εγκαινιάσει φωτογραφική έκθεση για τον Κυριάκο Μάτση στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν η Υπουργός Παιδείας, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης, αξιωματούχοι, Βουλευτές, και πλήθος κόσμου.
