Την πραγματική αξία μιας ηλεκτρονικής αγοράς καλούνται πλέον να υπολογίζουν διαφορετικά οι καταναλωτές, καθώς οι νέες ευρωπαϊκές επιβαρύνσεις στις εισαγωγές μικρών δεμάτων αλλάζουν τα δεδομένα για όσους παραγγέλνουν από πλατφόρμες όπως η Temu, η Shein και η AliExpress.
Οι αγορές προϊόντων χαμηλής αξίας, που μέχρι πρότινος αποτελούσαν έναν εύκολο τρόπο εξοικονόμησης χρημάτων, μπορεί πλέον να συνοδεύονται από πρόσθετες χρεώσεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις αυξάνουν αισθητά το τελικό ποσό.
Από την 1η Ιουλίου εφαρμόζεται προσωρινός τελωνειακός δασμός €3 ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος για αποστολές αξίας έως €150 από τρίτες χώρες, ενώ από την 1η Νοεμβρίου προστέθηκε το ευρωπαϊκό τέλος διαχείρισης ύψους €2 ανά κατηγορία προϊόντος. Οι δύο επιβαρύνσεις μπορούν να φτάσουν συνολικά τα €5 για κάθε διαφορετική κατηγορία σε μια παραγγελία χαμηλής αξίας.
Το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει ενδεχόμενο ΦΠΑ που δεν έχει ήδη καταβληθεί, μεταφορικά ή άλλες χρεώσεις διαχείρισης.
Τι μπορούν, λοιπόν, να κάνουν οι καταναλωτές ώστε να μην πληρώνουν περισσότερα από όσα υπολόγιζαν αρχικά;
Η πρώτη κίνηση που μπορεί να κάνει τη διαφορά
Η σημαντικότερη επιλογή είναι να εξετάζουν από πού αποστέλλεται το προϊόν και εάν βρίσκεται ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά.
Αγορές από προϊόντα που έχουν εισαχθεί και τεθεί νόμιμα σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ δεν αντιμετωπίζονται ως νέες εισαγωγές από τρίτες χώρες κατά τη μεταφορά τους μεταξύ κρατών μελών.
Αυτό σημαίνει ότι η αποστολή ενός τέτοιου προϊόντος από ευρωπαϊκή αποθήκη στην Κύπρο δεν συνεπάγεται τις συγκεκριμένες νέες εισαγωγικές επιβαρύνσεις.
Ωστόσο, οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί. Το γεγονός ότι μια πλατφόρμα διαθέτει ευρωπαϊκή ιστοσελίδα ή εμφανίζει τιμές σε ευρώ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα τα προϊόντα της αποστέλλονται από αποθήκες εντός της ΕΕ.
Το Τμήμα Τελωνείων της Κύπρου συστήνει στους καταναλωτές να ελέγχουν τους όρους της επιχείρησης, τη φυσική έδρα της και την προέλευση των προϊόντων πριν από την αγορά.
Πότε ένα προϊόν των €2 μπορεί να μην είναι τελικά ευκαιρία
Η χαμηλή τιμή ενός προϊόντος δεν αρκεί πλέον για να θεωρηθεί μια αγορά συμφέρουσα.
Για παράδειγμα, εάν ένα προϊόν αξίας €2 αποστέλλεται από χώρα εκτός ΕΕ και υπάγεται στις δύο νέες επιβαρύνσεις, το κόστος του μπορεί να αυξηθεί κατά €5, πριν από άλλες χρεώσεις.
Στην περίπτωση που η αποστολή γίνει μέσω Κυπριακών Ταχυδρομείων και υπόκειται σε τελωνειακές επιβαρύνσεις, μπορεί να προστεθούν ακόμη €3,50 για την παρουσίαση στο τελωνείο.
Έτσι, ένα προϊόν των €2 μπορεί να φτάσει τα €10,50, χωρίς να υπολογίζονται ενδεχόμενα πρόσθετα έξοδα.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι καταναλωτές θα πρέπει να συγκρίνουν το συνολικό κόστος μιας αγοράς με την τιμή αντίστοιχου προϊόντος που διατίθεται στην Κύπρο ή σε άλλη χώρα της ΕΕ.
Τι συμφέρει να αγοράζετε μαζί και τι να προσέχετε στο καλάθι
Ένα σημείο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το κόστος είναι ο αριθμός των διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων που περιλαμβάνονται στην τελωνειακή δήλωση.
Οι επιβαρύνσεις δεν υπολογίζονται υποχρεωτικά ανά τεμάχιο ούτε απλώς ανά δέμα, αλλά με βάση την τελωνειακή ταξινόμηση των προϊόντων.
Για παράδειγμα, πέντε ίδια μπλουζάκια μπορεί να θεωρηθούν μία κατηγορία προϊόντος, ενώ ένα μπλουζάκι και ένα ζευγάρι σκουλαρίκια μπορεί να αποτελούν δύο διαφορετικές κατηγορίες.
Σε μια παραγγελία με τρεις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, οι δύο επιβαρύνσεις μπορούν να φτάσουν τα €15 συνολικά, εφόσον πρόκειται για αποστολή αξίας έως €150 που υπάγεται στον προσωρινό δασμό.
Η συγκέντρωση περισσότερων προϊόντων σε ένα καλάθι δεν εξαλείφει τις χρεώσεις ανά κατηγορία, αλλά η διάσπαση μιας παραγγελίας σε μικρότερα δέματα δεν αποτελεί επίσης τρόπο αποφυγής τους.
Αντίθετα, μπορεί να προκύψουν επιπλέον έξοδα μεταφοράς ή διαχείρισης.
Δεν πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές τις χρεώσεις με τον ίδιο τρόπο
Ένα ακόμη στοιχείο που χρειάζεται προσοχή είναι ο τρόπος με τον οποίο εισπράττονται οι επιβαρύνσεις.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι οι σχετικές υποχρεώσεις διεκπεραιώνονται από τις επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην εισαγωγή και την τελωνειακή δήλωση. Ωστόσο, οι πλατφόρμες, οι πωλητές ή οι μεταφορείς μπορούν να μετακυλίσουν το κόστος στον τελικό καταναλωτή.
Οι χρεώσεις μπορεί να εμφανίζονται ήδη κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας ή να ζητούνται πριν από την παράδοση.
Το Τμήμα Τελωνείων της Κύπρου συστήνει στους καταναλωτές να ελέγχουν εάν οι σχετικές επιβαρύνσεις περιλαμβάνονται στην τιμή αγοράς και να υπολογίζουν το πρόσθετο κόστος πριν ολοκληρώσουν την παραγγελία.
Προσοχή και στις επιστροφές προϊόντων
Οι επιστροφές αποτελούν ακόμη έναν παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει το πραγματικό κόστος μιας αγοράς.
Σε περίπτωση που ένα προϊόν αποδειχθεί ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στην περιγραφή του, η επιστροφή του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλες οι επιβαρύνσεις θα επιστραφούν αυτόματα.
Το ευρωπαϊκό τέλος διαχείρισης των €2 είναι μη επιστρέψιμο ακόμη και όταν το προϊόν επιστραφεί ή αποδειχθεί ελαττωματικό, σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες για το μέτρο.
Παράλληλα, για τον προσωρινό τελωνειακό δασμό μπορεί να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία επιστροφής, ενώ ο ΦΠΑ εξαρτάται από τους όρους και τη διαδικασία της κάθε αγοράς.
Για τον λόγο αυτό, οι καταναλωτές θα πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τους όρους επιστροφής πριν προχωρήσουν σε αγορές προϊόντων που ενδέχεται να χρειαστούν αλλαγή.
Τι να προσέξετε ενόψει Black Friday
Καθώς πλησιάζει και η φετινή Black Friday, στις 27 Νοεμβρίου, όσοι σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν αγορές από πλατφόρμες του εξωτερικού θα πρέπει να συνυπολογίζουν τις νέες επιβαρύνσεις. Οι εκπτώσεις που εμφανίζονται στις αρχικές τιμές δεν σημαίνουν απαραίτητα και χαμηλότερο τελικό κόστος, γι' αυτό είναι σημαντικό να ελέγχουν από πού αποστέλλονται τα προϊόντα και ποιες πρόσθετες χρεώσεις ενδέχεται να προκύψουν πριν ολοκληρώσουν την παραγγελία τους.
Οι ηλεκτρονικές αγορές παραμένουν συμφέρουσες;
Οι νέες επιβαρύνσεις δεν σημαίνουν ότι κάθε αγορά από το εξωτερικό είναι πλέον ασύμφορη.
Η διαφορά τιμής μεταξύ ενός προϊόντος που διατίθεται από διεθνή πλατφόρμα και ενός αντίστοιχου προϊόντος στην Κύπρο μπορεί να εξακολουθεί να είναι σημαντική.
Ωστόσο, η πραγματική εξοικονόμηση εξαρτάται πλέον από περισσότερους παράγοντες: την αξία της παραγγελίας, τον αριθμό των διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων, την προέλευση και τον τρόπο αποστολής, καθώς και τις επιβαρύνσεις που ενδέχεται να προκύψουν μέχρι την παράδοση.
Το βασικό συμπέρασμα για τους καταναλωτές είναι ότι η σύγκριση δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση την τιμή που εμφανίζεται στην οθόνη.
Η επιλογή προϊόντων που βρίσκονται ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά, ο έλεγχος των τελικών χρεώσεων και η αποφυγή αγορών πολλών διαφορετικών μικροαντικειμένων χωρίς προηγούμενο υπολογισμό μπορούν να περιορίσουν το κόστος και να αποτρέψουν δυσάρεστες εκπλήξεις.
