Χορηγίες €50.000 σε μη δικαιούχο, ύποπτα παραστατικά και βαθμολογίες που δεν εξηγούνται: Τι αποκαλύπτει η Ελεγκτική για τα κονδύλια του Πολιτισμού

Χορηγίες €50.000 σε μη δικαιούχο, ύποπτα παραστατικά και βαθμολογίες που δεν εξηγούνται: Τι αποκαλύπτει η Ελεγκτική για τα κονδύλια του Πολιτισμού

Σοβαρά ερωτήματα για το πού καταλήγουν τα χρήματα των φορολογουμένων και με ποια κριτήρια δίνονται κρατικές χορηγίες στον χώρο του πολιτισμού προκαλεί νέα έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Χρηματοδότηση €50.000 σε φορέα που δεν πληρούσε τους όρους, βαθμολογίες που παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις, αμφισβητούμενα παραστατικά και πληρωμές χωρίς επαρκείς ελέγχους συνθέτουν την εικόνα που καταγράφεται.

Η ειδική έκθεση ΕΕ-ΕΥ 34/2026, με ημερομηνία 18 Νοεμβρίου 2026, βάζει στο μικροσκόπιο τη διαχείριση των χορηγικών προγραμμάτων του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, που υπάγεται στο Υφυπουργείο Πολιτισμού.

Δείτε αυτούσια την έκθεση ΕΔΩ

Ο έλεγχος αφορά τα προγράμματα «Κύπρια» για το 2024 και το 2025, καθώς και το «Πολιτισμός ΙΙ» για το 2025, στους τομείς της Μουσικής και του Θεάτρου.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι τα προβλήματα δεν περιορίζονταν σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Η Ελεγκτική εντόπισε αδυναμίες από τη στιγμή που ένας φορέας υπέβαλλε αίτηση μέχρι την έγκριση της χορηγίας και τον έλεγχο των χρημάτων που δαπανήθηκαν.

€50.000 σε φορέα που δεν δικαιούταν χρηματοδότηση

Ένα από τα ευρήματα που ξεχωρίζουν αφορά την καταβολή €50.000 μέσω του προγράμματος «Κύπρια 2025» σε φορέα που ανήκε στην κατηγορία των αναγνωρισμένων φιλανθρωπικών ιδρυμάτων. Το πρόβλημα είναι ότι οι όροι του συγκεκριμένου προγράμματος απέκλειαν ρητά αυτή την κατηγορία φορέων.

Η διαπίστωση της Ελεγκτικής βασίζεται σε στοιχεία από το καταστατικό του οργανισμού, την ιστοσελίδα του και σχετική επιστολή του Υπουργείου Οικονομικών.

Η υπόθεση δημιουργεί ένα ουσιαστικό ερώτημα. Πώς εγκρίθηκε και καταβλήθηκε η χορηγία, εφόσον ο φορέας δεν πληρούσε βασική προϋπόθεση συμμετοχής;

Δεν ήταν όμως η μοναδική περίπτωση. Δύο ακόμη φορείς, οι οποίοι είχαν δεχθεί προειδοποιήσεις από την Επαρχιακή Διοίκηση λόγω εκκρεμοτήτων σε σχέση με τις νόμιμες υποχρεώσεις τους, χρηματοδοτήθηκαν με €15.000 το 2024 και με €20.000 και €35.000 το 2025.

Η Ελεγκτική σημειώνει ότι τα σχετικά στοιχεία μπορούσαν να αναζητηθούν στο ηλεκτρονικό μητρώο του Υπουργείου Εσωτερικών, ώστε να εξεταστεί η κατάσταση των φορέων πριν από την παραχώρηση των χρημάτων.

Άλλα €74.036 χωρίς επαρκή τεκμηρίωση

Στο πρόγραμμα «Πολιτισμός - Μουσική» διαπιστώθηκε ότι πέντε αιτήσεις χρηματοδοτήθηκαν με συνολικό ποσό €74.036, χωρίς να τεκμηριώνεται επαρκώς από τα καταστατικά των φορέων ότι είχαν τη μουσική ως κύρια δραστηριότητα.

Η προϋπόθεση αυτή ήταν απαραίτητη για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα. Η Ελεγκτική δεν υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες εκδηλώσεις δεν πραγματοποιήθηκαν ή ότι δεν είχαν καλλιτεχνική αξία. Επισημαίνει, όμως, ότι δεν είχε αποδειχθεί επαρκώς πως οι δικαιούχοι πληρούσαν όλους τους προβλεπόμενους όρους.

Και αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν αξιόλογες προτάσεις άλλων δημιουργών μένουν εκτός χρηματοδότησης λόγω έλλειψης κονδυλίων.

Απορρίφθηκε αίτηση, αλλά τελικά βρέθηκαν χρήματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια περίπτωση στο πρόγραμμα «Πολιτισμός - Μουσική». Φορέας που αρχικά δεν εξασφάλισε χορηγία χρηματοδοτήθηκε τελικά έπειτα από επανειλημμένες επικοινωνίες και αιτήματα επανεξέτασης, τα οποία διήρκεσαν περίπου έξι μήνες.

Ο συγκεκριμένος αιτητής βρισκόταν στη δεύτερη θέση των επιλαχόντων. Για να διατηρηθεί η σειρά κατάταξης, εγκρίθηκε επίσης χρηματοδότηση του πρώτου επιλαχόντος.

Τα χρήματα προήλθαν από άλλο σχέδιο, το οποίο δεν είχε υλοποιηθεί, ενώ η διευθέτηση χαρακτηρίστηκε ως κατ' εξαίρεση. Παράλληλα, στο πρόγραμμα «Κύπρια 2025», ενώ οι διαθέσιμες πιστώσεις επαρκούσαν για τις 14 πρώτες αιτήσεις, η χρηματοδότηση επεκτάθηκε μέχρι τη 18η θέση, ώστε να συμπεριληφθεί πρόταση λαϊκού και παραδοσιακού πολιτισμού.

Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι η απόφαση αυτή δεν αιτιολογήθηκε επαρκώς, ενώ δεν προβλεπόταν τέτοια υποχρεωτική εκπροσώπηση στους όρους του προγράμματος.

Το ερώτημα είναι εάν οι ίδιοι κανόνες ίσχυαν για όλους τους ενδιαφερομένους και εάν κάθε διαφοροποίηση μπορούσε να δικαιολογηθεί με αντικειμενικά κριτήρια.

Ίδια σχόλια, αλλά ο ένας πήρε 80% και ο άλλος 93%

Από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα είναι όσα καταγράφονται για τη βαθμολόγηση των αιτήσεων. Σε δύο περιπτώσεις, οι αξιολογητές χρησιμοποίησαν πανομοιότυπες παρατηρήσεις, αλλά οι προτάσεις βαθμολογήθηκαν με 80% και 93% αντίστοιχα.

Σε άλλες περιπτώσεις, προτάσεις που χαρακτηρίστηκαν ως αξιόλογες έλαβαν 78%, 79% και 83%, ενώ άλλη πρόταση, για την οποία αναφερόταν απλώς ότι ανταποκρίνεται στους στόχους του προγράμματος, πήρε 91%.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση όπου για την ίδια δράση υπήρχαν δύο έντυπα αξιολόγησης, με βαθμολογίες 85,66% και 94,68%, αλλά με το ίδιο σκεπτικό.

Η έκθεση αναφέρει επίσης βαθμολογία 100 στα 100, χωρίς να εντοπιστεί το αντίστοιχο ατομικό έντυπο που να την τεκμηριώνει.

Η Ελεγκτική δεν συμπεραίνει ότι υπήρξε σκόπιμη ευνοϊκή μεταχείριση. Διαπιστώνει όμως σοβαρές ασυνέπειες, οι οποίες δυσκολεύουν τον έλεγχο των αποφάσεων. Όταν από τη βαθμολογία εξαρτάται ποιος θα πάρει χιλιάδες ευρώ και ποιος θα μείνει εκτός, κάθε μονάδα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Δηλώσεις σύγκρουσης συμφερόντων ενάμιση χρόνο αργότερα

Ερωτήματα προκύπτουν και για τις διαδικασίες που είχαν στόχο να διασφαλίσουν την αμεροληψία των αξιολογητών. Στο πρόγραμμα «Κύπρια 2024», οι δηλώσεις εμπιστευτικότητας και μη σύγκρουσης συμφερόντων υπογράφηκαν τον Ιούλιο του 2025, ενώ η αξιολόγηση είχε ολοκληρωθεί από τις 29 Φεβρουαρίου 2024.

Με απλά λόγια, οι συγκεκριμένες δηλώσεις υπογράφηκαν σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά τη λήψη των αποφάσεων.

Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι τέτοιες αδυναμίες δυσχεραίνουν τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων και την προστασία της αμεροληψίας των διαδικασιών.

Τιμολόγια που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση

Σοβαρά ερωτήματα προέκυψαν και κατά τον έλεγχο των οικονομικών παραστατικών. Η Ελεγκτική εξέτασε δείγμα δέκα φορέων του προγράμματος «Κύπρια» και εντόπισε, μεταξύ άλλων, τιμολόγια του 2025 με ηλεκτρονικά επικολλημένες υπογραφές, χωρίς να προκύπτει ότι είχε επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους.

Σε διαφορετική περίπτωση, το 2024, τιμολόγια και αποδείξεις που φέρονταν να προέρχονται από διαφορετικούς προμηθευτές είχαν συνεχόμενη αρίθμηση, παρότι κάθε εκδότης αναμένεται να διατηρεί τη δική του σειρά.

Η Ελεγκτική ξεκαθαρίζει ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πλαστογράφηση ή άλλη παράνομη ενέργεια. Θεωρεί, ωστόσο, ότι δημιουργούν εύλογες αμφιβολίες για την αξιοπιστία των συγκεκριμένων εγγράφων και ζητά περαιτέρω διερεύνηση.

Πωλούνταν εισιτήρια, αλλά δηλώθηκαν μηδενικά έσοδα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η καταγραφή προβλημάτων στην επιβεβαίωση των εσόδων από πολιτιστικές διοργανώσεις. Σε μία περίπτωση, πιστοποιήθηκαν μηδενικά έσοδα από εισιτήρια, ενώ από δημόσια διαθέσιμα στοιχεία διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν εισιτήρια προς πώληση μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Αυτό δεν αποδεικνύει ότι πραγματοποιήθηκαν πωλήσεις που αποκρύφθηκαν. Δημιουργεί όμως ανάγκη ελέγχου των πραγματικών συναλλαγών.

Σε άλλες περιπτώσεις δεν προσκομίστηκαν επαρκή στοιχεία για έσοδα από χορηγίες, πωλήσεις αναμνηστικών προϊόντων και άλλες δραστηριότητες.

Έτσι, οι ελεγκτές δεν μπορούσαν να επιβεβαιώσουν εάν είχαν δηλωθεί όλα τα πραγματικά έσοδα ορισμένων φεστιβάλ.

Υπήρχε κίνδυνος να πληρωθούν δύο φορές τα ίδια έξοδα

Η έκθεση αναδεικνύει ακόμη ένα κενό. Δεν πραγματοποιούνταν συστηματικοί έλεγχοι για να διαπιστώνεται εάν τα ίδια έξοδα δηλώνονταν σε περισσότερα από ένα χορηγικά προγράμματα.

Χαρακτηριστική είναι περίπτωση κατά την οποία ο ίδιος φορέας έλαβε χρηματοδότηση για δύο διαφορετικές δράσεις, που πραγματοποιήθηκαν στον ίδιο χώρο και σε συνεχόμενες ημερομηνίες.

Η Ελεγκτική ζήτησε τα σχετικά παραστατικά για να εξακριβώσει εάν υπήρχαν κοινές δαπάνες, αλλά δεν της προσκομίστηκαν από τον φορέα.

Ως αποτέλεσμα, δεν κατέστη δυνατό να αποκλειστεί το ενδεχόμενο επικάλυψης.

Δεν έχει αποδειχθεί διπλή χρηματοδότηση. Η διαπίστωση αφορά την έλλειψη επαρκούς ελέγχου για να επιβεβαιωθεί ότι τα ίδια έξοδα δεν πληρώθηκαν δύο φορές.

Το κράτος δεν έλεγχε συστηματικά τα παραστατικά

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα αφορά το ίδιο το σύστημα οικονομικού ελέγχου. Σύμφωνα με την έκθεση, τα τιμολόγια και οι αποδείξεις υποβάλλονταν στους εξωτερικούς ελεγκτές των φορέων, χωρίς το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού να πραγματοποιεί δικούς του συστηματικούς ή δειγματοληπτικούς ελέγχους.

Μάλιστα, οι οδηγίες προς τους εξωτερικούς ελεγκτές δεν καθόριζαν με επαρκή σαφήνεια τι ακριβώς έπρεπε να επαληθεύεται. Εντοπίστηκαν επίσης περιπτώσεις οικονομικών απολογισμών που δεν πιστοποιήθηκαν με τον προβλεπόμενο τρόπο.

Στο «Πολιτισμός ΙΙ» διαπιστώθηκαν ακόμη λανθασμένοι υπολογισμοί δεύτερης δόσης χορηγίας, σε τρεις περιπτώσεις στη Μουσική και έξι στο Θέατρο.

Καθυστερήσεις μέχρι τον Μάιο και άγνωστο το πραγματικό όφελος

Προβλήματα διαπιστώθηκαν και στην έγκαιρη ανακοίνωση των χορηγιών. Για το 2026, τα αποτελέσματα του προγράμματος «Πολιτισμός» ανακοινώθηκαν γύρω στα μέσα Μαΐου, περιορίζοντας σημαντικά τον χρόνο που είχαν στη διάθεσή τους οι δημιουργοί για την πραγματοποίηση των δράσεών τους.

Στα «Κύπρια», πάντως, καταγράφηκε βελτίωση στους χρόνους αξιολόγησης, από 84 ημέρες το 2024 σε 59 το 2025 και 38 το 2026.

Ένα ακόμη βασικό ζήτημα είναι ότι το κράτος δεν αξιολογούσε επαρκώς τι ακριβώς πετύχαιναν οι χορηγίες που παραχωρούσε.

Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι το Τμήμα επικεντρωνόταν κυρίως στα ποσά που δαπανήθηκαν και στον αριθμό των αιτήσεων που χρηματοδοτήθηκαν, χωρίς επαρκή αποτίμηση της συμμετοχής του κοινού, της στήριξης νέων δημιουργών και της πραγματικής συμβολής των προγραμμάτων στον πολιτισμό.

Τι απαντά το Υφυπουργείο Πολιτισμού

Στην έκθεση καταγράφεται η θέση του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, το οποίο αναφέρει ότι τα τελευταία τρία χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια αναδιοργάνωσης των χορηγικών προγραμμάτων. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο διαφανές και αποτελεσματικό σύστημα, με λιγότερα και πιο ολοκληρωμένα προγράμματα.

Σύμφωνα με το Τμήμα, αρκετές από τις συστάσεις της Ελεγκτικής έχουν ήδη δρομολογηθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης.

Το μεγάλο ερώτημα για τα χρήματα των φορολογουμένων

Η έκθεση δεν σημαίνει ότι όλες οι κρατικές χορηγίες ήταν προβληματικές, ούτε αποδεικνύει ότι διαπράχθηκαν ποινικά αδικήματα. Αναδεικνύει, όμως, συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου οι κανόνες δεν εφαρμόστηκαν επαρκώς, οι αποφάσεις δεν αιτιολογήθηκαν πλήρως ή οι οικονομικοί έλεγχοι παρουσίαζαν σοβαρές αδυναμίες.

Και όλα αυτά σε έναν τομέα όπου αρκετές αξιόλογες πολιτιστικές προτάσεις μένουν χωρίς χρηματοδότηση επειδή τα διαθέσιμα χρήματα δεν επαρκούν.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό. Όταν το κράτος δίνει χιλιάδες ευρώ από τα χρήματα των φορολογουμένων, ποιος ελέγχει ότι οι δικαιούχοι πληρούν τους όρους και ότι κάθε ευρώ χρησιμοποιείται σωστά;

Η στήριξη του πολιτισμού αποτελεί αναγκαία δημόσια πολιτική. Η διαφάνεια, όμως, δεν μπορεί να θεωρείται δευτερεύον ζήτημα.

Γιατί δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσα χρήματα μοιράστηκαν. Πρέπει να γνωρίζουμε ποιοι τα πήραν, γιατί τα πήραν και τι πραγματικά προσέφεραν στην κοινωνία.

Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

 

 

 

 

 

ΔΗΚΟ σε τροχιά σύγκρουσης για το 2028: Χριστοδουλίδης, αυτόνομη κάθοδος ή το απρόσμενο χαρτί του ΑΚΕΛ;

ΔΗΚΟ σε τροχιά σύγκρουσης για το 2028: Χριστοδουλίδης, αυτόνομη κάθοδος ή το απρόσμενο χαρτί του ΑΚΕΛ;

Το παρασκήνιο των διεργασιών, οι διαφορετικές προσεγγίσεις στην ηγεσία και τη βάση του κόμματος, ο Νικόλας Παπαδόπουλος και ο παράγοντας ΕΛΑΜ που περιπλέκει τις αποφάσεις για τις επόμενες Προεδρικές

BEST OF TOTHEMAONLINE