Για τους Κύπριους τα Χριστούγεννα σημαίνουν οικογενειακές στιγμές με τραγούδι, χορό, παιχνίδι. Σημαίνουν έθιμα και παράδοση γεμάτα αναμνήσεις. Τα παιδιά από την άλλη αναμένουν με αγωνία τα δώρα κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο.
Μπορεί η τεχνολογία να εξελίσσεται, όμως η παράδοση από γενιά σε γενιά παραμένει σταθερή και αναλλοίωτη στο χρόνο.
Ειδικά στα χωριά της Κύπρου προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανά τα ήθη και έθιμα και γενικότερα την παράδοση του Δωδεκαημέρου, που ορίζεται χρονικά από την παραμονή των Χριστουγέννων και λήγει ανήμερα των Φώτων.
Έθιμα Χριστουγέννων
Οι προετοιμασίες αρχίζουν με το καθάρισμα του σπιτιού και με το στολίσμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου από τέλη Νοέμβριου με αρχές Δεκεμβρίου.
Τα κάλαντα
Τα Κάλαντα είναι δημοτικά τραγούδια με ευχές, που ψάλλονται (κυρίως από παιδιά αλλά όχι μόνο) κατά την παραμονή μεγάλων θρησκευτικών εορτών. Τέτοιες γιορτές είναι τα Χριστούγεννα, η Πρωτοχρονιά (η γιορτή του Αγίου Βασιλείου) και τα Θεοφάνεια.
Οταν έρθει η εβδομάδα των Χριστουγέννων τα παιδιά μαζεύονται και λένε τα κάλαντα.
Τα παιδιά γυρνούν από σπίτι σε σπίτι, χτυπούν την πόρτα και ρωτούν: «Να τα πούμε;». Αν η απάντηση από τον νοικοκύρη ή την νοικοκυρά είναι θετική, τότε τραγουδούν τα κάλαντα για μερικά λεπτά τελειώνοντας με την ευχή «Και του Χρόνου. Χρόνια Πολλά». Ο νοικοκύρης τα ανταμοίβει με κάποιο χρηματικό ποσό, ενώ παλιότερα τους πρόσφερε μελομακάρονα ή κουραμπιέδες.
Προετοιμασία γλυκών και σπιτιού
Οι γυναίκες του σπιτιού λίγο πριν την ημέρα των Χριστουγέννων συγκεντρώνονται και φτιάχνουν κουραμπιέδες, μελομακάρονα, το «Christmas cake» και τα σταυροκούλουρα. Η παράδοση λέει ότι κάθε νοικοκυρά πρέπει να φτιάξει μόνη της τα γλυκά για να μυρίσει το σπίτι Χριστούγεννα. Στην εποχή μας όλα τα πιο πάνω τα προσφέρουν τα Ζαχαροπλαστεία με διάφορες γεύσεις όπου μπορεί κάποιος να αγοράσει έτοιμα παρά να φτιάξει στο σπίτι.
Την παραμονή των Χριστουγέννων ετοιμάζει η νοικοκυρά του σπιτιού τη γέμιση της γαλοπούλας. Την επόμενη μέρα μετά τη Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων, μαζεύεται όλη η οικογένεια και απολαμβάνουν όλοι μαζί σούπα είτε ζεστό τραχανά ή τη σούπα αυγολέμονο με κοτόπουλο.
Από ένα σπίτι Κυπρίων η σούβλα χοιρινό και αρνί είναι ένα από τα πιο αγαπημένα έθιμα μαζί με πολλά άλλα παραδοσιακά φαγητά τα οποία βρίσκονται στο μεσημεριανό τραπέζι, μαζί με την γεμιστή γαλοπούλα.
