Οι δημοσκοπικές μετρήσεις των τελευταίων εβδομάδων, με πιο πρόσφατη εκείνη που παρουσιάστηκε από τον Alpha, δεν καθορίζουν απλώς συσχετισμούς. Αναδεικνύουν μια κοινωνία που παραμένει πολιτικά ενεργή, αλλά βαθιά καχύποπτη απέναντι στο σύνολο του κομματικού συστήματος.
Η τιμωρητική ψήφος αντικαθιστά την αποχή
Σε αντίθεση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, όπου η αποχή λειτούργησε ως βασικό μέσο διαμαρτυρίας, όλα δείχνουν ότι το 2026 οι ψηφοφόροι θα επιλέξουν διαφορετική διαδρομή. Η δυσαρέσκεια δεν οδηγεί στην αποστασιοποίηση αλλά στην κάλπη, όχι για επιβράβευση, αλλά για τιμωρία.
Η ψήφος αποκτά χαρακτήρα αρνητικής επιλογής. Δεν εκφράζει εμπιστοσύνη σε πολιτικά προγράμματα, αλλά απόρριψη προσώπων, κομμάτων και πρακτικών που ταυτίστηκαν με τη φθορά, την αναποτελεσματικότητα ή τη θεσμική απαξίωση.
ΔΗΣΥ: πρώτος, αλλά χωρίς ηγεμονία
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Δημοκρατικός Συναγερμός εξακολουθεί να εμφανίζεται ως πρώτο κόμμα. Ωστόσο, η πρωτιά του, δεν μεταφράζεται σε πολιτική κυριαρχία. Ο ΔΗΣΥ διατηρεί εκλογική αντοχή, αλλά έχει χάσει τον ρόλο του, ως αδιαμφισβήτητου πόλου σταθερότητας.
Οι διαρροές, η κόπωση από τη μακρά άσκηση εξουσίας και η αδυναμία διαμόρφωσης πειστικού αφηγήματος για την επόμενη μέρα, περιορίζουν τις δυνατότητές του. Το κόμμα βρίσκεται στη θέση να αμύνεται, επιδιώκοντας περισσότερο να συγκρατήσει δυνάμεις παρά να διευρύνει την επιρροή του.
ΑΚΕΛ: οργανωτική ετοιμότητα σε ρευστό τοπίο
Το ΑΚΕΛ, από την άλλη, εμφανίζεται δημοσκοπικά σε απόσταση αναπνοής από την πρώτη θέση και με σαφές πλεονέκτημα, στο οργανωτικό επίπεδο. Είναι το πρώτο κόμμα που κατάφερε να κλείσει σε μεγάλο βαθμό τα ψηφοδέλτιά του, σε μια περίοδο όπου τα περισσότερα κόμματα δυσκολεύονται ακόμη και να βρουν πρόθυμους υποψηφίους.
Η οργανωτική συνοχή δεν συνιστά από μόνη της εκλογικό πλεονέκτημα, προσφέρει όμως σταθερότητα σε ένα σκηνικό γενικευμένης αβεβαιότητας και επιτρέπει στο κόμμα να επικεντρωθεί στην πολιτική αντιπαράθεση και όχι στη διαχείριση εσωτερικών εκκρεμοτήτων.
Φειδίας Παναγιώτου και Άμεση Δημοκρατία: είσοδος χωρίς πολιτικό βάθος
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει η δημοσκοπική είσοδος του Φειδία Παναγιώτου και της Άμεσης Δημοκρατίας στη Βουλή. Πρόκειται για πολιτικό σχήμα που μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιάσει συγκροτημένες πολιτικές θέσεις, για τα μεγάλα ζητήματα της χώρας.
Η απήχησή του, δεν εδράζεται σε προγραμματικό λόγο, αλλά στη λογική της πλήρους απόρριψης του πολιτικού συστήματος. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο την ένταση της τιμωρητικής ψήφου και την αποσύνδεση της εκλογικής συμπεριφοράς από την πολιτική ουσία.
Άλμα και Οδυσσέας Μιχαηλίδης: από τη σύγκρουση στη δοκιμασία
Το Κίνημα Άλμα, με επικεφαλής τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη, κινείται στην ίδια τροχιά πολιτικής διαμαρτυρίας, αν και με διαφορετικό πρόσημο. Η πολιτική του δυναμική αντλείται από την εικόνα θεσμικής σύγκρουσης και προσωπικής αξιοπιστίας.
Ωστόσο, και εδώ ανακύπτει το ίδιο ερώτημα: κατά πόσο η καταγγελία μπορεί να μετατραπεί σε εφαρμόσιμη πολιτική πρόταση. Οι μετρήσεις, καταγράφουν χαμηλές επιδόσεις των νέων σχημάτων, σε ό,τι αφορά την επάρκεια προτάσεων για οικονομία, Κυπριακό και θεσμούς.
ΔΗΚΟ: απώλεια ρυθμιστικού ρόλου
Σημαντική πολιτική μεταβολή συνιστά η υποχώρηση του ΔΗΚΟ, το οποίο φαίνεται να χάνει τον ιστορικό του ρόλο ως ρυθμιστής των κοινοβουλευτικών ισορροπιών. Η μείωση της επιρροής του το απομακρύνει από τη θέση-κλειδί που κατείχε για δεκαετίες.
Το κενό αυτό φαίνεται να καλύπτεται από το ΕΛΑΜ, το οποίο εδραιώνεται στην τρίτη θέση και αποκτά ρόλο δυνητικού ρυθμιστή. Η μετατόπιση αυτή δεν είναι απλώς αριθμητική, αλλά ποιοτική, με άμεσες συνέπειες στον χαρακτήρα της κοινοβουλευτικής λειτουργίας.
Τα μικρότερα κόμματα και ο κίνδυνος αποκλεισμού
Την ίδια στιγμή, ΕΔΕΚ, Οικολόγοι και ΔΗΠΑ κινούνται σε οριακά ποσοστά, με αυξημένες πιθανότητες να μείνουν εκτός της νέας Βουλής. Η συρρίκνωση της επιρροής τους, εντείνει τον κατακερματισμό και περιορίζει τους ενδιάμεσους πολιτικούς χώρους.
Προς μια πολυκερματισμένη Βουλή
Όλα τα δεδομένα συγκλίνουν στη διαμόρφωση μιας Βουλής πολλών κομμάτων, χωρίς καθαρές πλειοψηφίες και με περιορισμένη συνοχή. Η πολιτική λειτουργία μετατοπίζεται από τη στρατηγική στη διαχείριση, ενώ οι συμμαχίες θα προκύπτουν περισσότερο από ανάγκη, παρά από πολιτική σύγκλιση.
Τέσσερις μήνες πριν τις κάλπες, το πολιτικό σύστημα δεν δείχνει να αναζητά σταθερότητα, αλλά να προσαρμόζεται σε μια νέα πραγματικότητα, όπου η τιμωρητική ψήφος καθορίζει τους συσχετισμούς και οι παλιοί ρόλοι επαναπροσδιορίζονται υπό πίεση.
