Η περίοδος του Πάσχα στην Κύπρο, γνωστή και ως Λαμπρή, δεν συνοδεύεται μόνο από θρησκευτική κατάνυξη και έθιμα, αλλά και από μια πλούσια μουσική παράδοση. Τα κυπριακά τραγούδια της Λαμπρής αποτελούν ζωντανό κομμάτι της λαϊκής κληρονομιάς, διατηρώντας μέχρι σήμερα στοιχεία της ιστορίας, της πίστης και της κοινωνικής ζωής των κοινοτήτων.
Στην κυπριακή παράδοση, τα τραγούδια της περιόδου διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
Η διάκριση αυτή αποτυπώνει τον διπλό χαρακτήρα της Λαμπρής, από τη μία το θρησκευτικό βίωμα και από την άλλη η λαϊκή, κοινοτική έκφραση.
Το τραγούδι του Λαζάρου και το τραγούδι της Ανάστασης αποτελούν τα παραδοσιακά κάλαντα της Λαμπρής.
Ιδιαίτερα, το τραγούδι της Ανάστασης τραγουδιόταν το Μεγάλο Σάββατο. Λίγες ώρες πριν από την Ανάσταση, ανάλογα με το μέγεθος του χωριού, μια παρέα νέων ή και μεγαλύτερων σε ηλικία γύριζε με ένα καλάθι από πόρτα σε πόρτα και τραγουδούσε το τραγούδι. Στην ουσία, αποτελούσε ένα κάλεσμα για να πάει ο κόσμος στην Ανάσταση.
Όταν τελείωνε το τραγούδι, οι νοικοκυρές τοποθετούσαν μέσα στο καλάθι κόκκινα αυγά, αυγοτά, κουλούρια, φλαούνες κ.ά. Μετά την Ανάσταση, συγκεντρώνονταν γύρω από τη λαμπρατζιά και διασκέδαζαν με όσα είχαν μαζέψει στο καλάθι.
Υπάρχουν διάφορες παραλλαγές, τόσο στους στίχους όσο και στη μελωδία. Στη συγκεκριμένη ηχογράφηση συνδυάζονται δύο παραλλαγές, αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους ως προς τη μελωδία, η μία είναι βυζαντινή και η άλλη λαϊκή.
Ξεχωριστή θέση στην παράδοση κατέχουν οι «σούσες της Λαμπρής», που δεν αποτελούν μόνο τραγούδι αλλά και έθιμο.
Οι σούσες ήταν ένα έθιμο που υπάρχει μέχρι και σήμερα, σε οργανωμένη μορφή. Πραγματοποιούνταν την περίοδο της Σήκωσης και το Πάσχα της Λαμπρής, ενώ παράλληλα αποτελούσαν και παιχνίδι. "Θυμάμαι, όταν ήμασταν παιδιά τη δεκαετία του ’60, στο χωριό μου το Καπούτι, δέναμε ένα σχοινί σε έναν ευκάλυπτο, τοποθετούσαμε ένα σανίδι και καθόμασταν πάνω του για να κάνουμε κούνια, αγόρια και κορίτσια μαζί", αναφέρει ο Μιχάλης Ττερλικκάς.
Κατά τη διάρκεια της Σήκωσης, παλαιότερα, συγκεντρώνονταν οι κοπέλες σε έναν μεγάλο χώρο ή κάτω από ένα δέντρο, έστηναν τη σούσα, έκαναν κούνια και τραγουδούσαν σχετικά τραγούδια. Αργότερα συμμετείχαν και τα αγόρια, ενώ δεν ήταν λίγες οι φορές που μέσα από τις σούσες ξεκινούσαν γνωριμίες και δημιουργούνταν σχέσεις.
Το τραγούδι «Της Σούσας» καταγράφηκε το 1997 από την Ελένη Μαππούρα και περιλήφθηκε στην έκδοση «Κυπραία Φωνή - Στ’ αγνάρκα των τζαιρών» (2002), σε ακαπέλα μορφή, διατηρώντας τον αυθεντικό του χαρακτήρα.
Η κυπριακή πασχαλινή μουσική παράδοση αποτυπώνεται και σε σύγχρονες καταγραφές, όπου περιλαμβάνονται τραγούδια όπως:
Τα τραγούδια αυτά καλύπτουν όλο το φάσμα της Μεγάλης Εβδομάδας και της Λαμπρής, από την προετοιμασία μέχρι την Ανάσταση και τη γιορτή.
Τα κυπριακά τραγούδια της Λαμπρής δεν είναι απλώς μουσικά κομμάτια, είναι φορείς μνήμης και ταυτότητας. Μέσα από αυτά αναβιώνουν έθιμα, κοινωνικές σχέσεις και θρησκευτικά βιώματα, που συνεχίζουν να ενώνουν τις κοινότητες μέχρι σήμερα.
Σε μια εποχή που οι παραδόσεις μεταβάλλονται, τα τραγούδια αυτά εξακολουθούν να ακούγονται, είτε στις αυλές των χωριών είτε σε σύγχρονες σκηνές, διατηρώντας ζωντανή τη φωνή της κυπριακής Λαμπρής.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, συνεχάρη τον Péter Magyar για τη νίκη του στις εκλογές, εκφράζοντας την προσδοκία για στενή και εποικοδομητική συνεργασία στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ατζέντας.
