Παρά το γεγονός ότι η πληρότητα ανέρχεται σήμερα στο 26,9%, έναντι 24,7% πέρσι, η κυβέρνηση αρνείται να εφησυχάσει. Η εμπειρία του 2022 και του 2023, όπου η Κύπρος πέρασε από τις υπερχειλίσεις στην απόλυτη ξηρασία, αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα του πόσο γρήγορα μπορεί να ανατραπεί η κατάσταση.
Ο στρατηγικός στόχος που τέθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Νοέμβριο του 2024 είναι πλέον ξεκάθαρος και ριζοσπαστικός: η πλήρης απεξάρτηση της ύδρευσης από τις διαθέσεις του καιρού. Το πλάνο προβλέπει ότι το 100% των αναγκών σε πόσιμο νερό θα καλύπτεται από τις μονάδες αφαλάτωσης, αφήνοντας τα αποθέματα των φραγμάτων ως «ιερή παρακαταθήκη» αποκλειστικά για τους αγρότες μας.
Ένας καταιγισμός έργων: Από τις 5 στις 13 μονάδες
Η Κύπρος αλλάζει τον υδατικό της χάρτη με ταχύτητες που δεν έχουμε ξαναδεί. Εκεί που για τριάντα χρόνια βασιζόμασταν σε μόλις πέντε μόνιμες μονάδες αφαλάτωσης, μέσα σε μια μόλις διετία ο σχεδιασμός ωρίμασε και υλοποίησε τρεις επιπλέον μονάδες, με την τέταρτη να αναμένεται εντός των επόμενων εβδομάδων. Ήδη, το ποσοστό κάλυψης της ύδρευσης από αφαλατωμένο νερό έχει εκτοξευθεί από το 70% στο 80%, με την προοπτική να αγγίξει το απόλυτο 100% στις αρχές του 2027 μέσω των «έργων γέφυρα».
Το Λιμάνι της Λεμεσού, η Μονή και η Κισσόνεργα βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή της παραγωγής, ενώ η Κινητή Μονάδα στον Γαρύλλη ετοιμάζεται να μπει στη μάχη παρά τις γεωπολιτικές δυσκολίες της περιοχής. Ο προγραμματισμός για το 2026-2027 είναι καταιγιστικός, περιλαμβάνοντας την Επισκοπή, το Βασιλικό, τον Μαζωτό και τη Γερμασόγεια, έργα που θα αυξήσουν τη συνολική δυναμικότητα του συστήματος κατά το εντυπωσιακό 66%.
Θωράκιση μέχρι το 2050 με «πράσινη» σφραγίδα
Το βλέμμα της χώρας όμως εκτείνεται πολύ πιο μακριά. Με ορίζοντα το 2050, δρομολογούνται τέσσερις νέες μόνιμες μονάδες σε Αγία Νάπα, Ανατολική Λεμεσό, Δεκέλεια και Πόλη Χρυσοχούς. Το καινοτόμο στοιχείο; Αυτά τα μεγαλεπήβολα έργα σχεδιάζονται να λειτουργούν με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, παντρεύοντας την ανάγκη για νερό με την περιβαλλοντική ευθύνη.
Την ίδια στιγμή, η μάχη δίνεται και στο μέτωπο των απωλειών. Με μια επένδυση έντεκα εκατομμυρίων ευρώ και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δορυφορικής τηλεπισκόπησης, οι τοπικές αρχές καλούνται να κλείσουν τις «τρύπες» στα δίκτυά τους. Ακόμα και η αγροτική παραγωγή εκσυγχρονίζεται, με το νέο αγρομετεωρολογικό δελτίο να επιστρατεύει την τεχνολογία για να προσφέρει στους γεωργούς μας την ακρίβεια που απαιτούν οι καιροί.
Το μήνυμα είναι πλέον σαφές προς όλες τις κατευθύνσεις: Οι κύκλοι της ανομβρίας γίνονται πιο συχνοί και πιο μεγάλοι. Η Κύπρος δεν μπορεί πλέον να περιμένει το «μάννα εξ ουρανού», αλλά οικοδομεί τη δική της υδατική ασφάλεια πάνω σε γερά θεμέλια, επενδύσεις και τεχνολογία αιχμής.
