ΠτΔ για Καραολή και Δημητρίου: «Η απελευθέρωση παραμένει το μεγάλο ζητούμενο»

Δείτε αυτούσιο τον Επιμνημόσυνο λόγο του Προέδρου της Δημοκρατίας:

Είναι με αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας και συγκίνησης που βρισκόμαστε σήμερα σε τούτο τον ιερό χώρο, για να τιμήσουμε τη μνήμη δύο σπουδαίων Ελλήνων της Κύπρου, δύο λαμπρών νέων, που πλήρωσαν με τη ζωή τους τον πόθο για ελευθερία, την αγάπη τους για την Ελλάδα, στον πιο αγνό και ανιδιοτελή αγώνα στην πατρίδα μας, στον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ, 1955-‘59.

Με δέος, μνημονεύουμε τον Μιχαλάκη Καραολή και τον Ανδρέα Δημητρίου, τους πρώτους αγωνιστές της ΕΟΚΑ που καταδικάστηκαν από τους αποικιοκράτες σε θάνατο και με την εκτέλεσή τους δια απαγχονισμού, έγιναν πρότυπο λεβεντιάς και σύμβολο παντοτινό για τον κάθε άνθρωπο, τον κάθε λαό, που αγωνίζεται εναντίον κάθε μορφής καταπίεσης.

Τιμούμε σήμερα τον Μιχαλάκη Καραολή από το Παλαιχώρι, απόφοιτο της Αγγλικής Σχολής και αθλητή του ΑΠΟΕΛ και τον Ανδρέα Δημητρίου από τον Άγιο Μάμα Λεμεσού, βιοπαλαιστή, αχθοφόρο στο Λιμάνι Αμμοχώστου.

Ένα αχώριστο δίδυμο της σύγχρονης Ιστορίας του Ελληνισμού, δύο έντιμοι υπηρέτες της εθνικής ευσυνειδησίας, στρατιώτες του χρέους και του εθνικού καθήκοντος, πιστοί στην υπόσχεση και αφοσίωσή τους, πιστοί στην αγάπη τους για την πατρίδα, Τον Θεό και την ελευθερία της.

Βάδισαν με «στέρεο το βήμα» και περπάτησαν προς την αγχόνη με ένα και μόνο καημό, που δεν θα προλάβαιναν να δουν την πατρίδα τους ελεύθερη.

Ο Καραολής και ο Δημητρίου ήταν οι πρώτοι που περήφανα σταυρώθηκαν για χάρη της πατρίδας. Ο πρώτος, αθώος για τις κατηγορίες αλλά ανένδοτος να καταδώσει τους ενόχους, ο δεύτερος ένοχος αλλά αδάμαστος μπροστά στους βασανισμούς και στις φρικτές δοκιμασίες.

Δέχθηκαν την άδικη δίκη με θάρρος και απτόητο ηθικό, γνωρίζοντας ότι όλες οι προσπάθειες, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, για ανάκληση της απόφασης, θα ήταν μάταιες. Παρά τα φρικτά βασανιστήρια και την εξουθένωση, μέχρι την τελευταία στιγμή είχαν απίστευτη ηρεμία και αυτοσυνειδησία, προετοιμάστηκαν πνευματικά και είχαν συμφιλιωθεί με το ιστορικό τους πεπρωμένο.

Η ανακοίνωση της απόφασης για τη θανατική τους εκτέλεση, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Κύπρο, στην Ελλάδα, σε ευρωπαϊκές χώρες, στην ίδια την Αγγλία, ευαισθητοποίησε και προκάλεσε την έντονη αντίδραση πνευματικών και θρησκευτικών εκπροσώπων. Θα ήταν οι πρώτοι που θα εκτελούνταν με την κατηγορία για συμμετοχή στον Αγώνα για το αυτονόητο ανθρώπινο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και ελευθερίας των λαών, της Ένωσης με την Ελλάδα, δικαίωμα το οποίο κουβαλούσαν στους ώμους τους τρεις χιλιάδες χρόνια ελληνικής Ιστορίας και ταυτότητας.

Η μέρα της εκτέλεσής τους προκάλεσε νεκρική σιγή απ’ άκρου εις άκρον σε όλη την Κύπρο. Στην Ελλάδα προκλήθηκαν σοβαρά επεισόδια με την Αστυνομία, που οδήγησαν σε νεκρούς, ενώ θύελλα αντιδράσεων προκλήθηκε και στο εξωτερικό. Εκτελέστηκαν πριν το χάραμα της 10ης Μαΐου 1956, κρυφά, ύποπτα και ένοχα. Θάφτηκαν ακόμα πιο δειλά μακριά από τους δικούς τους και τον Κυπριακό Ελληνισμό. Η μέρα του μνημοσύνου τους, όμως, πυροδότησε μια άνευ προηγουμένου επανάσταση σε Κύπρο και Ελλάδα, εξόργισε και πείσμωσε ακόμη περισσότερο τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ, συντάραξε τον βρετανικό στρατό και έδωσε νέα πνοή στον αγώνα για αυτοδιάθεση και Ένωση με την Ελλάδα.

Τα σεπτά τους σώματα ήταν τα πρώτα που ενταφιάστηκαν στα Φυλακισμένα Μνήματα, μυστικά και άνανδρα υπό τον φόβο και την έντονη ανησυχία των αποικιοκρατών για περαιτέρω ξεσηκωμό.

Σε αυτούς τους δύο έλαχε η μοίρα, να είναι οι πρώτοι που θα μετατρέψουν σε πάνθεον των αθανάτων, τον χώρο που έμελλε να φιλοξενήσει τα τιμημένα άψυχα σώματα των υπολοίπων ένδοξων ηρώων της σύγχρονης Ιστορίας του Κκυπριακού ελληνισμού. Ο χώρος που έγινε το ιερό του αγώνα ενάντια στη σκλαβιά, έγινε η μήτρα που ζωογόνησε την Κυπριακή Δημοκρατία.

«Φυλακίζεται λοιπόν η γενναιοφροσύνη, το δίκιο και το υπέρ της ελευθερίας φρόνημα; Δύσκολο!» Με αυτά τα λόγια εξέφρασε την αντίδρασή του ο Γάλλος Νομπελίστας διανοούμενος Αλμπέρ Καμύ, για την άνανδρη και απάνθρωπη εκτέλεση του Μιχαλάκη Καραολή και του Ανδρέα Δημητρίου. Και, φυσικά, κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει μαζί του, αφού δεν φυλακίζεται η γενναιοφροσύνη, το δίκιο και το ελεύθερο φρόνημα.

Η 10η Μαΐου του 1956 απέδειξε περίτρανα πως όχι μόνο δεν φυλακίζονται, αλλά και πίσω από τα ντροπιαστικά κάγκελα της φυλακής και μπροστά από το ταπεινωτικό και τραγικό ικρίωμα της αγχόνης, μένουν αλώβητα και ακτινοβολούν σε όλο τον κόσμο.

Και σήμερα, τόσα χρόνια μετά τη θυσία τους, βρισκόμαστε εδώ για να επιβεβαιώσουμε ότι «του ανδρειωμένου ο θάνατος, θάνατος δεν λογιέται». Βρισκόμαστε εδώ για να μνημονεύσουμε τους δύο αυτούς ξεχωριστούς νέους του αγώνα υπέρ της ελευθερίας, της αυτοδιάθεσης, της ένωσης με την Ελλάδα.

Εβδομήντα χρόνια από την ημέρα της θυσίας των Καραολή και Δημητρίου, το διακύβευμα παραμένει το ίδιο: Η απελευθέρωση είναι το μεγάλο ζητούμενο που καλούμαστε να κατακτήσουμε, ώστε να διασφαλίσουμε στον λαό μας, ειδικά στα παιδιά μας, στη νέα γενιά, το δικαίωμα να ζήσουν και να δημιουργήσουν σε μια πατρίδα ελεύθερη, ασφαλή και ειρηνική.

Η Κυπριακή Δημοκρατία, γέννημα εκείνου του ανεπανάληπτου ξεσηκωμού του λαού μας, παραμένει η ασπίδα και δόρυ του αγώνα που διεξάγουμε και, ως εκ τούτου, οφείλουμε να την ενισχύουμε και την αναβαθμίζουμε με κάθε τρόπο. Και, ακριβώς, μέσα από αυτή τη συλλογιστική, εργαζόμαστε καθημερινά για την ενδυνάμωση όλων των παραγόντων ισχύος της πατρίδας μας, εσωτερικών και εξωτερικών. Εξάλλου, αυτή είναι και η οδός που ενισχύει τη διαπραγματευτική μας φαρέτρα για να πετύχουμε την ύψιστη προτεραιότητα μας που δεν είναι τίποτα άλλο από τον τερματισμό της κατοχής, την απελευθέρωση και επανένωση της πατρίδας μας.

Ο Μιχαλάκης Καραολής και ο Ανδρέας Δημητρίου, οι πρωτομάρτυρες του αγώνα ενάντια στον αγγλικό ζυγό, προβάλλουν μπροστά μας ως πρότυπα γνήσιου πατριωτισμού και εθνικής αξιοπρέπειας. Οι μορφές τους ξεχωρίζουν σε κάθε αναφορά στο έπος του αγώνα του 1955-‘59, σε κάθε αφιέρωμα στους αγώνες του Κυπριακού Ελληνισμού. Το αγέρωχο βλέμμα τους, το παλληκαρήσιο ανάστημά τους, τα λόγια και οι επιστολές τους, φανερώνουν το ψυχικό τους σθένος, την ευγένειά τους, το άδολο και αδούλωτο του αγώνα τους, την περηφάνια για την καταγωγή τους. Την ίδια στιγμή, όμως, η θυσία τους καθορίζει και τον δικό μας αγώνα.

Σήμερα καλούμαστε να ακολουθήσουμε το δικό τους παράδειγμά. Να ανταποκριθούμε στο κάλεσμα για συνέπεια, αγωνιστικότητα, γνήσια και αυθεντική αγάπη για την πατρίδα. Στο κάλεσμα για διεκδίκηση των καλώς νοούμενων συμφερόντων για τους πολίτες τούτης της χώρας, χωρίς παρωπίδες, χωρίς βραχυπρόθεσμες και ατομικιστικές επιδιώξεις, χωρίς λαϊκισμό και κούφια συνθήματα. Αυτή είναι η υποχρέωση όλων μας, έναντι του Μιχαλάκη Καραολή και του Ανδρέα Δημητρίου που με τη θυσία τους, καθόρισαν και τη δική μας πορεία.