Αντιθέτως, ήρθε μέσα από τη διαδικασία κατανομής των προεδριών των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, μια διαδικασία που παραδοσιακά θεωρείται εσωτερική υπόθεση του νομοθετικού σώματος, αλλά η οποία αποδεικνύεται κάθε φορά καθρέφτης των πραγματικών πολιτικών συσχετισμών.
Η χθεσινή ημέρα στη Βουλή, ήταν ενδεικτική. Η Ολομέλεια ολοκληρώθηκε σε χρόνο-ρεκόρ, ωστόσο το πραγματικό ενδιαφέρον μεταφέρθηκε αμέσως μετά, στην Επιτροπή Επιλογής, η οποία συνεδρίασε για περισσότερες από δυόμισι ώρες, χωρίς να καταφέρει να καταλήξει σε συμφωνία. Αντί αποφάσεων, υπήρξε νέα αναβολή και παραπομπή των συζητήσεων στη συνεδρίαση που θα πραγματοποιηθεί σήμερα το πρωί, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι διαφωνίες παραμένουν βαθιές.
Η Επιτροπή Επιλογής, απαρτίζεται από τρεις Βουλευτές του ΔΗΣΥ, τους Δημήτρη Δημητρίου, Γιώργο Καρούλλα και Σάβια Ορφανίδου και από τρεις Βουλευτές του ΑΚΕΛ, τους Στέφανο Στεφάνου, Γιώργο Λουκαΐδη και Άριστο Δαμιανού. Συμμετέχει ένας Βουλευτής από το ΔΗΚΟ, ο Πανίκος Λεωνίδου, και ένας από το ΕΛΑΜ, ο Λίνος Παπαγιάννης.
Επισήμως, οι διαφωνίες αφορούν τόσο τον αριθμό των προεδριών, που θα αναλάβει κάθε κόμμα, όσο και τις συγκεκριμένες επιτροπές που θα καταλήξουν σε κάθε πολιτική δύναμη. Στην πραγματικότητα, όμως, η συζήτηση αγγίζει κάτι πολύ ευρύτερο: Ποιος θα έχει τον έλεγχο των βασικών κοινοβουλευτικών πεδίων, κατά την επόμενη πενταετία.
Το επικρατέστερο σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι, προβλέπει πέντε προεδρίες για τον ΔΗΣΥ, πέντε για το ΑΚΕΛ και από τρεις για ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ. Μια κατανομή,που αριθμητικά φαίνεται να ικανοποιεί την αρχή της αναλογικότητας και να αντανακλά τους σημερινούς κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς. Ωστόσο, η πραγματική μάχη δεν αφορά τους αριθμούς, αλλά τα χαρτοφυλάκια.
Χαρακτηριστικό, είναι ότι ο ΔΗΣΥ εμφανίζεται διατεθειμένος να μην επιμείνει σε έκτη προεδρία, παρότι θα μπορούσε να το πράξει με βάση τη δύναμή του, στη Βουλή, επιδιώκοντας κυρίως να διατηρήσει τις επιτροπές που ήδη κατείχε, όπως οι Εξωτερικών, Νομικών, Ενέργειας, Υγείας και Θεσμών. Η στάση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια αποφυγής περαιτέρω έντασης και διατήρησης ενός πλαισίου συνεννόησης.
Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα, εντοπίζεται αλλού. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος εξελίσσεται στο βασικό πεδίο σύγκρουσης, ανάμεσα σε ΑΚΕΛ και ΕΛΑΜ. Πρόκειται για μια αντιπαράθεση που υπερβαίνει κατά πολύ τη σημασία μιας κοινοβουλευτικής επιτροπής. Για το ΑΚΕΛ, η Περιβάλλοντος θεωρείται επιτροπή στρατηγικής σημασίας, με μεγάλο όγκο εργασίας και αυξανόμενη πολιτική βαρύτητα, λόγω των ζητημάτων της πράσινης μετάβασης, της ενέργειας και της βιώσιμης ανάπτυξης. Για το ΕΛΑΜ, από την άλλη, η ανάληψη μιας τόσο σημαντικής επιτροπής θα αποτελούσε έμπρακτη αναγνώριση της ενισχυμένης θέσης του, στο πολιτικό σύστημα.
Ακριβώς εκεί, εντοπίζεται και η βαθύτερη πολιτική διάσταση της διαπραγμάτευσης. Το ΑΚΕΛ εξακολουθεί να διατηρεί σαφείς επιφυλάξεις, απέναντι στο ενδεχόμενο να αναλάβει το ΕΛΑΜ προεδρίες επιτροπών, με αυξημένη πολιτική επιρροή, είτε πρόκειται για την Περιβάλλοντος, είτε για την Άμυνα, ή την Παιδεία. Το ΕΛΑΜ αντίθετα, θεωρεί ότι η κοινοβουλευτική του δύναμη, δεν μπορεί να αγνοείται και ότι δικαιούται ανάλογη θεσμική εκπροσώπηση.
Την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο αναπτύσσεται μια δεύτερη συζήτηση, εξίσου σημαντική: Το ενδεχόμενο μείωσης του αριθμού των κοινοβουλευτικών επιτροπών, μέσω συγχωνεύσεων. Η ιδέα παρουσιάζεται ως ένας τρόπος διευκόλυνσης της κατανομής των προεδριών. Ωστόσο, πρόκειται για μια προσέγγιση που γεννά σοβαρά ερωτήματα.
Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση αφορά τις σκέψεις για συγχώνευση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τη Νομικών. Μια τέτοια απόφαση θα συνιστούσε ουσιαστικά θεσμική πρωτοτυπία και θα μπορούσε να εκληφθεί ως υποβάθμιση ενός ιδιαίτερα κρίσιμου τομέα κοινοβουλευτικής δράσης. Σε μια εποχή όπου ζητήματα δικαιωμάτων, ισότητας, μεταναστευτικής πολιτικής και προστασίας ευάλωτων ομάδων βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο, δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί πειστικά, ότι η Κυπριακή Βουλή δεν χρειάζεται μια αυτόνομη Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Παράλληλα, υπάρχει και το πρακτικό ζήτημα. Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές ήδη καλούνται να διαχειριστούν τεράστιο όγκο εργασίας, με συνεχή εξέταση νομοσχεδίων, κανονισμών, ευρωπαϊκών οδηγιών και θεμάτων κοινοβουλευτικού ελέγχου. Ενδεχόμενες συγχωνεύσεις δεν θα μειώσουν το αντικείμενο εργασίας, αντίθετα θα το συγκεντρώσουν σε λιγότερες δομές, αυξάνοντας την πίεση και περιορίζοντας τον χρόνο ουσιαστικής εξέτασης σημαντικών θεμάτων.
Γι' αυτό και η συζήτηση για τις επιτροπές, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή άσκηση πολιτικής αριθμητικής. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τις επόμενες ώρες, θα καθορίσουν όχι μόνο ποια κόμματα θα έχουν τον πρώτο λόγο σε κρίσιμους τομείς πολιτικής, αλλά και το κατά πόσο η Βουλή θα διατηρήσει την ικανότητά της, να ασκεί αποτελεσματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο. Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό διακύβευμα πίσω από το παρατεταμένο παζάρι που συνεχίζεται μέχρι την τελευταία στιγμή.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Στις 5 το απόγευμα αναμένεται να πραγματοποιηθεί η νέα κατ' ιδίαν συνάντηση της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό Μέγαρο.
