Η ογκώδης τελική έκθεση των περίπου 3.000 σελίδων, η οποία βασίστηκε σε 214 συνεδρίες και τις καταθέσεις 150 μαρτύρων, φέρνει στο φως σοβαρότατες εύλογες υπόνοιες για τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων διαφθοράς, στρέφοντας τα βέλη της απευθείας προς τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, πρώην υπουργούς, δικηγόρους, δικαστικούς αλλά και ξένους ολιγάρχες. Παρά το γεγονός ότι οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν πως όλες οι διαδικασίες διενεργήθηκαν με πλήρη σεβασμό στο τεκμήριο της αθωότητας, το υλικό παραπέμπεται ήδη στον Γενικό Εισαγγελέα και τον Έφορο Φορολογίας, ανοίγοντας τον δρόμο για μια άνευ προηγουμένου δικαστική και ελεγκτική διαδρομή.
Οι εφτά «πληγές» του τέως Προέδρου
Στο επίκεντρο των ευρημάτων βρίσκεται ο ίδιος ο Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος αντιμετωπίζει συνολικά επτά περιπτώσεις ενδεχόμενων αδικημάτων, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν η εμπορία επηρεασμού και η κατάχρηση εξουσίας σε βαθμό κακουργήματος και πλημμελήματος. Το πόρισμα καταγράφει ενδείξεις για παθητική εμπορία επιρροής και συγκάλυψη πολιτικής εισφοράς ύψους 250.000 ευρώ από τη Λαϊκή Τράπεζα για την προεκλογική του εκστρατεία το 2013, η οποία παρουσιάστηκε παραπλανητικά ως introducer fees, με την εμπλοκή των συνεταίρων και της ίδιας της δικηγορικής εταιρείας που φέρει το όνομά του. Παράλληλα, ο τέως Πρόεδρος ελέγχεται για άσκηση θεσμικής πίεσης προς τη ΜΟ.Κ.Α.Σ. με σκοπό την προστασία της δημόσιας εικόνας του, για προσωπικές παρεμβάσεις στην παραχώρηση χρυσών διαβατηρίων σε ιδιώτες πελάτες του γραφείου του, καθώς και για παρεμβάσεις στην υπόθεση της Δρομολαξιάς, όπου πάντως σημειώνεται ότι έδρασε χωρίς προσωπικό όφελος.
Ολιγάρχες, χρυσά διαβατήρια και κρατική γη στο μικροσκόπιο
Το δίκτυο των πιθανών ευθυνών απλώνεται ωστόσο πολύ ευρύτερα, καλύπτοντας κορυφαία ονόματα της δημόσιας και οικονομικής ζωής. Στο κεφάλαιο της φερόμενης ποδηγέτησης της δικαιοσύνης και της σύλληψης της Ελένας Ριμπολόβλεβα, το πόρισμα εντοπίζει εύλογες υπόνοιες για τον Ρώσο ολιγάρχη Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ, τον πρώην Πρόεδρο Επαρχιακού Δικαστηρίου Χάρη Σολομωνίδη για δεκασμό, καθώς και για τη δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία και τον δικηγόρο Παναγιώτη Νεοκλέους για συνωμοσία ανατροπής της πορείας της δικαιοσύνης. Επιπλέον, ποινικές ευθύνες καταλογίζονται στον πρώην Υπουργό Γεωργίας Νίκο Κουγιάλη για κατάχρηση εξουσίας στην υπόθεση παραχώρησης κρατικής γης στην Αρχιεπισκοπή, στον τέως Βουλευτή Γιώργο Βαρνάβα για μεσολάβηση υπέρ ιδιωτικών συμφερόντων στη Δρομολαξιά, καθώς και στον πρώην Διευθύνοντα Σύμβουλο της Λαϊκής Τράπεζας, Ευθύμιο Μπουλούτα, για ενεργητική εμπορία επιρροής και ξέπλυμα χρήματος. Υπόλογοι για πλημμελήματα εμφανίζονται επίσης ο τέως Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας Ρίκκος Ερωτοκρίτου, η τέως Προϊσταμένη της ΜΟ.Κ.Α.Σ. Εύα Ρωσσίδου-Παπακυριακού για ελλιπή διεξαγωγή ερευνών, καθώς και ο ανώτερος αξιωματικός της Αστυνομίας Ιωάννης Σωτηριάδης.
Ικανοποίηση και κραυγές για κρίση θεσμών από την πλευρά Δρουσιώτη
Η πλευρά του δημοσιογράφου Μακάριου Δρουσιώτη εξέφρασε την απόλυτη ικανοποίηση της για τις εξελίξεις, με τη δικηγόρο του, Λητώ Καριόλου, να κάνει λόγο για πλήρη δικαίωση του πελάτη της, ο οποίος για χρόνια βρισκόταν στο στόχαστρο και δεχόταν προσπάθειες απαξίωσης. Η κ. Καριόλου τόνισε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν μια βαθιά κρίση θεσμών που πλήττει την εμπιστοσύνη των πολιτών και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με απλές δηλώσεις. Παράλληλα, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι η υπόθεση δεν μπορεί να διερευνηθεί από πρόσωπα που ενδέχεται να βρίσκονται σε σύγκρουση συμφέροντος ή έχουν διοριστεί επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εγγυήσεις πλήρους ανεξαρτησίας και διαφάνειας, ιδιαίτερα όταν οι έρευνες αγγίζουν τον τέως Πρόεδρο, ο οποίος διατηρεί ακόμα ισχυρή επιρροή.
Αντεπίθεση Αναστασιάδη με αιχμές κατά της διαδικασίας
Από την άλλη πλευρά, ο Νίκος Αναστασιάδης πέρασε στην αντεπίθεση μέσω γραπτής ανακοίνωσης, υποστηρίζοντας ότι οι ισχυρισμοί του κ. Δρουσιώτη για προσωπικό πλουτισμό και διαφθορά κατέρρευσαν ως ανυπόστατοι. Ο τέως Πρόεδρος εξέφρασε την θέση ότι οι πλείστες από τις κατηγορίες που του αποδίδονται από την Αρχή δεν περιλαμβάνονται στο βιβλίο και ουδέποτε τέθηκαν ενώπιον του ώστε να απαντήσει, προαναγγέλλοντας τεκμηριωμένες απαντήσεις σε συνέντευξη τύπου τις επόμενες ημέρες. Αρνούμενος κατηγορηματικά τα αδικήματα, ζήτησε την άμεση διερεύνηση της υπόθεσης, απαιτώντας ωστόσο την εξαίρεση του Γενικού και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα από την εποπτεία των ερευνών, προκειμένου να διαφανεί το αβάσιμο των κατηγοριών χωρίς καμία σκιά.
Μηδενική ανοχή υπόσχεται η Κυβέρνηση – Στο τραπέζι οι ανεξάρτητοι ανακριτές
Η Κυβέρνηση έσπευσε να ξεκαθαρίσει τη θέση της, με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη να δηλώνει ότι το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής είναι απόλυτα σεβαστό και ότι η ανοχή της εκτελεστικής εξουσίας απέναντι στη διαφθορά παραμένει μηδενική. Ο κ. Λετυμπιώτης σημείωσε ότι το κράτος θα λειτουργήσει θεσμικά και αποκλειστικά στη βάση του Συντάγματος, προκειμένου να δρομολογηθούν οι νόμιμες διαδικασίες για την πλήρη διερεύνηση όσων σοβαρών καταγράφονται, διασφαλίζοντας παράλληλα την ανεξαρτησία των αρχών και το τεκμήριο της αθωότητας. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Μιχάλης Βορκάς, χαρακτήρισε τα ευρήματα «συγκλονιστικά», υπενθυμίζοντας όμως ότι δεν αποτελούν ακόμη διαπιστωμένα αδικήματα. Ο κ. Βορκάς έθεσε μάλιστα ζήτημα διορισμού ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών από το Υπουργικό Συμβούλιο για τη διασφάλιση της αμεροληψίας, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτεπάγγελτης πειθαρχικής έρευνας για τους εμπλεκόμενους δικηγόρους, ξεκαθαρίζοντας ότι ο Σύλλογος δεν θα διστάσει να προχωρήσει σε κυρώσεις αν το υλικό το δικαιολογεί.
Στη βάση των ανακοινώσεων της Νομικής Υπηρεσίας, η Κυβέρνηση θα πράξει ό,τι χρειάζεται, πάντα στη βάση του Συντάγματος, για πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης, είπε από πλευράς του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, στο περιθώριο εγκαινίων στον Αναλυόντα, και κληθείς να σχολιάσει το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής Κατά της Διαφθοράς, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «έχει, ήδη, γίνει σχετική δήλωση. Εκείνο που θέλω να επαναλάβω, είναι θεσμικά και ως η σχετική νομοθεσία, αναμένουμε το πόρισμα να παραδοθεί στη Νομική Υπηρεσία, να μελετηθεί, να ανακοινωθούν οι επόμενες αποφάσεις και ως εκτελεστική εξουσία εκείνο που μπορώ να πω μετά βεβαιότητας είναι ότι στη βάση των σχετικών ανακοινώσεων της Νομικής Υπηρεσίας θα πράξουμε ό,τι χρειάζεται για πλήρη διερεύνηση της συγκεκριμένης υπόθεσης. Η Κυβέρνηση μας είναι απόλυτα δεσμευμένη στη διαφάνεια, στη λογοδοσία, στην ανάγκη ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς. Και ως εκτελεστική θα πράξουμε ό,τι πρέπει να κάνουμε αφού γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις από πλευράς της Νομικής Υπηρεσίας θεσμικά και ως προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία».
Γεν. Εισαγγελέας: Θα μελετήσουμε το πόρισμα της Αρχής όταν το παραλάβουμε
Μέχρι στιγμής η Νομική Υπηρεσία δεν έχει παραλάβει το πόρισμα, δήλωσε ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης. Πρόσθεσε πως «όταν αυτό παραληφθεί θα μελετηθεί και, εντός των ημερών, θ’ ακολουθήσει ανακοίνωση». Στο στάδιο αυτό, πρόσθεσε, δεν υπάρχει κάτι άλλο προς ανακοίνωση.
Στο μικροσκόπιο των Αρχών ζητά να τεθεί το πόρισμα ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος - Τι εντοπίζει
Την πρώτη του επίσημη αντίδραση εξέδωσε ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος, καλώντας τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες να προχωρήσουν στην πλήρη διερεύνηση των ευρημάτων.
Σε ανακοίνωσή του, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος εκφράζει έντονο προβληματισμό για τα συμπεράσματα της έκθεσης, σημειώνοντας ότι εγείρονται σοβαρά ζητήματα που αφορούν τη χρηστή διοίκηση, τη λογοδοσία και την εύρυθμη λειτουργία των θεσμών. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η προστασία της διεθνούς εικόνας της χώρας και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς καθιστούν αναγκαία τη διερεύνηση των διαπιστώσεων της Αρχής από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας.
Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι οποιαδήποτε διαδικασία θα πρέπει να διεξαχθεί στο πλαίσιο των συνταγματικά κατοχυρωμένων διαδικασιών και με απόλυτο σεβασμό στο τεκμήριο της αθωότητας. Καταληκτικά, διαμηνύει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση, παραμένοντας στη διάθεση της Πολιτείας στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου.
Πολιτική θύελλα: Τα κόμματα ζητούν κάθαρση χωρίς εκπτώσεις
Στο πολιτικό σκηνικό, η αντίδραση των κομμάτων υπήρξε άμεση και σφοδρή, με την πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων να κάνει λόγο για ένα πόρισμα που δεν αφήνει περιθώρια για μισόλογα και εκπτώσεις στην αναζήτηση της αλήθειας. Από τη μία πλευρά, διατυπώθηκαν σκληρές επικρίσεις που αναφέρονταν σε ένα οργανωμένο σύστημα συμφερόντων, γιγαντιαίο φαγοπότι και θεσμικό εξευτελισμό της χώρας διεθνώς κατά την προηγούμενη διακυβέρνηση, με απαιτήσεις οι ένοχοι να οδηγηθούν στη φυλακή. Από την άλλη πλευρά, ακόμη και δυνάμεις που πρόκειται για τον παραδοσιακό πολιτικό χώρο του τέως Προέδρου σημείωσαν ότι οι αναφορές για πιθανά αδικήματα πρέπει να διερευνηθούν πλήρως και με σοβαρότητα. Κοινός παρονομαστής στην καθολική αντίδραση των κομμάτων ήταν η απαίτηση για πλήρη διαφάνεια, έλεγχο σε όλα και μηδενική ανοχή στη συγκάλυψη, με έντονη την εισήγηση να ανατεθεί η υπόθεση σε ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές, ώστε να ξεπεραστούν οι προφανείς θεσμικές σκιές και οι συγκρούσεις συμφερόντων στη Νομική Υπηρεσία.
