Με αφορμή τη Γιορτή του Πατέρα, που γιορτάζεται σήμερα Κυριακή, 21 Ιουνίου, στρέφουμε τα φώτα στους αφανείς ήρωες της καθημερινότητας μας. Αφήνουμε για λίγο τα τυπικά και ανατρέχουμε στο άκρως χιουμοριστικό «αρχείο» με τις ατάκες που έχουν σημαδέψει το μεγάλωμα κάθε παιδιού στην Κύπρο.
Ο Κύπριος πατέρας αναγνωρίζεται αμέσως από τον προφορικό του λόγο. Υπάρχουν ορισμένες φράσεις-σταθμοί που έχουν καταγραφεί στο συλλογικό μας υποσυνείδητο και αποτελούν το σήμα κατατεθέν κάθε σπιτιού.
Η αρχή γίνεται πάντα με την κλασική, καθημερινή μάχη με τους λογαριασμούς και την κατανάλωση ενέργειας. Η φράση «Σβήσε τα φώτα! Εν εσύ που πληρώνεις το ρεύμα;» αντηχεί σε κάθε σπίτι, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες μεταλλάσσεται στο επικό «Κλείσε το air condition, εγίναμε Λονδίνο». Όταν μάλιστα η συζήτηση ανάβει και τα παιδιά προσπαθούν να προβάλουν κάποιο σύγχρονο επιχείρημα ή μια «εξυπνάδα», η απάντηση έρχεται κοφτή, παραδοσιακή και ισοπεδωτική: «Όταν εσύ επήαινες, εγώ έρκουμουν», βάζοντας τέλος σε κάθε αμφισβήτηση της πατρικής εμπειρίας.
Η εξωτερική εμφάνιση των παιδιών αποτελεί ακόμα ένα μόνιμο πεδίο κριτικής. Το βλέμμα που συνοδεύει την ερώτηση «Πού πάεις με τούτο το πράμα;» –είτε πρόκειται για ένα σκισμένο τζιν είτε για μια πιο εκκεντρική ενδυματολογική επιλογή– είναι ικανό να παγώσει τον χρόνο. Φυσικά, αν η κατάσταση απαιτεί μια δύσκολη απόφαση, έγκριση για έξοδο ή χαρτζιλίκι, ο Κύπριος μπαμπάς θα επιλέξει την ασφαλή διπλωματική οδό, ξεστομίζοντας το περίφημο «Ρώτα τη μάνα σου».
Η αυθεντία του δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ούτε σε θέματα επικαιρότητας, ποδοσφαίρου ή τεχνολογίας, όπου το «Ρε, εμένα εννά μου πεις;» κόβει κάθε διάλογο πριν καν αρχίσει. Παράλληλα, η απόλυτη στιγμή κυριαρχίας του στο σαλόνι αποτυπώνεται στη φράση «Φέρε μου το κοντρόλ τζιαι σήκου να δεις αν εσβήσαμεν τον θερμοσίφωνα», μια ιερή ιεροτελεστία χαλάρωσης στον καναπέ μετά από μια κουραστική μέρα.
Όσοι πάλι έχουν επιχειρήσει να βοηθήσουν τον πατέρα τους σε κάποια επισκευή στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο, σίγουρα έχουν νιώσει το έντονο άγχος της ατάκας «Πιάσ' μου λίο το κατσαβίδι... Όι τούτο, το άλλο!». Οι αναμνήσεις συνεχίζονται με τις ιστορίες του παρελθόντος που ξεκινούν με το κλασικό «Εγώ στην ηλικία σου...», το οποίο συνήθως περιλαμβάνει αφηγήσεις για περπάτημα χιλιομέτρων μέσα στην κάψα ή το κρύο για να πάει σχολείο ή δουλειά.
Στο κομμάτι του φαγητού, η σύγχρονη τάση του delivery βρίσκει σχεδόν πάντα τοίχο, με τον πατέρα να δηλώνει κατηγορηματικά ότι «Εγώ τούτα τα "ντελίβερι" εν τα καταλάβω. Φάτε λλίον φαΐ της μάνας σας».
Ωστόσο, πίσω από όλες αυτές τις χιουμοριστικές και ενίοτε αυστηρές εκφράσεις, κρύβεται η πραγματική ουσία της πατρότητας. Είναι η φράση που κλείνει κάθε έξοδο και κάθε ταξίδι, όσο χρονών κι αν φτάσει το παιδί: «Άμα έρτεις, πιας με τηλέφωνο να μου πεις "έφτασα"». Αυτή η τελευταία ατάκα είναι που αποδεικνύει ότι, κάτω από το σκληρό ή παραδοσιακό περίβλημα, η έγνοια του Κύπριου πατέρα παραμένει άγρυπνη και παντοτινή.
Πώς φτάσαμε όμως να γιορτάζουμε αυτή τη μέρα κάθε τρίτη Κυριακή του Ιουνίου; Αν και πολλοί θεωρούν τη Γιορτή του Πατέρα μια καθαρά εμπορική εφεύρεση της σύγχρονης εποχής, οι ρίζες της εντοπίζονται ακόμα και στην αρχαιότητα, με τελετές που συνδέονταν με τη λατρεία των προγόνων και την πατρική φιγούρα.
Στη σύγχρονη ιστορία, η καθιέρωση της οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανίδα Σονόρα Σμαρτ Ντοντ. Το 1910, η Ντοντ θέλησε να δημιουργήσει μια γιορτή αντίστοιχη με εκείνη της Μητέρας, προκειμένου να τιμήσει τον δικό της πατέρα, έναν βετεράνο του Αμερικανικού Εμφυλίου που μεγάλωσε μόνος του τα έξι παιδιά της οικογένειας μετά τον θάνατο της συζύγου του.
Στην Κύπρο, όπως και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η γιορτή είναι κινητή και τιμάται σταθερά την τρίτη Κυριακή του Ιουνίου. Πρόκειται για μια ημερομηνία που σηματοδοτεί την έναρξη του καλοκαιριού και προσφέρει την ιδανική ευκαιρία για να μαζευτεί η οικογένεια γύρω από το τραπέζι, να τσουγκρίσει ένα ποτήρι και, φυσικά, να ακούσει για ακόμα μια φορά τις ίδιες, αγαπημένες πατρικές ατάκες.
Χρόνια πολλά σε όλους τους μπαμπάδες!
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Η εβδομάδα που πέρασε, ίσως αποδειχθεί η πιο καθοριστική από την ημέρα που κυκλοφόρησε το βιβλίο «Κράτος Μαφία», του Μακάριου Δρουσιώτη και αυτό επειδή για πρώτη φορά, η υπόθεση μεταφέρεται ολοκληρωμένα από το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης στο επίπεδο των θεσμικών αποφάσεων.
