Η ρηχότητα σκοτώνει 

Κλασική Κύπρος. Έπρεπε να δολοφονηθούν επτά αλλοδαπές για να εντοπιστεί ο θεσμικός ρατσισμός της Αστυνομίας. Έπρεπε να σκοτωθούν δύο νέοι για να πάρει χαμπάρι τους ελαττωματικούς αερόσακους. Έπρεπε να καούν άνθρωποι για να δεήσουμε να ασχοληθούμε με το CY Alert . Έπρεπε να καταπλακωθούν δύο συνάνθρωποί μας για να ξεκινήσουν οι αρμόδιες Αρχές το σαφάρι των επικίνδυνων κτηρίων. Έπρεπε να αυτοκτονήσει ο Στυλιανός για να φανεί η γύμνια και ανεπάρκεια του κράτους πρόνοιας. Έπρεπε να φάμε χαστούκια απ’ το ΕΔΔΑ για να παραδεχτεί η Νομική Υπηρεσία ότι έχουμε θέμα με την ποινική δίωξη βιαστών και κακοποιητών. 

Μια ζωή κατόπιν εορτής. Μια ζωή καταστολή αντί για πρόληψη. Μια ζωή καλύτερα να ζητάμε συγγνώμη παρά την άδεια. Μια ζωή ΑΝΕΥΘΥΝΟΙ.

Και να πείτε ότι δεν γνώριζαν; Η ακτομηχανικός Ξένια Λοϊζίδου, ένας από τους πιο νούσιμους, λογικούς και διορατικούς επιστήμονες του τομέα της που σχεδόν ποτέ δεν εισακούεται ενώ πάντα επιβεβαιώνεται, φωνάζει εδώ και χρόνια: οι κυματοθραύστες όχι μόνο καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον, επίσης σκοτώνουν. Κόβουν την ορμή των κυμάτων δημιουργώντας γαλήνια νερά, όμως το νερό της θάλασσας πρέπει να επιστρέψει, και βρίσκει διέξοδο μόνο μέσα από τα κενά ανάμεσα στα βράχια. Έτσι δημιουργείται ένα αόρατο, εξαιρετικά ισχυρό υποθαλάσσιο “ποτάμι” που κινείται με μεγάλη ταχύτητα προς τα ανοιχτά. Είναι ο κλασικός μηχανισμός δημιουργίας Ρευμάτων Διαφυγής (Rip Currents). Το ρεύμα λειτουργεί σαν υποβρύχια σκούπα σκάβοντας τον αμμώδη βυθό και δημιουργώντας ένα απότομο βάραθρο. Ο λουόμενος ενώ βρίσκεται λίγα μέτρα από την ακτή περπατώντας αμέριμνος σε ρηχά νερά, ξαφνικά βρίσκεται στο κενό, πανικοβάλλεται και την ίδια στιγμή το ισχυρό ρεύμα τον αρπάζει και τον καταπίνει. Αυτό συνέβη με τις δύο κοπέλες, σύμφωνα με τους αυτόπτες μάρτυρες, που επιπρόσθετα φορούσαν πολλά ρούχα (ήταν μουσουλμάνες) που δυσκόλεψαν περαιτέρω τις κινήσεις τους. Και χωρίς ναυαγοσώστη στην παραλία οι δύο κοπέλες δεν είχαν ελπίδα. 

Τα γαλήνια νερά πίσω από τα βράχια δίνουν στους λουόμενους μια θανατηφόρα ψευδαίσθηση απόλυτης ασφάλειας και ακολούθως πλησιάζουν στα κενά, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι περπατούν δίπλα σε μια υδάτινη ρουφήχτρα. Ατομική ευθύνη; Μπορεί. Προφανώς και δεν ήξεραν οι κοπέλες γι αυτό το φαινόμενο, έι, ούτε εγώ το ήξερα κι ας ζούσα 30 χρόνια σε παραθαλάσσια πόλη. Και έχω κολυμπήσει με την κόρη μου κοντά σε κυματοθραύστες γιατί πίστευα ακριβώς αυτή την παραπλανητική αντίληψη: ότι είναι ρηχά, προστατευμένα από τα κύματα, ασφαλή νερά. Γιατί δεν υπήρχε πουθενά μια γαμημένη πινακίδα που να προειδοποιεί για τους κινδύνους. Οπότε αφήστε κατά μέρος ορισμένοι τις μαλακίες περί ατομικής ευθύνης. Ο ρόλος ενός σύγχρονου κράτους είναι ακριβώς αυτός: να προνοεί για το ανθρώπινο λάθος. Το κράτος οφείλει να χτίζει τις υποδομές και τα δίχτυα ασφαλείας που θα προστατεύσουν τον άπειρο, τον ευάλωτο, τον τουρίστα ή τον απρόσεκτο. Η ατομική ευθύνη δεν μπορεί, και δεν πρέπει, να αποτελεί βολικό άλλοθι για τη συστημική απουσία.

Μιας και μιλάμε για απουσίες, στη μοιραία παραλία υπάρχει πύργος ναυαγοσωστών. Όμως ήταν άδειος γιατί κάποιοι εγκέφαλοι θεώρησαν σωστό μια πολυσύχναστη παραλία όπως αυτή της Ορόκλινης που γεμίζει από τον Μάιο να στελεχωθεί από... 1η Ιουλίου. Οι λόγοι; Οι συνήθεις ανοησίες που αποτελούν πια μόνιμη επωδό: δεν υπάρχουν κονδύλια και δεν βρίσκουμε προσωπικό. Επιπρόσθετα η τραγωδία της Ορόκλινης συνέβη στις 7 το απόγευμα. Και να ήταν στελεχωμένος ο πύργος, οι ναυαγοσώστες θα είχαν σχολάσει μια ώρα πριν. Άσχετα εάν οι περισσότερες -μεγάλες- παραλίες του νησιού είναι φίσκα μέχρι τη δύση του ηλίου οι ναυαγοσώστες ακολουθούν ωράριο δημοσίου υπαλλήλου. 

Μιλώντας στον “Πολίτη” ο πρόεδρος της Κυπριακής Ναυαγοσωστικής Ομοσπονδίας, Πόλυς Παλλήκαρος αναδεικνύει τρεις κρίσιμες δομικές παθογένειες στην ασφάλεια των παραλιών: τα ανεπαρκή ωράρια επιτήρησης, το νομοθετικό παράδοξο που απαγορεύει στα σωστικά jet ski να περνούν τις σημαδούρες προς την ακτή (αγνοώντας τις γραπτές εκκλήσεις του για εξαίρεση) και το χρόνιο πρόβλημα στελέχωσης που βασίζεται σε εποχικούς φοιτητές, με μόλις 107 μόνιμους σε 380 θέσεις. Ζητάει κι αυτός τα αυτονόητα: αύξηση των μόνιμων ή 6μηνων/8μηνων συμβολαίων, ενημέρωση του κοινού για το ποιες παραλίες επιτηρούνται και πότε και απόρριψη της επικίνδυνης πρακτικής να στελεχώνονται οι πύργοι με έναν μόνο ναυαγοσώστη αντί για δύο. Όμως ποιος τον ακούει, δεν είναι και ο Mitch Buchannon, σωστά; Προφανώς ένα μηχανοκίνητο σκάφος ανάμεσα σε λουόμενους απαιτεί αυστηρότατο πρωτόκολλο για να μη θρηνήσουμε άλλα θύματα, (μας έχω ικανούς να τα κάνουμε χειρότερα) αλλά το να απαγορεύεις οριζόντια την προσέγγισή του την ώρα που κάποιος πνίγεται 30 μέτρα πιο κει είναι νομική λοβοτομή. 

Για κράτος που καυχιέται ότι ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας και βασικός αιμοδότης της οικονομίας, παραείμαστε φειδωλοί σε σχέση με την ασφάλεια αυτών των αιμοδοτών, δηλαδή των τουριστών. Μέχρι φυσικά να αρχίσουμε πάλι να τρώμε σφαλιάρες, καταδίκες και ταξιδιωτικές οδηγίες και τότε μόνο -κλασικά- να συνέλθουμε για να πράξουμε τα αυτονόητα. Δηλαδή, πλήρης ναυαγοσωστική κάλυψη σε όλες τις οργανωμένες παραλίες, με επαρκή στελέχωση από την αρχή της σεζόν και ωράριο προσαρμοσμένο στις πραγματικές ώρες προσέλευσης του κοινού (αδιαπραγμάτευτα μέχρι τη δύση του ηλίου). Μεγάλες, ευδιάκριτες προειδοποιητικές πινακίδες (σε πολλαπλές γλώσσες) σε κάθε κενό μεταξύ κυματοθραυστών, που να εξηγούν οπτικά τον κίνδυνο των ρευμάτων διαφυγής και την απότομη αλλαγή βάθους. Καμπάνιες στα μέσα ενημέρωσης για το πώς αναγνωρίζουμε τα rip currents και πώς επιβιώνουμε (κολυμπάμε παράλληλα με την ακτή για να βγούμε από το ρεύμα, ποτέ κόντρα σε αυτό). Όμως έχουμε πει, στην Κύπρο η “κοινή λογική” δεν είναι και τόσο κοινή, αφήστε που τις περισσότερες φορές δεν είναι καν λογική. 

Συνειδητοποιώ ότι γράφω το παρόν στη Γιορτή του Πατέρα. Ο άνθρωπος που έσπευσε να βοηθήσει τις δύο κοπέλες, ο Αντώνης Γαβαλάς, βρισκόταν με τον 6χρονο γιο του σε φουσκωτό όταν αντιλήφθηκε τι συνέβαινε. Δεν επικαλέστηκε τον κίνδυνο για να μείνει αμέτοχος, απεναντίας, άφησε το παιδί του με ασφάλεια πάνω στα βράχια, βούτηξε στον διάδρομο του θανάτου και πάλεψε με τα ρεύματα για να ανασύρει τις δύο κοπέλες. Ήταν ήδη αργά, όμως η πράξη του -και μάλιστα μπροστά στα μάτια του μικρού του γιου που σίγουρα θα ανησύχησε για τον πατέρα του- περικλείει όλη την πεμπτουσία του να είσαι Άνθρωπος. Σε μια εποχή που μοιράζονται ψόφοι, καρκίνοι και “πετάξτε τους στη θάλασσα” με περισσή ευκολία, όπου συνάδελφοι τονίζουν ξανά και ξανά στα ρεπορτάζ ότι τα δύο θύματα σομαλικής καταγωγής “είχαν έρθει μόνιμα στην Κύπρο για να εργαστούν” (προφανώς για να προλάβουν τον ακροδεξιό βόθρο που θα ούρλιαζε “καλά να πάθουν” έτσι και ήταν παράτυπες) και κυριαρχούν το μίσος, η σκατοψυχιά και η τοξικότητα, ο Αντώνης Γαβαλάς έπραξε αυτό που προφανώς ο ίδιος θεώρησε αυτονόητο όμως δυστυχώς σπανίζει περισσότερο απ’ όσο τολμούμε να παραδεχτούμε.

Γίνε αυτός ο πατέρας λοιπόν. Γίνε αυτός ο Άνθρωπος.