Την ανάγκη για εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού πλαισίου για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, με στόχο την ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, ανέδειξε ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου, σε ομιλία του με θέμα την αναθεώρηση των κανόνων για τα δικαιώματα των ασθενών.
Όπως ανέφερε, για έναν ασθενή που αναζητά περίθαλψη σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η διαδικασία συχνά μετατρέπεται σε έναν «Γολγοθά» γεμάτο εμπόδια, τα οποία αφορούν τόσο το οικονομικό κόστος όσο και την ενημέρωση, τις διαδικασίες έγκρισης και την πρόσβαση στις απαραίτητες υπηρεσίες.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Γεωργίου υπογράμμισε την ανάγκη για ένα αναθεωρημένο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα ενισχύει τα δικαιώματα των ασθενών και θα διασφαλίζει ότι η πρόσβαση στη θεραπεία δεν θα εξαρτάται από την οικονομική τους δυνατότητα.
«Η υγεία δεν είναι εμπόρευμα, είναι ανθρώπινο δικαίωμα»
«Καλούμε την Κομισιόν να προτείνει ένα εκσυγχρονισμένο νομοθετικό πλαίσιο για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, με την κινητοποίηση των απαραίτητων χρηματοδοτικών μέσων, ώστε να εξασφαλίσει ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης», ανέφερε ο ευρωβουλευτής.
Παράλληλα, έστειλε το μήνυμα ότι η υγεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως οικονομικό αγαθό.
«Ως ΑΚΕΛ στην Κύπρο αλλά και ως Αριστερά στην Ευρώπη λέμε κάτι ουσιαστικό, ότι η υγεία δεν είναι εμπόρευμα, είναι ανθρώπινο δικαίωμα», σημείωσε.

Κατάργηση των προκαταβολών και στήριξη των ασθενών
Μία από τις βασικές προτάσεις που παρουσιάστηκαν αφορά την κατάργηση των προκαταβολών που καλούνται να καταβάλουν οι ασθενείς, μέσω άμεσων μηχανισμών χρηματικής αποζημίωσης μεταξύ των αρμόδιων φορέων.
Όπως εξήγησε ο κ. Γεωργίου, οι οικονομικές ανισότητες δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια στην πρόσβαση στη διασυνοριακή περίθαλψη, καθώς ορισμένοι ασθενείς δεν διαθέτουν τα απαραίτητα χρήματα για να μεταβούν στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα να παραμένουν σε λίστες αναμονής ή να αποφεύγουν να αναζητήσουν θεραπεία εκτός της χώρας τους.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται επίσης τροποποίηση του άρθρου 7, ώστε να προβλέπεται κάλυψη επιπλέον σχετικών εξόδων βάσει εισοδηματικών κριτηρίων.
«Κανένας ασθενής δεν πρέπει να αναγκάζεται να επιλέξει ανάμεσα στην υγεία του και στην οικονομική του επιβίωση», τόνισε.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στις καθυστερήσεις καθώς και στις δυσκολίες που παρατηρούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης των αιτήσεων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ακόμη ένα ζήτημα που χρειάζεται αντιμετώπιση στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κανόνων.
Μόλις το 10% γνωρίζει τα εθνικά σημεία επαφής
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφορούσε και την έλλειψη ενημέρωσης των ασθενών για τα δικαιώματα και τις επιλογές τους.
Όπως ανέφερε ο Γιώργος Γεωργίου, τα εθνικά κέντρα ενημέρωσης αντιμετωπίζουν προβλήματα υποστελέχωσης και υπολειτουργίας, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα των πολιτών να ενημερωθούν αποτελεσματικά.
Σύμφωνα με έρευνα της Κομισιόν που επικαλέστηκε, μόλις το 10% των ασθενών γνωρίζει την ύπαρξη των εθνικών σημείων επαφής.
«Ο ασθενής πρέπει να ξέρει πριν ταξιδέψει τι επιλογές έχει και τι δικαιούται», υπογράμμισε.
Στην έκθεση που ετοιμάστηκε εκ μέρους της Επιτροπής Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατατίθεται συγκεκριμένη πρόταση για τη δημιουργία ενός κεντρικού ευρωπαϊκού κέντρου πληροφόρησης.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, αξιόπιστου και πολύγλωσσου σημείου εισόδου, μέσω του οποίου οι πολίτες θα μπορούν να λαμβάνουν καθοδήγηση σχετικά με τα δικαιώματά τους στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη.
Ειδικές πρόνοιες για παιδιά και ασθενείς με σπάνιες παθήσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη θέσπισης ειδικών διατάξεων για τα παιδιά, οι οποίες θα διασφαλίζουν την κατά προτεραιότητα πρόσβασή τους σε εξειδικευμένη περίθαλψη, με ταχύτερες διαδικασίες.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται και η υποχρεωτική κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και διαμονής, τόσο για το παιδί όσο και για τους συνοδούς του.
Παράλληλα, ξεχωριστή αναφορά έγινε στους ασθενείς με σπάνιες παθήσεις, για τους οποίους η διασυνοριακή περίθαλψη, όπως σημειώθηκε, δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά δομικό στοιχείο της θεραπείας τους.
«Θέλουμε δημόσια συστήματα υγείας ισχυρά, καθολικά, προσβάσιμα και αλληλέγγυα», ανέφερε ο κ. Γεωργίου, υπογραμμίζοντας ότι η έκθεση έχει ως στόχο να θέσει τον άνθρωπο στο επίκεντρο.
«Μιλάμε για έναν άνθρωπο που νοσεί και χρειάζεται θεραπεία», σημείωσε.
Ποιος θα καλύπτει τα έξοδα ταξιδιού και διαμονής;
Σε ερώτηση του δημοσιογράφου του ThemaOnline σχετικά με την κάλυψη των σχετικών εξόδων και τον φορέα που θα αναλάβει τη χρηματοδότηση, ο Γιώργος Γεωργίου ανέφερε ότι η πρόταση αφορά την εφαρμογή κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων και την εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης.
«Μιλάμε για έξοδα διαμονής και ταξιδιού, λέμε ότι πρέπει να υπάρχουν κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, εξατομικευμένα μπορεί να εξετάζεται κάθε περίπτωση. Όλα αυτά θέλουν λεφτά», δήλωσε.
Παράλληλα, έθεσε το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός κεντρικού ευρωπαϊκού ταμείου, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύει κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες στην κάλυψη των αναγκών αυτών.
«Θα μπορούσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέψει και ένα κονδύλι, ένα κεντρικό ταμείο από τις Βρυξέλλες, για να ενισχύει κάποια κράτη μέλη που ενδεχομένως να αντιμετωπίζουν ζητήματα», ανέφερε.
Ο ευρωβουλευτής στάθηκε ιδιαίτερα στη γεωγραφική ιδιαιτερότητα της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι η μετακίνηση ασθενών από ένα κράτος μέλος σε άλλο δεν συνεπάγεται το ίδιο κόστος και τις ίδιες πρακτικές δυσκολίες σε όλες τις περιπτώσεις.
«Υπάρχει μια γεωγραφική ιδιαιτερότητα. Το να πας από τη Γαλλία στη Γερμανία, για παράδειγμα, παίρνεις ένα τρένο και πας. Για εμάς υπάρχει ζήτημα με τα ταξίδια και τα εισιτήρια», σημείωσε.
Όπως ανέφερε, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες παιδιών, ασθενών με σπάνιες παθήσεις και ατόμων με μόνιμη αναπηρία, ενώ υπογράμμισε την ευθύνη των κρατών μελών να διασφαλίζουν την παροχή των απαραίτητων φαρμακευτικών και ιατρικών υπηρεσιών.
Οι υποδομές που χρειάζεται η Κύπρος
Σε επόμενη ερώτηση του δημοσιογράφου του ThemaOnline σχετικά με τις υποδομές και τα εργαλεία που χρειάζεται να δημιουργηθούν στην Κύπρο, ώστε να στηριχθεί αποτελεσματικά η διασυνοριακή περίθαλψη, ο Γιώργος Γεωργίου και ο Άθως Γεωργίου, χειρουργός και επικεφαλής του τομέα υγείας του ΑΚΕΛ, αναφέρθηκαν σε συγκεκριμένες ανάγκες.
Ο Γιώργος Γεωργίου τόνισε ότι χωρίς τις απαραίτητες υποδομές, η εφαρμογή της οδηγίας δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί με αποτελεσματικό τρόπο.
«Εάν δεν δημιουργηθούν υποδομές και στην Κύπρο, δεν θα εφαρμοστεί στην πληρότητά του με αποτελεσματικό τρόπο», ανέφερε.
Ως πρώτο βήμα, έθεσε τη στελέχωση και την ουσιαστική λειτουργία των εθνικών κέντρων ενημέρωσης, ώστε να ενημερώνονται οι πολίτες για τις δυνατότητες που έχουν, αλλά και οι επαγγελματίες υγείας.
«Για αρχή, τα εθνικά κέντρα ενημέρωσης να στελεχωθούν, να λειτουργήσουν και να ενημερώνουν τον κόσμο για τις δυνατότητες, αλλά να ενημερωθούν και οι επαγγελματίες. Δεν γίνεται οι γιατροί μας να μην γνωρίζουν για σπάνιες ασθένειες», σημείωσε.
Άθως Γεωργίου: «Η Κύπρος μπορεί να ευνοηθεί από τη διασυνοριακή περίθαλψη»
Από την πλευρά του, ο Άθως Γεωργίου διευκρίνισε ότι διασυνοριακή περίθαλψη δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς θα μεταβαίνουν σε άλλη χώρα για θεραπεία, αλλά ότι θα πρέπει να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες που δεν μπορούν να προσφερθούν από το σύστημα υγείας της χώρας τους.
«Διασυνοριακή δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς θα πηγαίνουν σε μια άλλη χώρα να πάρουν περίθαλψη. Σημαίνει ότι θα πηγαίνουν αυτοί που δεν μπορούν να καλυφθούν από το σύστημα για υπηρεσίες που είναι σπάνιες», ανέφερε.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Κύπρος μπορεί να επωφεληθεί από τη διασυνοριακή περίθαλψη, δεδομένου του μικρού πληθυσμού της και των περιορισμών που υπάρχουν στην ανάπτυξη εξειδικευμένων ιατρικών υπηρεσιών.
«Η Κύπρος θα μπορεί να ευνοηθεί από τη διασυνοριακή, γιατί όσο και να θέλουμε να αναπτύξουμε την ιατρική, το δείγμα μας είναι μικρό. Υπάρχει ένα ταβάνι να πάμε επιστημονικά», δήλωσε.
Εθνικός συντονιστής, ηλεκτρονικός φάκελος και ηλεκτρονική συνταγή
Αναφερόμενος στις υποδομές που χρειάζονται, ο Άθως Γεωργίου έθεσε ως βασική προϋπόθεση την ενεργοποίηση του εθνικού συντονιστή για τη διασυνοριακή περίθαλψη.
Όπως ανέφερε, ο θεσμός προβλέπεται ήδη από την υφιστάμενη οδηγία, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένει ανενεργός.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για ψηφιοποίηση των υπηρεσιών υγείας, με τη δημιουργία ηλεκτρονικού φακέλου ασθενή και την εφαρμογή ηλεκτρονικής συνταγής.
«Θα πρέπει να μηχανογραφήσεις τις υπηρεσίες σου, θα πρέπει να κάνεις ηλεκτρονικό φάκελο και ηλεκτρονική συνταγή. Αυτές είναι διαδικασίες που πρέπει να τρέξουν πανευρωπαϊκά, όχι μόνο στην Κύπρο», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, απαραίτητη είναι και η χρηματοδότηση των εθνικών σχεδίων υγείας, ώστε στην Κύπρο να υπάρχουν αναβαθμισμένες υπηρεσίες σε όλους τους τομείς.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη για σωστή ενημέρωση, αλλά και για τη δημιουργία ενός δικτύου προστασίας των ασθενών και των οικογενειών τους.
«Το πιο σημαντικό που πρέπει να γίνει είναι να δούμε τι γίνεται στο ίδιο το σύστημα υγείας της χώρας μας», τόνισε.
Σε εξέλιξη η διαδικασία αναθεώρησης
Η διαδικασία για την αναθεώρηση των κανόνων βρίσκεται σε εξέλιξη, σύμφωνα με τον Γιώργο Γεωργίου.
Όπως ανέφερε, έχουν ληφθεί οι προτάσεις των άλλων πολιτικών ομάδων και ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για την κατάρτιση ενός συμβιβαστικού κειμένου.
Το κείμενο αναμένεται να τεθεί ενώπιον της Επιτροπής Υγείας για επικύρωση στις 3 Δεκεμβρίου, ενώ, σύμφωνα με τον προγραμματισμό που παρουσίασε, τον Φεβρουάριο του 2027 θα ακολουθήσει η ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τελική έγκριση.
Η πρόταση για την αναθεώρηση των κανόνων αποσκοπεί στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των ασθενών, με έμφαση στην πρόσβαση στη θεραπεία, την οικονομική προστασία, την ενημέρωση και τη στήριξη των ευάλωτων ομάδων.