Όσον αφορά τα επιθετικά κουνούπια Aedes, φορείς δάγκειου πυρετού και chikungunya, σύμφωνα με την έκθεση του ECDC η Κύπρος αναφέρεται ανάμεσα στις χώρες που εφαρμόζουν παρακολούθηση και έλεγχο. Η Κύπρος καταγράφεται μάλιστα ως μία από τις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν νομικό πλαίσιο με συγκεκριμένα εργαλεία διευκόλυνσης του ελέγχου κουνουπιών, όπως δικαίωμα εισόδου σε ιδιωτική περιουσία, κανονισμούς αποθήκευσης ελαστικών και κανονισμούς εισαγωγών σχετικούς με επιθετικά είδη εργαλεία που, σύμφωνα με την έκθεση, λείπουν από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών. Η Κύπρος συγκαταλέγεται επίσης στις μόλις τέσσερις χώρες, μαζί με Ιταλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία, που δήλωσαν ότι ο προϋπολογισμός τους καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες ελέγχου κουνουπιών, τη στιγμή που εννέα από τις 17 χώρες που εφαρμόζουν έλεγχο Aedes ανέφεραν ανεπαρκή χρηματοδότηση.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) καλεί την Ευρώπη να αναβαθμίσει την ετοιμότητα και τον έλεγχο κουνουπιών, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Κουνουπιού, σημειώνοντας ότι ο κίνδυνος νόσων που μεταδίδονται από κουνούπια αυξάνεται σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η ανακοίνωση του ECDC σημειώνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου να εξαπλώνεται σε νέες περιοχές και επιθετικά είδη κουνουπιών να εγκαθίστανται σε όλο και περισσότερα μέρη της Ευρώπης.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα εβδομαδιαία στοιχεία του ECDC, έξι περιοχές της Ευρώπης κατέγραψαν φέτος για πρώτη φορά τοπικά κρούσματα WNV. Μέχρι τις 13 Αυγούστου 2026 είχαν αναφερθεί 429 τοπικά κρούσματα σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, με τον Οργανισμό να σημειώνει ότι, καθώς η μετάδοση κορυφώνεται συνήθως τον Αύγουστο και τις αρχές Σεπτεμβρίου, αναμένονται περισσότερα κρούσματα. Σημειώνεται από τον ECDC ότι η εξάπλωση της μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου, όπως και η εξάπλωση επιθετικών ειδών κουνουπιών, καταδεικνύουν ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την ικανότητά της για έλεγχο κουνουπιών, ενώ σημειώνεται ότι απαιτείται στενή συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα συνδυάζει παρακολούθηση, εμπλοκή των κοινοτήτων και στοχευμένες λύσεις ελέγχου με σεβασμό στο περιβάλλον.
Ενώ τα κουνούπια του γένους Culex, φορείς του ιού του Δυτικού Νείλου, είναι ήδη ευρέως διαδεδομένα στην Ευρώπη, το ασιατικό τιγροκούνουπο (Aedes albopictus), που μπορεί να μεταδώσει τους ιούς του δάγκειου πυρετού και του chikungunya, είναι πλέον εγκατεστημένο σε 16 ευρωπαϊκές χώρες — διπλάσιος αριθμός σε σχέση με πριν από 12 χρόνια.
Σημερινή δημοσίευση, στο περιοδικό Eurosurveillance, άρθρου με τίτλο «Ενίσχυση της καταπολέμησης των κουνουπιών για τη διαχείριση των αναδυόμενων ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια,» το οποίο υπογράφουν στελέχη του ECDC, της Ευρωπαϊκής Αρχής Χημικών Προϊόντων (ECHA), της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (DG SANTE), της Αρχής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), επισημαίνει κενά στην ικανότητα ελέγχου κουνουπιών στην Ευρώπη και ζητεί καλύτερο συντονισμό, καθώς και διεύρυνση της εργαλειοθήκης όσον αφορά τις μεθόδους ελέγχου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 2025, κρούσματα chikungunya που μεταδίδονται από το κουνούπι τίγρης, αυξήθηκαν σημαντικά παγκοσμίως, με πάνω από 445.000 ύποπτα και επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 40 χώρες, ενώ η Ευρώπη κατέγραψε πρωτοφανή αριθμό τοπικών κρουσμάτων, κυρίως στη Γαλλία (809) και την Ιταλία (384). Ο δάγκειος πυρετός εμφανίζει επίσης αυξητική τάση στην Ευρώπη, με κορύφωση το 2024, όταν καταγράφηκαν 328 κρούσματα, κυρίως στην Ιταλία και τη Γαλλία. Όσον αφορά τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο οποίος είναι ενδημικός στην Ευρώπη από τη δεκαετία του 1960, η ΕΕ κατέγραψε ιστορικό υψηλό 1.549 τοπικών κρουσμάτων το 2018, ενώ το 2024 ο ιός έφτασε στη μεγαλύτερη γεωγραφική του εξάπλωση μέχρι σήμερα, επηρεάζοντας 166 περιφέρειες σε 14 κράτη μέλη της ΕΕ.
Παράλληλα δημοσιεύθηκε νέα έκθεση του ECDC για τις πρακτικές παρακολούθησης και ελέγχου κουνουπιών στην Ευρώπη, με την Κύπρο να περιλαμβάνεται μεταξύ των 26 χωρών που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο του ECDC για την έκθεση.
Η εικόνα που προκύπτει για τον ιό του Δυτικού Νείλου συγκεκριμένα είναι εκείνη ενός συστήματος υπό διαμόρφωση, καθώς σύμφωνα με την έκθεση η Κύπρος συγκαταλέγεται στις εννέα χώρες που δεν διέθεταν κατά την περίοδο 2020-2025 συστηματική επιτήρηση κουνουπιών Culex, του γένους που μεταδίδει τον ιό. Ωστόσο η Κύπρος είναι το μόνο κράτος μέλος που δήλωσε ρητά ότι βρίσκεται επί του παρόντος στη διαδικασία ανάπτυξης αυτής της ικανότητας. Τα υπόλοιπα κράτη μέλη που δεν εφάρμοζαν επιτήρηση επικαλέστηκαν κυρίως έλλειψη πόρων ή ότι δεν θεωρούν τον ιό πρόβλημα δημόσιας υγείας για ανθρώπους και ζώα.
Η εικόνα διαφοροποιείται όσον αφορά τα επιθετικά κουνούπια Aedes, φορείς δάγκειου πυρετού και chikungunya, όπου η Κύπρος αναφέρεται ανάμεσα στις χώρες που εφαρμόζουν παρακολούθηση και έλεγχο. Η Κύπρος καταγράφεται μάλιστα ως μία από τις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν νομικό πλαίσιο με συγκεκριμένα εργαλεία διευκόλυνσης του ελέγχου κουνουπιών, όπως δικαίωμα εισόδου σε ιδιωτική περιουσία, κανονισμούς αποθήκευσης ελαστικών και κανονισμούς εισαγωγών σχετικούς με επιθετικά είδη εργαλεία που, σύμφωνα με την έκθεση, λείπουν από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών.
Η Κύπρος συγκαταλέγεται επίσης στις μόλις τέσσερις χώρες (μαζί με Ιταλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) που δήλωσαν ότι ο προϋπολογισμός τους καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες ελέγχου κουνουπιών, τη στιγμή που εννέα από τις 17 χώρες που εφαρμόζουν έλεγχο Aedes ανέφεραν ανεπαρκή χρηματοδότηση.
Το ECDC υπογραμμίζει ότι ο αποτελεσματικός έλεγχος κουνουπιών προϋποθέτει ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει επιτήρηση κουνουπιών και νόσων, διαχείριση εστιών προνυμφών, εμπλοκή των κοινοτήτων και στοχευμένα μέτρα προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες.
Η ανθεκτικότητα στα εντομοκτόνα, οι περιβαλλοντικές ανησυχίες και το περιορισμένο εύρος εγκεκριμένων προϊόντων ενισχύουν, όπως αναφέρεται, την ανάγκη για πιο διαφοροποιημένες επιλογές ελέγχου και ισχυρότερα τεκμήρια για την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.
O Οργανισμός καλεί τους πολίτες να συμβάλουν αφαιρώντας ή καλύπτοντας στάσιμα νερά γύρω από τα σπίτια τους, σε μπαλκόνια και κήπους, ενώ συνιστά τη χρήση εντομοαπωθητικών, προστατευτικού ρουχισμού και σιτών στα παράθυρα. Καλεί επίσης τους επαγγελματίες υγείας να παραμένουν σε επαγρύπνηση για πιθανή τοπική μετάδοση ή εισαγόμενα κρούσματα, ώστε να αποτρέπεται η περαιτέρω εξάπλωση των ιών.
ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ
