Η επόμενη συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον κατοχικό ηγέτη, έχει ήδη «κλειδώσει» για την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, στις 3 το απόγευμα. Η συμφωνία για τουλάχιστον μία συνάντηση την εβδομάδα, με δυνατότητα περισσότερων επαφών εφόσον χρειαστεί, είναι από μόνη της μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο στασιμότητας.
Ωστόσο, πίσω από το θετικό πρόσημο, όπως περιέγραψε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, το αποτέλεσμα της πρώτη συνάντησης, βρίσκεται ήδη το πρώτο μεγάλο πολιτικό εμπόδιο. Ο Τουφάν Ερχιουρμάν, έθεσε με σαφήνεια την πολιτική ισότητα, ως κεντρικό ζήτημα της διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο «πάρε-δώσε» με άλλα κεφάλαια. Ακόμη περισσότερο, συνέδεσε την αποσαφήνιση του ζητήματος, με την ίδια τη δυνατότητα προόδου στη μεθοδολογία, στις συγκλίσεις και στα θέματα ουσίας.
Η θέση αυτή, προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στις επόμενες συναντήσεις. Ο κατοχικός ηγέτης, δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει την πολιτική ισότητα, ως ένα ακόμη κεφάλαιο που μπορεί να αφεθεί για διαπραγμάτευση, στην πορεία. Την τοποθετεί, στο πλαίσιο των προϋποθέσεων, μέσα στις οποίες θα πρέπει να κινηθεί η ίδια η διαδικασία.
Από την άλλη πλευρά, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιχειρεί να διατηρήσει στο τραπέζι το διαπραγματευτικό κεκτημένο. Μετά τη συνάντηση ανέφερε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στις συγκλίσεις, μέχρι τη διακοπή των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, το βράδυ της 7ης Ιουλίου 2017, τονίζοντας ότι η επιστροφή στο σημείο από το οποίο διακόπηκαν οι διαπραγματεύσεις, είναι απαραίτητη, για να υπάρξει το «τελευταίο μίλι». Παράλληλα, απέρριψε την ιδέα προκαθορισμένων αποτελεσμάτων, χαρακτηρίζοντάς την αντικίνητρο για την επίτευξη λύσης.
Σε αυτό το σημείο, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η παρέμβαση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη. Η κυβερνητική αποτίμηση, είναι αισιόδοξη, αλλά όχι χωρίς επιφυλάξεις. Ο κ. Λετυμπιώτης, χαρακτήρισε τη συνάντηση θετική, σημειώνοντας ότι «έδωσε πιο σταθερό ρυθμό στη συνέχεια της προσπάθειας», ενώ υπογράμμισε ότι η απόφαση για συχνότερες συναντήσεις ήδη «μετουσιώνεται σε πράξη».
Το μήνυμα της κυβέρνησης, πάντως, δεν είναι ότι η λύση βρίσκεται κοντά. Είναι ότι δημιουργήθηκε ξανά ένας δίαυλος, ο οποίος πρέπει να αξιοποιηθεί. Η προσέγγιση είναι, όπως έχει τονίσει ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, «αισιόδοξη αλλά ρεαλιστική»: δεν υποτιμώνται οι δυσκολίες ούτε προεξοφλούνται αποτελέσματα, αλλά μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας υπάρχει πλέον συχνότερη επαφή, ουσιαστικότερη συζήτηση και συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Και το επόμενο βήμα δεν είναι μόνο η συνάντηση της 2ας Σεπτεμβρίου. Είναι η επιστροφή της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν στην Κύπρο, με το υλικό των συγκλίσεων που ετοίμασαν τα Ηνωμένα Έθνη. Η παρουσία της αναμένεται να προσδώσει μεγαλύτερη δομή στη συζήτηση, καθώς οι δύο πλευρές θα έχουν μπροστά τους καταγεγραμμένα σημεία σύγκλισης και όχι μόνο τις εκατέρωθεν πολιτικές θέσεις.
Ο ίδιος ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, χαρακτήρισε την παρουσία της Ολγκίν καθοριστική για το τι θα συζητηθεί στις επόμενες επαφές και ανέφερε ότι, όταν βρίσκεται στην Κύπρο, θεωρεί πιθανό να συμμετέχει στις συναντήσεις των δύο ηγετών.
Παράλληλα, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης παραμένουν το πεδίο στο οποίο μπορεί να υπάρξει πιο άμεσα χειροπιαστό αποτέλεσμα. Η ελληνοκυπριακή πλευρά, θεωρεί ότι ορισμένα ΜΟΕ μπορούν να προχωρήσουν ακόμη και πριν από τη μετάβαση στη Νέα Υόρκη. Ο Έρχιουρμαν, από την πλευρά του, έχει εκφράσει παράπονα για πρόσφατες εξελίξεις που θεωρεί ότι κινούνται αντίθετα προς τη λογική των ΜΟΕ. Έτσι, ακόμη και στο επίπεδο των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, οι δύο πλευρές καλούνται να αποδείξουν ότι μπορούν να μετατρέψουν τις πολιτικές διαφορές σε πρακτικά βήματα.
Σημαντικό παράλληλο βήμα, αποτελεί και η συγκρότηση της Συντονιστικής Επιτροπής του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών. Από την ελληνοκυπριακή πλευρά συμμετέχουν οι Παντελής Ποιητής, Αλέξανδρος Λόρδος, Αμαλία Αβραάμ, Σοφία Παπαμιχαλόπουλος και Μάριος Μιχαηλίδης. Από την τουρκοκυπριακή πλευρά ορίστηκαν οι Ιπέκ Μπόρμαν, Ερόλ Καϊμάκ, Μελτέμ Ονουρκάν Σαμάνι, Αρίφ Οσούμ και Τζιαντογάν Οζκάν.
Η σύνθεση, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς περιλαμβάνει πρόσωπα από την ακαδημαϊκή κοινότητα, τη δικοινοτική συνεργασία, την κοινωνία των πολιτών, την ευρωπαϊκή πολιτική και τη νεότερη γενιά. Η Ιπέκ Μπόρμαν συμμετέχει ήδη στην ομάδα Κυπριακού του Ερχιουρμάν, ο Ερόλ Καϊμάκ είναι ακαδημαϊκός και οικονομολόγος, ενώ η Μελτέμ Ονουρκάν Σαμάνι έχει συμμετοχή σε δικοινοτικές πρωτοβουλίες και στο Κέντρο Ειρήνης και Διαλόγου. Ο Αρίφ Οσούμ ασχολείται με στρατηγική επικοινωνία και προγράμματα της ΕΕ, ενώ ο Τζιαντογάν Οζκάν, πολιτικός επιστήμονας, δραστηριοποιείται και στον χώρο της νεολαίας.
Από την ελληνοκυπριακή πλευρά, η επιλογή των πέντε προσώπων συμπληρώνει το νέο σχήμα διαβούλευσης που συμφωνήθηκε από τους δύο ηγέτες. Ο Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, σημείωσε ότι το Συμβουλευτικό Σώμα μπορεί να λειτουργήσει ως «ένας επιπλέον δίαυλος επικοινωνίας και δημιουργικής συνεισφοράς της κοινωνίας των πολιτών» στην προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το σχήμα αυτό, αποκτά πρόσθετη αξία επειδή δημιουργεί έναν παράλληλο χώρο επαφής, σε μια περίοδο κατά την οποία στο καθαρά πολιτικό επίπεδο οι διαφορές παραμένουν σημαντικές. Οι ηγεσίες καλούνται να διαχειριστούν δύσκολα ζητήματα, την ώρα που η κοινωνία των πολιτών μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο ενίσχυσης της εμπιστοσύνης και της δικοινοτικής συνεργασίας.
Στο μεταξύ, η Νέα Υόρκη πλησιάζει και μαζί της ένα σημαντικό πολιτικό ορόσημο. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει ήδη χαρακτηρίσει τη βδομάδα της Γενικής Συνέλευσης ευκαιρία για απολογισμό, καθώς εκεί θα βρίσκονται όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Στόχος της ελληνοκυπριακής πλευράς παραμένει η δημιουργία των προϋποθέσεων για σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης και, εφόσον υπάρχει η απαιτούμενη κοινή βάση, ανακοίνωση επανέναρξης των συνομιλιών.
Μέχρι τότε, όμως, η πολιτική ισότητα θα παραμένει στο επίκεντρο. Ο Έρχιουρμαν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να την αφήσει στην άκρη. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, επιμένει στο διαπραγματευτικό κεκτημένο και στη λογική της συνέχισης, από εκεί όπου σταμάτησαν οι συνομιλίες. Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν, επιστρέφει με τις συγκλίσεις και τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να κρατήσουν ανοιχτό το παράθυρο, για μια νέα διευρυμένη συνάντηση.
Οι επόμενες εβδομάδες συνεπώς, θα είναι περίοδος πυκνών επαφών και έντονων πολιτικών ζυμώσεων. Το νέο στοιχείο, είναι ότι υπάρχει ξανά ρυθμός. Το δύσκολο ζητούμενο, είναι να αποκτήσει αυτός ο ρυθμός περιεχόμενο, να παραχθούν συγκλίσεις και να δημιουργηθεί το πολιτικό έδαφος για το επόμενο βήμα. Από την Κύπρο μέχρι τη Νέα Υόρκη, το στοίχημα πλέον είναι να μετατραπεί η κινητικότητα σε ουσιαστική προετοιμασία για επανέναρξη των συνομιλιών
