Σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν, οι δύο ηγέτες πραγματοποίησαν εποικοδομητική συνάντηση στην Προστατευόμενη Περιοχή των Ηνωμένων Εθνών, κατά την οποία επανεξέτασαν την πρόοδο σε σχέση με την πορεία προς τα εμπρός, όπως αυτή καθορίστηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο.
Η συμφωνία για συχνές, τουλάχιστον εβδομαδιαίες, συναντήσεις των δύο ηγετών δημιουργεί νέα δεδομένα στη διαδικασία, έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο στασιμότητας. Ωστόσο, το κατά πόσο η νέα κινητικότητα μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.
Μιλώντας στο ThemaOnline, ο Διεθνολόγος Δρ. Αντώνης Στυλιανού χαρακτήρισε τη σημερινή συγκυρία ως «κρίσιμο σταυροδρόμι» για το Κυπριακό, επισημαίνοντας ότι μετά από αρκετή στασιμότητα διαφαίνεται πλέον κινητικότητα, με τις εβδομαδιαίες συναντήσεις Χριστοδουλίδη – Έρχιουρμαν να δημιουργούν έναν πιο σταθερό ρυθμό στη διαδικασία.
Όπως εξήγησε, «ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η διαδικασία εξελίσσεται ενόψει της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στα μέσα και τα τέλη Σεπτεμβρίου. Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης, τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης αναμένεται να έχουν ξεχωριστές συναντήσεις με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ».
Ο Δρ. Στυλιανού σημείωσε παράλληλα ότι «η απουσία, στο παρόν στάδιο, μιας κοινής συνάντησης των δύο ηγετών στη Νέα Υόρκη δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως ένδειξη για συγκεκριμένη εξέλιξη, αλλά αποτελεί ένα στοιχείο που θα πρέπει να αξιολογηθεί στην πορεία».
Το μεγάλο ερώτημα: τι θα συμφωνηθεί;
Πέρα από τη συμφωνία για συχνότερες συναντήσεις, «το ζητούμενο πλέον είναι κατά πόσο αυτές θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα».
Ο Δρ. Στυλιανού υπογράμμισε ότι πλέον «αρχίσαμε να μετράμε σε πόσες συναντήσεις θα συμφωνηθεί οτιδήποτε» σε σχέση με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που προωθούνται από τα Ηνωμένα Έθνη.
Όπως ανέφερε, «μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια συγκεκριμένη συμφωνία πέραν της απόφασης για τις εβδομαδιαίες επαφές των δύο ηγετών, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα των οδοφραγμάτων».
Η διάνοιξη νέων σημείων διέλευσης παραμένει, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα σημαντικό ζήτημα, καθώς εδώ και δύο χρόνια δεν έχει επιτευχθεί σχετική συμφωνία.
«Δεν είναι λύση του Κυπριακού» η κοινωνία των πολιτών
Σχολιάζοντας και τη δημιουργία της Συντονιστικής Επιτροπής του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών, ο Δρ. Στυλιανού αναγνώρισε τη σημασία της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας ως μέτρου οικοδόμησης εμπιστοσύνης, σημειώνοντας ωστόσο ότι τέτοιου είδους επιτροπές δεν αποτελούν από μόνες τους τη λύση του Κυπριακού.
Όπως ανέφερε, η ουσία βρίσκεται στην επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και στη συζήτηση μιας λύσης που θα εδράζεται στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και στη δεδομένη πραγματικότητα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Έσπασε ο πάγος», αλλά οι επόμενες συναντήσεις θα δείξουν την πορεία
Αναφερόμενος στο κοινό ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών, ο Δρ. Στυλιανού χαρακτήρισε σημαντικό το γεγονός ότι η πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών μετά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ πραγματοποιήθηκε σε εποικοδομητικό κλίμα.
Όπως σημείωσε, το γεγονός ότι τόσο τα Ηνωμένα Έθνη όσο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκαναν λόγο για καλό και εποικοδομητικό κλίμα αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει κινητικότητα, ωστόσο η πραγματική εικόνα θα διαφανεί μέσα από τις επόμενες συναντήσεις.
Σε ό,τι αφορά την απουσία δημόσιας δήλωσης από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη μετά τη συνάντηση, ο Δρ. Στυλιανού ανέφερε ότι ο Τουφάν Έρχιουρμαν έχει συνηθίσει να τοποθετείται σε μεταγενέστερο χρόνο, σημειώνοντας πως το γεγονός ότι μέχρι στιγμής υπήρξε μόνο ενημέρωση από τη λεγόμενη «προεδρία» θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση των εξελίξεων.
Καθοριστικός ο ρόλος της Τουρκίας
Παρά τη νέα κινητικότητα στο επίπεδο των δύο ηγετών, ο ρόλος της Τουρκίας εξακολουθεί να θεωρείται καθοριστικός για την πορεία της διαδικασίας.
Η νέα φάση που διαμορφώνεται θα κριθεί επομένως όχι μόνο από τη συχνότητα των συναντήσεων Χριστοδουλίδη – Έρχιουρμαν, αλλά κυρίως από το κατά πόσο θα υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, στα οδοφράγματα και, κυρίως, στην προοπτική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
Με το βλέμμα πλέον στραμμένο στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να είναι καθοριστικές. Όπως υπογράμμισε ο Δρ. Στυλιανού, «ο κυπριακός λαός θα πρέπει να είναι ενημερωμένος για τις εξελίξεις, καθώς σε περίπτωση που η διαδικασία οδηγηθεί σε οποιαδήποτε κατάληξη, ο τελικός λόγος θα ανήκει στον ίδιο τον κυπριακό λαό».