Το δικαίωμα υπάρχει, όμως συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χρονικά περιθώρια και λεπτομέρειες που αξίζει ένας μελλοντικός πατέρας να γνωρίζει πριν έρθει το μωρό.
Το ThemaOnline συγκέντρωσε όσα πρέπει να ξέρει ένας εργαζόμενος πατέρας, μέσα από τον ενημερωτικό οδηγό για το Επίδομα Πατρότητας.
Δεν αφορά μόνο τη γέννηση παιδιού
Μία από τις πρώτες σημαντικές λεπτομέρειες είναι ότι το επίδομα δεν αφορά αποκλειστικά τους πατέρες που αποκτούν παιδί μέσω τοκετού.
Δικαιούχος μπορεί να είναι ασφαλισμένος που απέκτησε παιδί μέσω τοκετού ή παρένθετης μητρότητας, αλλά και μέσω υιοθεσίας παιδιού ηλικίας μέχρι 12 ετών, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Και υπάρχει μια λεπτομέρεια που ενδεχομένως αρκετοί να αγνοούν, δεν είναι απαραίτητο ο πατέρας να είναι παντρεμένος με τη μητέρα του παιδιού. Η απαίτηση ύπαρξης γάμου ή συμφώνου συμβίωσης δεν ισχύει από τις 16 Δεκεμβρίου 2022.
Πόσες εβδομάδες δικαιούται ο πατέρας;
Το επίδομα πατρότητας καταβάλλεται για δύο συνεχόμενες εβδομάδες.
Οι δύο εβδομάδες μπορούν να ληφθούν μέσα στο χρονικό διάστημα που αρχίζει την εβδομάδα γέννησης ή υιοθεσίας του παιδιού και φτάνει μέχρι δύο εβδομάδες μετά τη λήξη της περιόδου άδειας μητρότητας.
Εδώ κρύβεται και μία λεπτομέρεια που μπορεί εύκολα να προκαλέσει σύγχυση, για σκοπούς του επιδόματος, η εβδομάδα υπολογίζεται από Δευτέρα μέχρι Κυριακή. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί κάποιος, για παράδειγμα, να επιλέξει ως εβδομάδα άδειας το διάστημα από Τετάρτη μέχρι την επόμενη Τρίτη.
Και πόσα χρήματα θα πάρεις;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο ποσό που λαμβάνουν όλοι οι πατέρες.
Το ύψος του επιδόματος καθορίζεται με βάση τις ασφαλιστέες αποδοχές του δικαιούχου. Ο οδηγός αναφέρει ότι το επίδομα καταβάλλεται στο 72% των ασφαλιστέων αποδοχών κατά το σχετικό έτος εισφορών.
Υπάρχει όμως ένα σημαντικό «αλλά».
Εάν για την ίδια περίοδο ο εργοδότης συνεχίζει να καταβάλλει στον εργαζόμενο πλήρεις απολαβές, τότε ο πατέρας δεν δικαιούται παράλληλα το επίδομα. Αν λαμβάνει μέρος του μισθού του, το επίδομα προσαρμόζεται ώστε το συνολικό ποσό να μην ξεπερνά τις πλήρεις απολαβές του.
Η παγίδα των 21 ημερών
Αυτό είναι ίσως το σημείο που κάθε νέος πατέρας πρέπει να κρατήσει.
Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός 21 ημερολογιακών ημερών από την ημέρα έναρξης της άδειας πατρότητας.
Υπάρχει δυνατότητα παράτασης μέχρι και 12 μήνες, αλλά μόνο εφόσον αποδειχθεί ότι υπήρχε εύλογη αιτία για την καθυστέρηση. Μάλιστα, το γεγονός ότι ο εργοδότης ανέλαβε την αίτηση και καθυστέρησε να την παραδώσει δεν θεωρείται εύλογη αιτία. Η ευθύνη για την έγκαιρη υποβολή παραμένει στον ίδιο τον αιτητή.
Μπορείς να δουλεύεις αυτές τις δύο εβδομάδες;
Η απάντηση είναι ξεκάθαρη, όχι.
Ο δικαιούχος χάνει το δικαίωμα στο επίδομα για την περίοδο κατά την οποία εργάζεται. Και αυτό δεν περιορίζεται στην κανονική παρουσία στον χώρο εργασίας.
Σύμφωνα με τον οδηγό, περιλαμβάνει εργασία ως μισθωτός ή αυτοεργοδοτούμενος, τηλεργασία, αλλά ακόμη και συνέχιση μιας δεύτερης, μερικής απασχόλησης κατά τη διάρκεια της άδειας.
Πού γίνεται η αίτηση
Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί σε Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Κέντρο Εξυπηρέτησης του Πολίτη ή Κέντρο του Πολίτη.
Πρέπει να είναι συμπληρωμένη και υπογεγραμμένη τόσο από τον αιτητή όσο και από τον εργοδότη του, ενώ όπου απαιτείται πρέπει να προσκομίζεται και τραπεζική βεβαίωση με το IBAN. Το επίδομα καταβάλλεται στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου.
Τι γίνεται αν η μητέρα δεν δικαιούται άδεια μητρότητας;
Και εδώ υπάρχει κάτι που μπορεί να εκπλήξει αρκετούς.
Το γεγονός ότι η μητέρα δεν δικαιούται άδεια μητρότητας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι χάνει το δικαίωμά του και ο πατέρας. Εφόσον ο ίδιος πληροί τις προϋποθέσεις, μπορεί να λάβει άδεια και επίδομα πατρότητας.
Δύο εβδομάδες που δεν είναι απλώς ένα επίδομα
Πίσω από τους αριθμούς, τις αιτήσεις και τις ασφαλιστικές μονάδες βρίσκεται ουσιαστικά κάτι πολύ πιο απλό, η δυνατότητα ενός πατέρα να βρίσκεται στο σπίτι στις πρώτες ημέρες μιας νέας ζωής.
Να είναι εκεί όταν η οικογένεια προσπαθεί να βρει τους νέους της ρυθμούς, όταν οι ώρες ύπνου εξαφανίζονται και όταν η καθημερινότητα αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη.
Και γι' αυτό, πριν από τη γέννηση του παιδιού, αξίζει κάθε μελλοντικός πατέρας να γνωρίζει όχι μόνο ότι υπάρχει το συγκεκριμένο δικαίωμα, αλλά και πότε πρέπει να κινηθεί ώστε να μην το χάσει από μια προθεσμία ή μια λεπτομέρεια που αγνοούσε.