Αν μεγάλωσες στην Κύπρο πριν από το 2000, υπάρχουν πράγματα που πιθανότατα δεν χρειάζονται καμία εξήγηση. Μια λέξη, μια εικόνα ή ένας ήχος αρκεί για να σε μεταφέρει κατευθείαν πίσω στα παιδικά σου χρόνια.
Ήταν η εποχή που για να βρεις τους φίλους σου δεν έστελνες μήνυμα, αλλά κατέβαινες κάτω από το σπίτι και φώναζες το όνομά τους. Οι δρόμοι, οι αυλές, οι αλάνες και οι πλατείες γίνονταν αυτοσχέδια γήπεδα και ένα απλό μπαλάκι μπορούσε να κρατήσει μια ολόκληρη παρέα απασχολημένη για ώρες. Παιχνίδια όπως το μήλο, το κρυφτό, το κυνηγητό, το μαντήλι, το λάστιχο και το σχοινάκι ήταν μέρος της καθημερινότητας πολλών παιδιών στην Κύπρο.
Και όταν τελείωνε το παιχνίδι έξω, άρχιζε η άλλη μεγάλη μάχη: ποιος θα προλάβει την τηλεόραση.
Πριν από το YouTube, υπήρχε το Σαββατοκύριακο στην τηλεόραση
Για τα σημερινά παιδιά είναι δύσκολο να φανταστούν ότι κάποτε έπρεπε να περιμένεις συγκεκριμένη ημέρα και ώρα για να δεις το αγαπημένο σου πρόγραμμα.
Στην Κύπρο των ’90s, τα Σαββατοκύριακα είχαν το δικό τους τηλεοπτικό πρόγραμμα. Χελωνονιντζάκια, Sailor Moon, Dragon Ball, Power Rangers και άλλα δημοφιλή παιδικά προγράμματα είχαν αποκτήσει φανατικό κοινό. Πολλοί θυμούνται ακόμη τα πρωινά που ξυπνούσαν νωρίς μόνο και μόνο για να προλάβουν τα παιδικά στην τηλεόραση.
Και φυσικά, αν υπήρχε μόνο μία τηλεόραση στο σπίτι, ξεκινούσαν οι διαπραγματεύσεις για το ποιος θα δει τι.
Το «θα κατέβεις κάτω;» ήταν το μήνυμα της εποχής
Δεν υπήρχαν WhatsApp, Messenger, Instagram ή κινητά τηλέφωνα για να συνεννοηθείς με την παρέα.
Ήξερες απλώς ότι το απόγευμα θα κατέβεις στη γειτονιά και κάπου θα τους βρεις.
Το «μήλα», το «κρυφτό», το «μαντήλι», το «βασιλέα», το «ζεστό-κρύο», το «λάστιχο» και άλλα ομαδικά παιχνίδια ήταν κομμάτι της καθημερινότητας. Σε πολλές περιπτώσεις ένα παιχνίδι μπορούσε να συγκεντρώσει ολόκληρη τη γειτονιά.
Τα περίπτερα ήταν ο παράδεισος
Πριν από τα ηλεκτρονικά καταστήματα και τις online παραγγελίες, η μικρή «έξοδος» για κάτι καινούργιο περνούσε συχνά από το περίπτερο.
Μικρά παιχνίδια, συλλεκτικά αντικείμενα, κάρτες, τυχερές σακούλες και κάθε λογής μικροπράγματα που μπορούσαν να γίνουν αμέσως το νέο μεγάλο trend στο σχολείο.
Ανάμεσα σε αυτά ήταν και οι περίφημοι «Τυχερούληδες», τα μικρά πολύχρωμα ανθρωπάκια που έμπαιναν ακόμη και στην άκρη των μολυβιών και μπορούσαν να μετατραπούν σε… ολόκληρο παιχνίδι στα χέρια των παιδιών.
Και φυσικά, υπήρχαν οι τάππες, οι κάρτες και ό,τι άλλο μπορούσε να γίνει αντικείμενο συλλογής και ανταλλαγής στο σχολείο.
Game Boy, κασέτες και «φάε τη μπαταρία σου»
Η τεχνολογία είχε ήδη μπει στη ζωή των παιδιών, αλλά με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο.
Το Game Boy ήταν για πολλούς ένα από τα πιο πολυπόθητα δώρα και τα παιχνίδια έρχονταν σε μικρές «κασέτες». Η φορητή κονσόλα μπορούσε να σε κρατήσει απασχολημένο για ώρες – μέχρι φυσικά να τελειώσουν οι μπαταρίες.
Και αν ήθελες να παίξεις ηλεκτρονικά παιχνίδια έξω από το σπίτι, υπήρχαν τα σφαιριστήρια.
Τα «διπλοσέλινα» και τα σφαιριστήρια
Για μια ολόκληρη γενιά Κυπρίων, τα σφαιριστήρια ήταν σημείο συνάντησης.
Τα arcade games, τα φλιπεράκια και τα μηχανούθκια ήταν μέρος μιας εποχής όπου μπορούσες να περάσεις αρκετή ώρα έχοντας στην τσέπη σου μόνο μερικά «σελήνια».
Στα ’90s στην Κύπρο τα σφαιριστήρια είχαν έντονη παρουσία στην καθημερινότητα των νεαρών, πριν δώσουν σταδιακά τη θέση τους στις σύγχρονες μορφές ψυχαγωγίας.
Το βίντεο κλαμπ και η βιντεοκασέτα
Παλιά όταν ήθελες να δεις μια ταινία έπρεπε να πας μέχρι το βίντεο κλαμπ.
Να ψάξεις στα ράφια, να βρεις την ταινία που ήθελες και να την πάρεις σπίτι σε VHS.
Τα βίντεο κλαμπ, οι βιντεοκασέτες και οι κασέτες μουσικής είναι ανάμεσα στις αναμνήσεις που ξεχωρίζουν όταν Κύπριοι αναπολούν τη δεκαετία του ’90.
Και φυσικά υπήρχε και το άλλο μεγάλο τελετουργικό: να θυμηθείς να κάνεις rewind πριν επιστρέψεις την κασέτα.
Όταν το «Internet» δεν ήταν δεδομένο
Δεν υπήρχε Google για να ψάξεις αμέσως μια απάντηση.
Δεν υπήρχε YouTube για να ξαναδείς ένα επεισόδιο.
Δεν υπήρχε Netflix για να παρακολουθήσεις ολόκληρη σειρά σε ένα Σαββατοκύριακο.
Και δεν υπήρχαν social media για να ξέρεις τι κάνουν οι φίλοι σου κάθε στιγμή.
Η επικοινωνία γινόταν με το σταθερό τηλέφωνο του σπιτιού και, για αρκετούς, το να χτυπήσει το τηλέφωνο ήταν από μόνο του γεγονός. Η απουσία των social media είναι μάλιστα ένα από τα στοιχεία που όσοι έζησαν τα κυπριακά ’90s αναφέρουν συχνά ως χαρακτηριστικό εκείνης της εποχής.
Και κάπως έτσι μεγάλωσε μια ολόκληρη γενιά
Η παιδική ηλικία πριν από το 2000 δεν ήταν απαραίτητα καλύτερη ή χειρότερη. Ήταν απλώς διαφορετική.
Είχε περισσότερη γειτονιά, περισσότερα παιχνίδια έξω, λιγότερη τεχνολογία και πολύ περισσότερη αναμονή. Περίμενες το Σαββατοκύριακο για τα παιδικά, περίμενες να έρθει η σειρά σου στο Game Boy, περίμενες να γυρίσει η βιντεοκασέτα και περίμενες τον φίλο σου να κατέβει κάτω.
Και ίσως αυτό είναι που κάνει αυτές τις αναμνήσεις τόσο δυνατές.
Γιατί για όσους γεννήθηκαν πριν από το 2000, δεν χρειάζεται να τους εξηγήσεις πώς ήταν. Μερικές λέξεις αρκούν: γειτονιά, σφαιριστήριο, βιντεοκασέτα, Game Boy, περίπτερο και… «έλα κάτω να παίξουμε».