Σύμφωνα με τις δηλώσεις του οικονομολόγου Γιάννη Τελώνη στο ThemaOnline, η επίδραση στα κυμαινόμενα δάνεια αναμένεται να γίνει αισθητή μέσα στους επόμενους 1-1,5 μήνες, ενώ στα υπόλοιπα δάνεια η εικόνα θα διαμορφωθεί ανάλογα με τον χρόνο ανανέωσης της δόσης.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε την Πέμπτη (10/09) να αυξήσει κατά 25 μονάδες βάσης τα τρία βασικά επιτόκια, επικαλούμενο τις πληθωριστικές πιέσεις που εξακολουθούν να δημιουργούνται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται στο 2,50%, το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ θα παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% για παρατεταμένη περίοδο. Οι νέες προβολές κάνουν λόγο για πληθωρισμό 3% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της ευρωζώνης, με το ΑΕΠ να εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028.
«Δεν δικαιολογείται η αύξηση»
Μιλώντας στο ThemaOnline, ο οικονομολόγος Γιάννης Τελώνης εκφράζει διαφορετική άποψη για την απόφαση της ΕΚΤ, υποστηρίζοντας ότι η νέα αύξηση των επιτοκίων δεν δικαιολογείται από οικονομικής πλευράς.
Όπως εξηγεί, η λογική πίσω από την απόφαση είναι η ανησυχία ότι ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα και ότι η αύξηση των επιτοκίων αποτελεί εργαλείο για τον περιορισμό του.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα στην παρούσα συγκυρία προέρχεται κυρίως από εξωτερικά σοκ και συγκεκριμένα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τους δύο πολέμους.
«Ο πληθωρισμός έρχεται από εξωτερικό σοκ», σημειώνει, διερωτώμενος ποιο θα είναι τελικά το αποτέλεσμα της αύξησης των επιτοκίων όταν η βασική αιτία των πιέσεων δεν βρίσκεται στην υπερβολική ζήτηση μέσα στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο κ. Τελώνης χαρακτηρίζει τη νέα απόφαση «δεύτερο λάθος πολιτικής», μετά την πρώτη αύξηση, και εκφράζει την εκτίμηση ότι εάν η ΕΚΤ συνεχίσει στην ίδια λογική, ενδέχεται να ακολουθήσουν και νέες αυξήσεις.
Τι σημαίνει για τα δάνεια στην Κύπρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους δανειολήπτες στην Κύπρο έχει η εκτίμηση του οικονομολόγου για το πότε θα γίνει αισθητή η νέα αύξηση.
Όπως αναφέρει, στα κυμαινόμενα δάνεια η επίδραση αναμένεται να φανεί μέσα σε περίπου έναν έως ενάμιση μήνα, ενώ για τα υπόλοιπα δάνεια ο χρόνος εξαρτάται από την ανανέωση της δόσης.
Ο ίδιος σημειώνει χαρακτηριστικά ότι μια αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες μεταφράζεται, ενδεικτικά, σε περίπου 20 ευρώ επιπλέον, ανάλογα φυσικά με το ύψος και τους όρους του δανείου.
Ο προβληματισμός, σύμφωνα με τον κ. Τελώνη, δεν αφορά μόνο τη σημερινή αύξηση, αλλά το ενδεχόμενο να υπάρξει συνέχεια.
Όπως υποστηρίζει, εάν η ΕΚΤ συνεχίσει να αυξάνει τα επιτόκια, η επίδραση στα νοικοκυριά θα γίνεται ολοένα πιο αισθητή, ενώ για να υπάρξει πραγματικά σημαντική μείωση της ζήτησης για πετρέλαιο μέσω της επιβράδυνσης της οικονομίας, θα απαιτούνταν πολύ μεγαλύτερη αύξηση των επιτοκίων.
Δεν αναμένει αντίστοιχη αύξηση στις καταθέσεις
Την ίδια ώρα, ο κ. Τελώνης δεν αναμένει ότι η νέα αύξηση θα περάσει με τον ίδιο τρόπο και στα καταθετικά επιτόκια.
Όπως εκτιμά, οι τράπεζες ενδέχεται να απορροφήσουν την αύξηση στα καταθετικά επιτόκια, αξιοποιώντας τη συγκυρία για να ενισχύσουν τα κέρδη τους.
Σημειώνει ότι το επιχειρηματικό μοντέλο των τραπεζών βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη διαφορά μεταξύ των επιτοκίων που χρεώνουν στους δανειολήπτες και αυτών που προσφέρουν στους καταθέτες.
Η ενέργεια και το «αγκάθι» του φυσικού αερίου
Ο οικονομολόγος υποστηρίζει ότι αντί για αύξηση του κόστους δανεισμού, η Ευρώπη θα έπρεπε να επικεντρωθεί σε μέτρα που θα περιορίζουν την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και θα αντιμετωπίζουν τις υψηλές τιμές της ενέργειας.
Όπως αναφέρει, το φυσικό αέριο παραμένει ιδιαίτερα ακριβό, ενώ εκφράζει προβληματισμό για το επίπεδο των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.
Για την Κύπρο, πάντως, σημειώνει ότι η κατάσταση είναι διαφορετική, καθώς η χώρα δεν έχει την ίδια εξάρτηση από το φυσικό αέριο.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις ενδέχεται να διατηρήσουν την αβεβαιότητα στις αγορές, ενώ δεν αποκλείει νέες πιέσεις στην τιμή του πετρελαίου.
Χωρίς δεσμεύσεις για την επόμενη ημέρα η ΕΚΤ
Από την πλευρά της, η ΕΚΤ δεν προαναγγέλλει συγκεκριμένη πορεία για τα επιτόκια.
Το Διοικητικό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά στοιχεία, την πορεία του πληθωρισμού, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική.
Η ΕΚΤ ξεκαθαρίζει ότι δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Ο Γιάννης Τελώνης, πάντως, εκτιμά ότι η αβεβαιότητα θα παραμείνει για αρκετό διάστημα, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την πορεία των διεθνών αγορών να εξακολουθούν να επηρεάζουν την οικονομία.
