Οι αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν διαφορετικές κατηγορίες οδηγών, από όσους θα αποκτούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης μέχρι τους οδηγούς μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ διαφορετική θα είναι σταδιακά και η ίδια η μορφή της άδειας, με την είσοδο της ψηφιακής άδειας οδήγησης.
Στην Κύπρο η διαδικασία προετοιμασίας έχει ήδη ξεκινήσει, με το Τμήμα Οδικών Μεταφορών να εξετάζει τις νομοθετικές και πρακτικές προσαρμογές που απαιτούνται.
Μία από τις αλλαγές που θα γίνει αισθητή και στην καθημερινότητα των Κυπρίων οδηγών αφορά την ψηφιακή άδεια οδήγησης. Η άδεια θα μπορεί να είναι διαθέσιμη μέσω του Ευρωπαϊκού Πορτοφολιού Ψηφιακής Ταυτότητας και να χρησιμοποιείται μέσω κινητού τηλεφώνου. Με αυτό τον τρόπο, οι οδηγοί θα μπορούν να έχουν μαζί τους την άδεια οδήγησης σε ψηφιακή μορφή, ενώ θα διευκολύνονται και οι έλεγχοι εγκυρότητας.
Για την εφαρμογή της στην Κύπρο απαιτείται συνεργασία του Τμήματος Οδικών Μεταφορών με το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, καθώς το ΤΟΜ είναι αρμόδιο για την έκδοση των αδειών, ενώ το Υφυπουργείο έχει την ευθύνη των κρατικών ψηφιακών υποδομών.
Η πλαστική άδεια, πάντως, δεν καταργείται. Η φυσική και η ψηφιακή μορφή θα συνυπάρχουν, με τον οδηγό να μπορεί να επιλέγει τη μορφή που επιθυμεί.
Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια ισχύος των αδειών, δεν αναμένονται προς το παρόν ανατροπές για την κατηγορία Β, δηλαδή τα επιβατικά οχήματα.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπει 15ετή διοικητική ισχύ για τις βασικές κατηγορίες αδειών. Η διάρκεια αυτή ισχύει ήδη στην Κύπρο και, σύμφωνα με το Τμήμα Οδικών Μεταφορών, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή πρόθεση να μειωθεί.
Οι αλλαγές επομένως δεν αφορούν τόσο τη διάρκεια της άδειας όσο τις διαδικασίες που θα τη συνοδεύουν, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογείται η ικανότητα ενός οδηγού να συνεχίσει να οδηγεί με ασφάλεια.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των οδηγών άνω των 70 ετών, καθώς εδώ η ευρωπαϊκή προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε διαφοροποιήσεις από την υφιστάμενη διαδικασία στην Κύπρο.
Σήμερα, οι οδηγοί που έχουν συμπληρώσει το 70ό έτος χρειάζεται να ανανεώνουν την άδειά τους κάθε τρία χρόνια, προσκομίζοντας πιστοποιητικό υγείας. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση μετατοπίζει το βάρος από την ηλικία καθαυτή στην πραγματική ικανότητα του οδηγού να συνεχίσει να οδηγεί με ασφάλεια.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται αξιολόγηση της σωματικής και ψυχικής ικανότητας οδήγησης, με τα κράτη μέλη να έχουν περιθώριο να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο αυτή θα πραγματοποιείται. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προβλέπεται ακόμη και αυτοαξιολόγηση, αντί πλήρους ιατρικής εξέτασης.
Για την Κύπρο, αυτό σημαίνει ότι η σημερινή διαδικασία δεν αλλάζει άμεσα. Το Τμήμα Οδικών Μεταφορών θα εξετάσει τις διαθέσιμες επιλογές στο πλαίσιο της εναρμόνισης και θα αποφασίσει ποιο μοντέλο θα εφαρμοστεί τελικά.
Με άλλα λόγια, η ηλικία των 70 ετών δεν σημαίνει αυτόματα ότι ένας οδηγός θα χάνει ή θα περιορίζει την άδειά του. Το ζητούμενο είναι να αξιολογείται κατά πόσο εξακολουθεί να έχει την απαιτούμενη ικανότητα για ασφαλή οδήγηση.
Αλλαγές έρχονται και για τους νεότερους οδηγούς. Με βάση το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, προβλέπεται δυνατότητα απόκτησης άδειας οδήγησης κατηγορίας Β από την ηλικία των 17 ετών, με την προϋπόθεση ότι ο νέος οδηγός θα οδηγεί με συνοδό μέχρι να συμπληρώσει τα 18.
Πρόκειται για μία αλλαγή που θα πρέπει να ενσωματωθεί και στο κυπριακό σύστημα, με το Τμήμα Οδικών Μεταφορών να έχει ήδη εξετάσει τη συγκεκριμένη πρόνοια.
Το ακριβές μοντέλο που θα εφαρμοστεί στην Κύπρο, ωστόσο, δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Θα πρέπει να αποφασιστούν μεταξύ άλλων οι προϋποθέσεις για τον συνοδό και ο τρόπος με τον οποίο θα λειτουργεί στην πράξη η περίοδος οδήγησης μέχρι την ενηλικίωση.
Παράλληλα, για όσους αποκτούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης προβλέπεται τουλάχιστον διετής δοκιμαστική περίοδος. Στόχος είναι οι νέοι οδηγοί να αντιμετωπίζουν αυστηρότερο καθεστώς κατά τα πρώτα χρόνια της οδήγησής τους, ιδιαίτερα σε σοβαρές παραβάσεις που συνδέονται με την οδική ασφάλεια.
Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνονται αυστηρότερες πρόνοιες για παραβάσεις όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και η μη χρήση κατάλληλων συστημάτων συγκράτησης παιδιών. Και αυτή η πρόνοια θα πρέπει να εξειδικευτεί μέσα από την κυπριακή νομοθεσία, ώστε να καθοριστεί ο τρόπος εφαρμογής της στην πράξη.
Το χρονοδιάγραμμα για την προσαρμογή των κρατών μελών έχει ήδη καθοριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες νομοθετικές προσαρμογές μέχρι τον Νοέμβριο του 2028, ενώ οι περισσότερες από τις νέες ρυθμίσεις αναμένεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται από τον Νοέμβριο του 2029. Ειδικά για την οδήγηση από τα 17 με συνοδό, η εφαρμογή προβλέπεται νωρίτερα, από τον Νοέμβριο του 2028.
Για την Κύπρο, το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό, καθώς το Τμήμα Οδικών Μεταφορών θα πρέπει να προχωρήσει στην ετοιμασία των απαιτούμενων νομοθετικών αλλαγών και στη δημόσια διαβούλευση.
Έτσι, ο Κύπριος οδηγός μπαίνει σταδιακά σε μία νέα εποχή, με την άδεια οδήγησης να περνά στο κινητό, τους 17χρονους να αποκτούν τη δυνατότητα οδήγησης με συνοδό και το σύστημα αξιολόγησης των μεγαλύτερων σε ηλικία οδηγών να αποκτά πιο εξατομικευμένο χαρακτήρα.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Ανεβαίνει το πολιτικό θερμόμετρο ενόψει προεδρικών εκλογών και οι πρώτες κινήσεις, έχουν ήδη αρχίσει. Πρόσωπα και κόμματα μετρούν δυνάμεις, αφήνουν ανοιχτά ενδεχόμενα, αναζητούν συμμάχους και προετοιμάζονται για μια αναμέτρηση που, όπως όλα δείχνουν, δεν θα είναι απλή υπόθεση.
