Κυπριακό: Νέα Υόρκη χωρίς 3+1-Το χαμένο μομέντουμ και το νέο στοίχημα Χριστοδουλίδη

Η δήλωση αυτή, δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στον διπλωματικό σχεδιασμό των επόμενων ημερών. Αφαιρεί από τη Νέα Υόρκη τον ρόλο του πολιτικού καταλύτη, που η Λευκωσία επιδίωκε να της προσδώσει.

Για την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποτελούσε ένα σημαντικό ορόσημο. Η παρουσία στη Νέα Υόρκη του Γενικού Γραμματέα, της ελληνοκυπριακής και τουρκοκυπριακής πλευράς, της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Βρετανίας, δημιουργούσε το κατάλληλο, τουλάχιστον θεωρητικά, περιβάλλον για μια πολιτική πρωτοβουλία υψηλού επιπέδου.

Η προσδοκία, ήταν ότι η μέχρι τώρα κινητικότητα, θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα συγκεκριμένο επόμενο βήμα.

Αυτό το βήμα  όμως, δεν θα γίνει τώρα. Το γεγονός, ότι η σχετική τοποθέτηση, προέρχεται απευθείας από τον Γενικό Γραμματέα των ΗΕ, έχει τη δική του βαρύτητα. Ο Αντόνιο Γκουτέρες, δεν έκλεισε την πόρτα σε μια διευρυμένη συνάντηση. Αντιθέτως, επανέλαβε ότι τα Ηνωμένα Έθνη, παραμένουν αποφασισμένα να εργαστούν για την προώθηση της διαδικασίας. Έθεσε όμως μια σαφή προϋπόθεση: πρέπει να προηγηθεί περισσότερη δουλειά και να δημιουργηθούν πραγματικές, προοπτικές αποτελέσματος.

Το μήνυμα, είναι ουσιαστικά ότι η διπλωματική διαδικασία δεν μπορεί να προχωρά μόνο με συναντήσεις κορυφής. Χρειάζεται προηγουμένως ουσιαστική προετοιμασία.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες, ήταν μάλιστα ιδιαίτερα χαρακτηριστικός όταν σημείωσε ότι «δεν μπορούμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος».

Αυτή η φράση, είναι ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της σημερινής τοποθέτησης.

Γιατί δείχνει, ότι τα Ηνωμένα Έθνη, δεν επιθυμούν μια ακόμη συνάντηση ηγετών, η οποία θα καταλήξει σε γενικές διαπιστώσεις, χωρίς συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Η λογική, φαίνεται να είναι πλέον διαφορετική: πρώτα να διαμορφωθούν οι απαραίτητες συγκλίσεις και μετά να πραγματοποιηθεί η διευρυμένη συνάντηση.

Το μομέντουμ της Νέας Υόρκης

Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό πρόβλημα για τη Λευκωσία.

Η κυβέρνηση, είχε επενδύσει πολιτικά στη Νέα Υόρκη. Όχι κατ’ ανάγκην με την έννοια ότι ανέμενε λύση ή συμφωνία, αλλά επειδή η παρουσία όλων των εμπλεκομένων στη Γενική Συνέλευση, δημιουργούσε μια μοναδική ευκαιρία για να αποκτήσει το Κυπριακό νέα δυναμική.

Αυτή η ευκαιρία περιορίζεται πλέον.Το μομέντουμ δεν εξαφανίζεται οριστικά, αλλά η Νέα Υόρκη παύει να αποτελεί τον άμεσο καταλύτη της επόμενης φάσης.

Το βάρος επιστρέφει στην ίδια τη διαδικασία και, κυρίως, στις δύο πλευρές.

Η συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Ερχιουρμάν που πραγματοποιείται σήμερα στις 11.00,  αποκτά υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Πρόκειται, για την τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών, πριν από τη Γενική Συνέλευση και εντάσσεται στη συνέχιση των τακτικών επαφών τους.

Παράλληλα, οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών έχουν ήδη συζητήσει ζητήματα ουσίας, μεθοδολογίας και Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Το μήνυμα Αβέρωφ προς τον Πρόεδρο

Μέσα σε αυτή τη συγκυρία αποκτά ξεχωριστό πολιτικό ενδιαφέρον και η συνάντηση του Αβέρωφ Νεοφύτου με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ, ζήτησε τη συνάντηση, ενόψει των επαφών στη Νέα Υόρκη και επανέλαβε τη δημόσια θέση του ότι, εάν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καταλήξει σε στρατηγική συμφωνία για το Κυπριακό, «θα με βρει δίπλα του». Ο Αβέρωφ Νεοφύτου επανέλαβε επίσης ότι θεωρεί το Κυπριακό πάνω από όλα και ότι στην, όπως την χαρακτήρισε, «τελευταία, ενδεχομένως, προσπάθεια» για το Κυπριακό κάνει ό,τι μπορεί προς την κατεύθυνση της λύσης.

Η χρονική συγκυρία της συνάντησης, έχει σημασία. Την ώρα που στο εξωτερικό μέτωπο, οι προσδοκίες για μια διευρυμένη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, περιορίζονται από τη δήλωση Γκουτέρες, στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, καταγράφεται ένα μήνυμα διαθεσιμότητας, για στήριξη μιας ενδεχόμενης στρατηγικής συμφωνίας.

Δεν πρόκειται για προεξόφληση συμφωνίας, ούτε για λευκή επιταγή προς την κυβέρνηση. Είναι, όμως, μια δημόσια τοποθέτηση, που αποκτά βαρύτητα σε μια περίοδο, κατά την οποία οποιαδήποτε ουσιαστική εξέλιξη στο Κυπριακό, θα έχει αναπόφευκτα και σημαντικό εσωτερικό πολιτικό κόστος και απαιτήσεις συναίνεσης.