Ο Τουφάν Ερχιουρμάν, αναμένει ουσιαστικά το μήνυμα της τουρκικής πρωτεύουσας, καθώς η απάντηση της τουρκοκυπριακής πλευράς στο πακέτο που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Χακάν Φιντάν αναμένεται να επαναλάβει την πάγια θέση της Άγκυρας υπέρ της λύσης δύο κρατών, επιβεβαιώνοντας ότι η τουρκική πολιτική στο Κυπριακό, εξακολουθεί να κινείται στη βάση της λεγόμενης κυριαρχικής ισότητας και της αναγνώρισης χωριστής κυριαρχίας, για τους Τουρκοκύπριους.
Η τοποθέτηση αυτή, αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς ο Ερχιουρμάν βρίσκεται ενώπιον της πρώτης ουσιαστικής δοκιμασίας της διαχείρισης των προτάσεων της Ολγκίν, σε μια διαδικασία, όπου η τουρκική κυβέρνηση εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο.
Το πακέτο της Ολγκίν και τα τέσσερα σημεία διέλευσης
Την ίδια ώρα, η Μαρία Άνχελα Ολγκίν επιχειρεί να εξασφαλίσει συμφωνία σε ένα πακέτο δύο συγκεκριμένων μέτρων: τη διάνοιξη τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης και την αποναρκοθέτηση συγκεκριμένων περιοχών.
Οι προτεινόμενες διαδρομές αφορούν τη Μια Μηλιά, την Αθηένου – Πυρόι – Αγλαντζιά, τη Λουρουτζίνα – Λύμπια και τον Κάμπο – Καραβοστάσι. Η τελευταία, αποτελεί εναλλακτική πρόταση του Προέδρου Χριστοδουλίδη, έναντι των Κοκκίνων, καθώς η τουρκική πλευρά, δεν συζητά τη συγκεκριμένη διέλευση, επικαλούμενη τον στρατιωτικό χαρακτήρα της περιοχής.
Η διάνοιξη των τεσσάρων σημείων, θα μπορούσε να διευκολύνει σημαντικά τις μετακινήσεις των πολιτών, να εξυπηρετήσει κοινότητες που αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες και να ενισχύσει την καθημερινή επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται από τουρκικές διπλωματικές πηγές, έχει καταγραφεί προσέγγιση στο συγκεκριμένο ζήτημα, με την προοπτική συμφωνίας να βρίσκεται πλέον πιο κοντά.
Διαφορετική, είναι η εικόνα στο θέμα της αποναρκοθέτησης. Η πρόταση προβλέπει εκκαθάριση ναρκοπεδίων έκτασης 70.000 τετραγωνικών μέτρων. Η ελληνοκυπριακή πλευρά, φέρεται να έχει αποδεχθεί την εισήγηση, ενώ η τουρκοκυπριακή πλευρά θεωρεί ότι η συγκεκριμένη έκταση δεν επαρκεί και ζητεί ευρύτερη διαδικασία, με στόχο την πλήρη αποναρκοθέτηση.
Αυτή η διαφορά, αποτελεί το βασικό σημείο τριβής για την ολοκλήρωση του πακέτου. Η απάντηση της Άγκυρας αναμένεται, συνεπώς, να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό εάν θα υπάρξει συμφωνία πριν από τη συνάντηση της Δευτέρας ή εάν η εκκρεμότητα θα μεταφερθεί στο τραπέζι της Ολγκίν.
Οι τρεις άξονες του Γκουτέρες και η προοπτική 5+1
Οι σημερινές διεργασίες, πάντως, δεν περιορίζονται στα οδοφράγματα και την αποναρκοθέτηση. Συνδέονται άμεσα, με το πλαίσιο που έθεσε ο Αντόνιο Γκουτέρες κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, στις 29 Ιουλίου.
Ο Γενικός Γραμματέας είχε ανακοινώσει τότε την πρόθεσή του, να συγκαλέσει νέα άτυπη διευρυμένη συνάντηση 5+1, αφού προηγηθεί επαρκής προετοιμασία σε τρία βασικά πεδία: τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και την ουσία του Κυπριακού, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί.
Οι τρεις αυτοί άξονες, αποτελούν το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται σήμερα η διπλωματική προσπάθεια. Τα ΜΟΕ αφορούν την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Η μεθοδολογία σχετίζεται με τον τρόπο διεξαγωγής της επόμενης διαπραγματευτικής προσπάθειας, ώστε να υπάρχουν σαφείς όροι και προοπτική αποτελέσματος. Η ουσία αφορά τα πραγματικά κεφάλαια του Κυπριακού και την αξιοποίηση του διαπραγματευτικού κεκτημένου.
Ο Γκουτέρες, είχε καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί άλλη μία διευρυμένη συνάντηση χωρίς αποτέλεσμα. Η επιδίωξή του είναι να προηγηθεί η αναγκαία προετοιμασία, ώστε η επόμενη 5+1 να δημιουργήσει πραγματικές προοπτικές προόδου προς τη λύση.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία στο πακέτο των ΜΟΕ, θα μπορούσε να ακολουθήσει συνάντηση των δύο ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα σε σύνθεση 2+1. Εάν διαπιστωθεί ουσιαστική πρόοδος, θα μπορούσε στη συνέχεια να εξεταστεί η συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας σε διευρυμένη συνάντηση 5+1. Ωστόσο, η σύγκληση μιας τέτοιας συνάντησης, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Το μήνυμα Χριστοδουλίδη και οι προσδοκίες
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, εξέφρασε την ελπίδα ότι οι διεργασίες, θα οδηγήσουν σε θετικές εξελίξεις. Αποκάλυψε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την Ολγκίν και ότι, σύμφωνα με όσα του ανέφερε η Προσωπική Απεσταλμένη, ενδέχεται να υπάρξουν συγκεκριμένες ανακοινώσεις, εντός του Σαββατοκύριακου.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Γενικός Γραμματέας, παραμένει συνεχώς ενημερωμένος, ενώ ξεκαθάρισε ότι η προσπάθεια δεν αφορά αποκλειστικά τα οδοφράγματα. Όπως ανέφερε, η διαδικασία που ξεκίνησε μετά την επίσκεψη Γκουτέρες, περιλαμβάνει ζητήματα μεθοδολογίας, ουσίας και Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, σημειώνοντας ότι η συζήτηση είναι ευρύτερη.
Ο Πρόεδρος έστειλε, μάλιστα, σαφές μήνυμα ως προς τον τελικό στόχο της ελληνοκυπριακής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι οι εισηγήσεις που κατατίθενται μπορούν, εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση, να οδηγήσουν σε επανέναρξη των συνομιλιών. Αναγνώρισε επίσης ως δικαιολογημένη την αγωνία και την επιθυμία του κυπριακού λαού για ουσιαστικές εξελίξεις.
Η τριμερής συνάντηση Νίκου Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν, με τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν, έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στις 11 το πρωί, στην κατοικία του Επικεφαλής της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην Άγκυρα. Η παράνομη επίσκεψη Φιντάν, θα καταδείξει σε ποιο βαθμό η τουρκική πλευρά είναι διατεθειμένη, να συναινέσει σε συγκεκριμένα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, την ώρα που εξακολουθεί να προβάλλει τη λύση δύο κρατών. Το κρίσιμο ζητούμενο, είναι εάν η κινητικότητα των τελευταίων ημερών θα αποκτήσει συνέχεια και θα συνδεθεί με την ουσία του Κυπριακού ή εάν οι διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις θα περιορίσουν και πάλι τις δυνατότητες προόδου.
