Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μοντέλο Build-to-Rent, το οποίο προβλέπει την κατασκευή κατοικιών με εξαρχής προορισμό τη μακροχρόνια ενοικίασή τους, θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις επενδυτικές κατευθύνσεις για την ενίσχυση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι τιμές των κατοικιών στην Κύπρο αυξήθηκαν κατά 28% την περίοδο 2020-2025, ενώ τα ενοίκια ακολούθησαν επίσης έντονα ανοδική πορεία, υπό την επίδραση της αυξημένης ζήτησης και της περιορισμένης προσφοράς.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη όχι μόνο για περισσότερες κατοικίες, αλλά και για διαφορετικές μορφές ανάπτυξης και αξιοποίησής τους, οι οποίες θα μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος. Περίπου το 70% του πληθυσμού στην Κύπρο διαμένει σε κατοικίες που θεωρούνται μεγαλύτερες από τις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες του νοικοκυριού του, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 33%.
Η συγκεκριμένη εικόνα αναδεικνύει μια σημαντική αναντιστοιχία στην αγορά: από τη μία πλευρά καταγράφεται έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών και από την άλλη ένα σημαντικό μέρος του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος δεν αξιοποιείται με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών.
Επομένως, η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος δεν αφορά αποκλειστικά την κατασκευή νέων κατοικιών. Συνδέεται και με την καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων ακινήτων, αλλά και με την ανάπτυξη νέων οικιστικών μονάδων κατάλληλων για διαφορετικές κατηγορίες νοικοκυριών.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Build-to-Rent προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας οργανωμένων συγκροτημάτων κατοικιών με συγκεκριμένο σχεδιασμό, λειτουργικές υποδομές και επαγγελματική διαχείριση. Οι κατοικίες μπορούν να σχεδιάζονται εξαρχής με γνώμονα τη μακροχρόνια χρήση τους, προσφέροντας στους ενοικιαστές μια πιο οργανωμένη εμπειρία διαμονής και στους επενδυτές τη δυνατότητα μακροπρόθεσμης αξιοποίησης των περιουσιακών τους στοιχείων.
Η φιλοσοφία του Build-to-Rent διαφοροποιείται από το παραδοσιακό μοντέλο ανάπτυξης ακινήτων. Αντί ο επενδυτής να κατασκευάζει κατοικίες με σκοπό την πώλησή τους, διατηρεί την ιδιοκτησία τους και τις διαθέτει στην αγορά μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων.
Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούνται οργανωμένα οικιστικά συγκροτήματα που λειτουργούν υπό ενιαία διαχείριση και έχουν ως βασικό προσανατολισμό τη μακροχρόνια ενοικίαση.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να συμβάλει στη διεύρυνση των διαθέσιμων επιλογών για όσους αναζητούν κατοικία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβαση στη στέγη γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
Την ίδια στιγμή, η σχεδόν μηδενική παρουσία κοινωνικής ενοικιαζόμενης κατοικίας στην Κύπρο, σε σύγκριση με το 8% που καταγράφεται κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναδεικνύει το μέγεθος των αναγκών που υπάρχουν στην αγορά ενοικίασης.
Ασφαλώς, το Build-to-Rent αποτελεί πρωτίστως ένα ιδιωτικό επενδυτικό μοντέλο και δεν υποκαθιστά την κοινωνική και δημόσια στεγαστική πολιτική. Ωστόσο, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, διευρύνοντας τις διαθέσιμες επιλογές μακροχρόνιας μίσθωσης και συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ενός πιο οργανωμένου τομέα ενοικιαζόμενης κατοικίας.
Η συζήτηση για τη στεγαστική αγορά στην Κύπρο συνδέεται αναπόφευκτα και με την περιορισμένη παρουσία δημόσιας και δημοτικής κατοικίας.
Τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει την Κύπρο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες ανέδειξε και ο οικονομολόγος Γιάννης Τελώνης, μιλώντας στο ThemaOnline. Όπως ανέφερε, το δημόσιο και δημοτικό οικιστικό απόθεμα στην Κύπρο υπολογίζεται μόλις στο 2%-3%, την ώρα που στη Γερμανία κυμαίνεται μεταξύ 25% και 30%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε.
Ο κ. Τελώνης υπογράμμισε την ανάγκη για ενεργότερη συμμετοχή των δήμων και της τοπικής αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη κατοικιών, επισημαίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα αξιοποίησης εναλλακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως η έκδοση ομολόγων ή άλλων χρηματοδοτικών προϊόντων που θα μπορούσαν να συνδέονται με την αξία των ίδιων των κατοικιών.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αναδεικνύει τις δυνατότητες που υπάρχουν μέσα από τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Οργανωμένα στεγαστικά έργα, με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επαγγελματική διαχείριση, θα μπορούσαν να συμβάλουν τόσο στην αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος όσο και στη δημιουργία περισσότερων επιλογών στέγασης.
Η Κύπρος διαθέτει ήδη έναν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο κατασκευαστικό τομέα, με τις επενδύσεις σε κατοικίες να αντιστοιχούν στο 8% του ΑΕΠ το 2024, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, η ανάπτυξη νέων κατοικιών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυξάνεται στον ίδιο βαθμό και η προσφορά ακινήτων για μακροχρόνια ενοικίαση. Σε αυτό το σημείο, το Build-to-Rent θα μπορούσε να προσθέσει μια διαφορετική διάσταση στην αγορά, κατευθύνοντας μέρος των επενδύσεων στη δημιουργία κατοικιών που θα παραμένουν διαθέσιμες προς ενοικίαση σε βάθος χρόνου.
Για τους επενδυτές, το μοντέλο προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας χαρτοφυλακίων κατοικιών που αποφέρουν επαναλαμβανόμενα έσοδα από μισθώσεις, αντί η απόδοση της επένδυσης να εξαρτάται αποκλειστικά από την πώληση των ακινήτων.
Παράλληλα, η συγκέντρωση πολλών κατοικιών υπό ενιαία διαχείριση μπορεί να επιτρέψει καλύτερο προγραμματισμό των εργασιών συντήρησης, αποτελεσματικότερη αξιοποίηση πόρων και πιο οργανωμένη εξυπηρέτηση των ενοικιαστών.
Η ανάπτυξη τέτοιων συγκροτημάτων θα μπορούσε, συνεπώς, να αποτελέσει μια πρόσθετη επενδυτική κατεύθυνση για τον κυπριακό κατασκευαστικό κλάδο, συνδέοντας την παραγωγή νέων κατοικιών με τη μακροχρόνια αξιοποίησή τους.
Παρά τις προοπτικές που παρουσιάζει, το Build-to-Rent δεν αποτελεί από μόνο του λύση για το στεγαστικό πρόβλημα της Κύπρου. Η αποτελεσματική εφαρμογή του προϋποθέτει κατάλληλες επενδύσεις, βιώσιμα οικονομικά δεδομένα, σωστό σχεδιασμό και ένα σαφές πλαίσιο λειτουργίας.
Εξίσου σημαντικό είναι οι νέες κατοικίες να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και να προσφέρουν ουσιαστική προστιθέμενη αξία στους ενοικιαστές, τόσο ως προς την ποιότητα όσο και ως προς το κόστος και τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Η ενίσχυση της προσφοράς προϋποθέτει, παράλληλα, καλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης ακίνητης περιουσίας, ενεργότερη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Με το στεγαστικό έλλειμμα να υπολογίζεται σε περίπου 39.000 κατοικίες, η ανάγκη για νέες λύσεις γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική. Το Build-to-Rent μπορεί να αποτελέσει ένα από τα εργαλεία για την κάλυψη μέρους αυτού του κενού, εφόσον ενταχθεί σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό που θα έχει ως στόχο την αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος και τη διεύρυνση των επιλογών στέγασης στην Κύπρο.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Η αναμέτρηση Αβέρωφ Νεοφύτου- Γιώργου Παμπορίδη, εξελίσσεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια εσωκομματική εκλογή. Οι διαφορετικές στρατηγικές των δύο υποψηφίων, η παρέμβαση Χάρη Γεωργιάδη και οι τοποθετήσεις της Αννίτας Δημητρίου, συνθέτουν ένα σκηνικό, στο οποίο διακυβεύεται η επόμενη πολιτική ταυτότητα του Δημοκρατικού Συναγερμού.
