Ήταν μια πολιτική τοποθέτηση με σαφή στόχευση και ταυτόχρονα, μια δοκιμασία για την ίδια την Ευρώπη, αν οι αξίες που επικαλείται αποτελούν πραγματική πυξίδα, ή απλώς μια ρητορική άσκηση χωρίς κόστος.
Η παρουσία του Προέδρου της Ουκρανίας Βολοντιμίρ Ζελένσκι, του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν προσέδωσε στην εκδήλωση τον χαρακτήρα μιας άτυπης πολιτικής συνόδου κορυφής. Όμως πίσω από τους συμβολισμούς, εκείνο που ξεχώρισε ήταν η προσπάθεια της Λευκωσίας να επαναφέρει στο επίκεντρο μια ευρωπαϊκή συζήτηση που συχνά αποφεύγεται.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν αντιμετώπισε την Προεδρία ως απλή θεσμική υποχρέωση. Η ομιλία του κινήθηκε σε καθαρά πολιτικό επίπεδο, επιχειρώντας να συνδέσει την κυπριακή εμπειρία, με τα μεγάλα διλήμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανάδειξη της Κύπρου ως κράτους-μέλους που παραμένει υπό κατοχή δεν λειτούργησε ως συναισθηματικό επιχείρημα, αλλά ως υπενθύμιση ότι η Ευρώπη καλείται να αποδείξει την αξιοπιστία της, ακριβώς εκεί όπου οι αρχές της δοκιμάζονται πιο σκληρά.
Το μήνυμα της Λευκωσίας ήταν σαφές: Η κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να είναι πολιτική και όχι διαχειριστική. Να μετατρέψει τις ευρωπαϊκές αξίες σε απτή πολιτική πράξη και όχι σε διακηρύξεις καλών προθέσεων. Η αναφορά στον ρόλο της Κύπρου ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική, όχι ως αυτοπροβολή, αλλά ως διεκδίκηση ρόλου σε μια περιοχή που επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκε και η παρουσία του Βολοντιμίρ Ζελένσκι. Η αναφορά του στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας καταγράφηκε, αναμφίβολα, ως πολιτικό στιγμιότυπο. Όμως η αξία της κρίνεται εκ του αποτελέσματος. Η Ευρώπη έχει επιλέξει να αντιμετωπίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία ως υπαρξιακή απειλή, ενώ το Κυπριακό ως μια χρόνια εκκρεμότητα χαμηλής έντασης. Αυτή η διαφοροποίηση αποκαλύπτει το πραγματικό πρόβλημα, που δεν είναι άλλο, από την επιλεκτική εφαρμογή των ίδιων αρχών.
Η προσπάθεια σύνδεσης των δύο περιπτώσεων μπορεί να λειτουργήσει μόνο αν συνοδευτεί από συνέπεια. Διαφορετικά, οι αναφορές στο διεθνές δίκαιο κινδυνεύουν να καταλήξουν σε πολιτικό άλλοθι, που επιτρέπει στην ΕΕ να δείχνει αποφασιστικότητα εκεί, όπου το κόστος είναι διαχειρίσιμο και αδράνεια εκεί όπου οι συσχετισμοί είναι πιο σύνθετοι.
Ο Αντόνιο Κόστα, εκπροσωπώντας τον θεσμικό πυρήνα της Ένωσης, μίλησε για ενότητα, συνεργασία και σεβασμό των κανόνων. Όμως η ευρωπαϊκή ενότητα δεν κρίνεται στις διακηρύξεις, αλλά στην πράξη. Και η πράξη δείχνει ότι η ΕΕ εξακολουθεί να αποφεύγει τη σύγκρουση με την Τουρκία, για την κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους. Όσο αυτή η στάση παραμένει, οι αναφορές στο διεθνές δίκαιο θα ακούγονται περισσότερο ως ευχή, παρά ως πολιτική γραμμή.
Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, από την πλευρά της, μίλησε για ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα και ηθικό κύρος της Ευρώπης. Ωστόσο, το ηθικό κύρος δεν απονέμεται με δηλώσεις. Κατακτάται όταν η Ένωση αποδεικνύει ότι υπερασπίζεται τα σύνορά της και τα κράτη-μέλη της χωρίς εξαιρέσεις και υποσημειώσεις.
Η κυπριακή Προεδρία ξεκινά με υψηλό συμβολισμό και ακόμη υψηλότερες προσδοκίες. Αν περιοριστεί σε ρόλο συντονιστή, θα χαθεί στη γραφειοκρατική ρουτίνα των Βρυξελλών. Αν, αντίθετα, επιλέξει, όπως υπονόησε ο Νίκος Χριστοδουλίδης,να λειτουργήσει ως πολιτική υπενθύμιση των ευρωπαϊκών εκκρεμοτήτων, τότε μπορεί να αφήσει πραγματικό αποτύπωμα, ακόμη κι αν αυτό προκαλέσει δυσφορία.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι η Κύπρος, ευρισκόμενη στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και σε μια περιοχή γεμάτη προκλήσεις, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως αξιόπιστη γέφυρα μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρύτερης περιοχής, προωθώντας τον διάλογο, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση, «πάντα ως μέρος της λύσης και ποτέ ως μέρος του προβλήματος».
Ανέφερε, ότι για αυτή την Ευρώπη θα εργαστεί η Κυπριακή Προεδρία εξ ονόματος των 27 κρατών-μελών και των 450 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ, σημειώνοντας ότι όσο πιο ενωμένη, αξιόπιστη και εξωστρεφής είναι η Ένωση, τόσο περισσότερη ασφάλεια, σταθερότητα και προοπτική θα προσφέρει στους πολίτες της, με τελικό στόχο «περισσότερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και περισσότερη Ευρώπη μέσα από μια αυτόνομη Ένωση, ανοικτή προς τον κόσμο».
Ο Πρόεδρος εξέφρασε τη χαρά του για την υποδοχή των προσκεκλημένων της τελετής στο «νοτιοανατολικότερο άκρο της Ευρώπης».
«Εδώ, στην τελευταία υπό κατοχή πρωτεύουσα της Ηπείρου μας. Σε μια πόλη, που ενσαρκώνει το διακύβευμα της Ειρήνης, της Ασφάλειας και της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.»
Εξέφρασε επίσης αισθήματα υπερηφάνειας και ευθύνης, «γιατί η Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι απλώς ένα θεσμικό ορόσημο. Είναι μια συλλογική, εθνική αποστολή, την οποία αναλαμβάνουμε με πλήρη επίγνωση της σημασίας της».
Ανέφερε ακόμα ότι το ξεκάθαρο όραμα της Κύπρου για τους επόμενους έξι μήνες, είναι να μεταφράσει το όραμα και τους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ σε πράξη. Να συμβάλει με απολύτως θετικό τρόπο, ως έντιμος διαμεσολαβητής, στη διασφάλιση της θεσμικής συνοχής και στην προώθηση προτάσεων και πρωτοβουλιών, που θα ενισχύσουν την ευρωπαϊκή ενοποιητική διαδικασία.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Θέση για το βίντεο που τις τελευταίες ώρες κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, έλαβε η Κυβέρνηση μέσω γραπτής δήλωσης του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, κ. Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη.
