Ορθολογισμός: Η νέα καραμέλα εκείνων που αποφεύγουν μια άβολη και ασύμφορη συζήτηση  

Στην προεκλογική Κύπρο είναι επίσης η νέα καραμέλα εκείνων που θέλουν να αποφύγουν μια άβολη, αμήχανη και καθ’ όλα ασύμφορη συζήτηση. Ξαφνικά όλοι εκείνοι που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τον βόθρο μέσα στον οποίο κολυμπάμε σήμερα, εμφανίζονται ως οι “σοβαροί”, οι “νούσιμοι” και οι “αξιόπιστοι” που λειτουργούν ως ανάχωμα στον “λαϊκισμό”, την “τοξικότητα” και τον “παραλογισμό” όπως βαφτίζουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Βασικά μας λένε να προτιμήσουμε τον διάβολο που ξέρουμε από εκείνον που δεν ξέρουμε (ακόμα) γιατί ο δικός τους διάβολος είναι οικείος, δοκιμασμένος και αποτελεσματικός. 

Από το videogate του Γενάρη μέχρι την πρόσφατη Σάντυ στο νησί μαίνεται μια σκατοθύελλα που όχι μόνο δεν λέει να κοπάσει αλλά τα έχει πάρει όλα παραμάζωμα: κυβέρνηση, Βουλή,  κόμματα, αστυνομία, Νομική Υπηρεσία, δικαστήρια, Εκκλησία, κρατικός ιστός, όλοι σχεδόν οι θεσμοί στροβιλίζονται σαν την αγελάδα του Twister. Οι δημοσκοπήσεις είναι αποκαρδιωτικές: πρακτικά κανένας δεν εμπιστεύεται τίποτα. Η τάση αντανακλάται σε μια ιδιαίτερα έντονη, νευρική και απρόβλεπτη προεκλογική περίοδο όπου όλοι και όλα είναι fair game. Ο κόσμος διψά για συστημικό αίμα και ανερχόμενες πολιτικές δυνάμεις εμφανίζονται κάτι περισσότερο από πρόθυμες να τον εξοπλίσουν με ματσέτες και χασαπομάχαιρα. Ω ναι, στις 24 Μαΐου θα γίνει όντως σφαγή όμως τα πράγματα ίσως να μην είναι τόσο τραγικά όσο οι αυτόκλητοι “πυροσβέστες της ηθικής” θέλουν να πιστέψετε. 

Η διαφθορά εξελίσσεται στο νέο Κυπριακό, έτοιμη να χτίσει πολιτικές καριέρες και κομματικούς μηχανισμούς, αντικαθιστώντας το μεσήλικο πια και μάλλον ξεπερασμένο εθνικό μας πρόβλημα που το μόνο που του έμεινε να χτίσει είναι ένα τείχος στην Πράσινη Γραμμή να τελειώνουμε. Τουλάχιστον δύο νέοι παίκτες (ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία) γεννήθηκαν μέσα από τη λαϊκή οργή για την ασυδοσία, την αναξιοκρατία και την ατιμωρησία που μαστίζουν τον τόπο ενώ ένας τρίτος, το Volt, κυριολεκτικά έσπειρε τον άνεμο της θύελλας Σάντυ που θερίζουμε εδώ και σχεδόν ένα μήνα, μετά τις καταγγελίες του υποψήφιού του Μακάριου Δρουσιώτη. Απέναντί τους βρίσκονται τα παραδοσιακά κόμματα που αιμορραγούν ψηφοφόρους προς τους πρώτους, είτε γιατί συνδέονται με τη δεκαετή λαίλαπα Αναστασιάδη (ΔΗΣΥ), είτε με τη φυσική της συνέχεια τη σημερινή κυβέρνηση Χριστοδουλίδη (ΔΗΚΟ, ΔΗΠΑ, ΕΔΕΚ). Ακόμα και το κάποτε poster boy του “αντισυστημισμού” ΕΛΑΜ παρουσιάζει απώλειες καθώς έχει συνταχθεί σιωπηρά με το Προεδρικό και κατ’ επέκταση με το σύστημα. Τα παιδιά με τα μαύρα εξακολουθούν να πιπιλίζουν την καραμέλα του μεταναστευτικού, η οποία όμως είναι τόσο 2022, ενώ δεν έχουν τίποτα να πουν για διαφθορά, διάβρωση θεσμών, σκάνδαλα, υπόκοσμο κλπ. Όλοι αυτοί λοιπόν βγαίνουν καθημερινά να μας κάνουν mansplaining ότι το να ζητάς λογοδοσία είναι “λαϊκισμός”, το να εξοργίζεσαι είναι “τοξικότητα” και το να θυμάσαι τι συνέβη, τι έλεγαν ή τι δεν έκαναν είναι “εμμονή με το παρελθόν”.

Ναι, σίγουρα. 

Στη δική τους “Νικονική πραγματικότητα” (διαλέξτε Νίκο), “νούσιμος πολίτης” είναι αυτός που κοιτάζει μόνο μπροστά (κατά προτίμηση προς τον τοίχο), συγχωρεί και δίνει μια 456η ευκαιρία σ’ αυτούς που τον έφεραν στο σημερινό χάλι. Φυσικά και βγάζει νόημα. 

Η νέα τάση στην πολιτική μας σκηνή δεν είναι η διαφάνεια, αλλά το rebranding της συγκάλυψης σε “σοβαρότητα”, “ασφάλεια” και “σταθερότητα”. Το “βλέπουμε μπροστά” έχει γίνει η νέα μόνιμη επωδός όσων τρέμουν να κοιτάξουν πίσω. Μας καλούν να γίνουμε “νούσιμοι” και “ορθολογιστές”, εννοώντας ουσιαστικά να πάθουμε συλλογική αμνησία. Δεκτό ότι δεν είναι όλοι οι αυτόκλητοι Μεσσίες αξιόπιστοι ή εγγύηση ότι θα κάνουν αυτά που υπόσχονται. Ούτε οι παραδοσιακές δυνάμεις, ή ό,τι τέλος πάντων απέμεινε απ’ αυτές, εντελώς για πέταμα. 

Αυτό όμως που δεν λένε, ούτε οι μεν αλλά ούτε και οι δε, είναι πως πρακτικά δεν υπάρχει κανένα δίλημμα. Ή ορθότερα όχι αυτό που προβάλλουν. Αν ψηφίσετε ΑΜ, ΑΛΜΑ ή Volt ΔΕΝ θα έρθει η καταστροφή ούτε από τις 25 Μαΐου θα ζούμε σε κάποιο τύπου Mad Max μετα-αποκαλυπτικό τοπίο. Απεναντίας θα ενισχυθούν η πολυφωνία, ο έλεγχος και η λογοδοσία (ποιος θέλει μια Βουλή χωρίς τη Χαραλαμπίδου, την Ατταλίδου, ακόμα και τον Οδυσσέα να χορεύουν τους κυβερνώντες στο ταψί;) θα σπάσουν μέτωπα, ανίερες συμμαχίες και τσαμπουκάδες. Αν πάλι θέλετε να στηρίξετε τις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις όπως κάνατε μέχρι τώρα με γεια σας και χαρά σας, ευτυχώς διαθέτουν ακόμα νούσιμους και αξιόλογους ανθρώπους που το παλεύουν, άσχετα εάν δεν ακούγονται μέσα στον ορυμαγδό κούφιων συνθημάτων ένθεν κι ένθεν ή λιγοστεύουν επικίνδυνα. Άλλωστε μην ξεχνάτε πως αυτοί τώρα που μας προειδοποιούν ο ένας για τον άλλον ότι θα φέρουν την καταστροφή σε ένα μήνα από τώρα και για πέντε χρόνια θα συνεργαστούν σε πολλά επίπεδα. Μην τους πιστεύετε, είναι αγνές, καθαρόαιμες, ανόθευτες, ορθόδοξες προεκλογικές μπούρδες. Η κωλοτούμπα άλλωστε είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της εγχώριας πολιτικής και θα δούμε πολλές την προσεχή πενταετία.

Ο ορθός λόγος απαιτεί και λογοδοσία για το παρελθόν και ρεαλιστική αξιολόγηση του τι μπορεί να κάνει κάθε κόμμα αύριο, συνεπώς οι μονομερείς επικλήσεις στον “ορθολογισμό” δεν είναι τίποτα άλλο από μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αναχαιτιστεί το τσουνάμι της λαϊκής αντίδρασης από εκείνους που το προκάλεσαν in the first place. Ένα απελπισμένο Hail Mary εκείνων που δεν παραδέχονται τραγικά λάθη και κακές επιλογές του παρελθόντος, δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για τα δεινά που μαστίζουν τον τόπο και φυσικά δεν βλέπουν πουθενά σκάνδαλα, διαφθορά ή διάβρωση θεσμών. Και εστιάζοντας σ’ αυτό που αποκαλούν “λαϊκισμό” και “τοξικότητα” ξεπλένουν την καλπάζουσα ακροδεξιά και μετατοπίζουν τη συζήτηση από το πραγματικό δίλημμα των προσεχών εκλογών: ενισχυμένη δημοκρατία ή εκφασισμός της χώρας;