Αντικαταστήστε επιτέλους τους αναντικατάστατους

Θυμήθηκα το σκηνικό διαβάζοντας την είδηση ότι “ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης συγκάλεσε χθες εκτάκτως Εισαγγελικό Συμβούλιο, το οποίο απαρτίζεται από τους ανώτερους λειτουργούς της Νομικής Υπηρεσίας και στους οποίους ανέθεσε την αξιολόγηση και τον περαιτέρω χειρισμό του πορίσματος που θα παραληφθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, και τη λήψη τυχόν περαιτέρω μέτρων και αποφάσεων”. Έχω γράψει πολλές φορές ότι πλέον δεν κρατούν ούτε τα προσχήματα και ουσιαστικά μας λένε κατάμουτρα ότι μας περνάνε για μαλάκες, όμως αυτό ειλικρινά ανάγει τη συγκεκριμένη πρακτική σε ύψιστη τέχνη. Σαββίδης και Αγγελίδης αυτοεξαιρέθηκαν από τον χειρισμό του πορίσματος της Αρχής κατά της Διαφθοράς για το “Κράτος Μαφία” (ίσως ο πιο πετυχημένος τίτλος ever που περιγράφει εύστοχα όχι μόνο το περιεχόμενο του βιβλίου αλλά και του πορίσματος - αφήστε που θα ακούγεται εξίσου γαμάτα στα αγγλικά - Mafia State - ως τίτλος του true crime doc του Netflix) και τον ανέθεσαν στους... υφισταμένους τους, οι οποίοι θα λειτουργήσουν άφοβα, ανενόχλητοι και χωρίς καμία πίεση. Γκούχου, γκούχου. Σωστά;  

Σοβαρά τώρα, έτσι πιστεύουν πως θα ανακτήσουν την εμπιστοσύνη του κόσμου απέναντι στους θεσμούς;

Όσο κι αν απεχθάνομαι να τονίζω τα προφανή, σε αντίθεση με τους δικαστές ή τους επικεφαλής ανεξάρτητων αρχών, οι λειτουργοί της Νομικής Υπηρεσίας δεν διαθέτουν προσωπική θεσμική ανεξαρτησία. Είναι δημόσιοι υπάλληλοι, η αξιολόγηση, η ανέλιξη και το επαγγελματικό μέλλον των οποίων εξαρτώνται άμεσα από την ηγεσία της Υπηρεσίας - δηλαδή από τους ίδιους ανθρώπους που μόλις αυτοεξαιρέθηκαν. Δηλαδή η ηγεσία της ΝΥ θέλει να μας πείσει ότι οι υφιστάμενοί τους θα αποφασίσουν αμερόληπτοι αν θα διώξουν τον άνθρωπο που διόρισε τους σημερινούς προϊσταμένους του, με τον έναν μάλιστα να μοιράζονται μια βαθιά φιλία δεκαετιών και την ίδια αγάπη για φτηνό ουίσκι και τη Νατάσα Θεοδωρίδου.

Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου να διορίσει -έστω και απρόθυμα- ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές που θα συμβάλλουν στις έρευνες είναι μεν no brainer (και λίγο no shit Sherlock εδώ που τα λέμε), όμως όπως μας δίδαξε το παράδειγμα της McIntyre της Αρχής, ένας επικεφαλής των ερευνών από το εξωτερικό αν όχι να αποκαταστήσει πλήρως την εμπιστοσύνη των πολιτών (αυτό δεν το βλέπω να συμβαίνει σύντομα) τουλάχιστον να μετριάσει τη -δικαιολογημένη 100%- καχυποψία τους απέναντι στον τρόπο που οι εγχώριες Αρχές ερευνούν high profile (όπως για παράδειγμα η “Σάντυ” που φάνηκε από την αρχή και με τις στοχευμένες διαρροές ποια κατεύθυνση θα είχαν οι έρευνες). Και πάλι όμως, ποινικές έρευνες με τελικό αποδέκτη τον Γενικό Εισαγγελέα ο οποίος είναι και ο μόνος που μπορεί να ασκήσει ή παύσει ποινική δίωξη σύμφωνα με το -βαθιά προβληματικό- Σύνταγμά μας, δεν έχουν καμία αξία. Όχι με αυτό το κλίμα και όχι μετά από όσα έχουμε ζήσει τις τελευταίες δεκαετίες στο κεφάλαιο “κυπριακή δικαιοσύνη” με σχεδόν όλες τις πολύκροτες υποθέσεις να πηγαίνουν κουβά και την ατιμωρησία να είναι και η μοναδική “σταθερότητα” που γνωρίζουμε.

Γιώργος Σαββίδης και Σάββας Αγγελίδης έπρεπε ήδη να είχαν παραιτηθεί γιατί όχι μόνο δεν μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους λόγω σκιών και εμπλοκής αλλά και γιατί έχουν απωλέσει εδώ και πολύ καιρό την εμπιστοσύνη του ίδιου του λαού που υποτίθεται ότι υπηρετούν. Δυστυχώς το Σύνταγμα δεν αφήνει περιθώρια, καθώς καθιστά τον Γενικό Εισαγγελέα τον απόλυτο, αποκλειστικό και ανέλεγκτο άρχοντα των ποινικών διώξεων. Μόνο αυτός μπορεί να ξεκινήσει, να αναλάβει ή να διακόψει (nolle prosequi) μια δίωξη. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έχει καμία απολύτως συνταγματική εξουσία να παρακάμψει τον Γενικό Εισαγγελέα, να του πάρει τον φάκελο, ή να διορίσει δικό του Ειδικό Εισαγγελέα (όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ με τους Special Counsels). Στη Νήσο των Αγίων θα ισχύει πάντα το “Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει” με τον ΓΕ να είναι ταυτόχρονα Δημόσιος Κατήγορος και Νομικός Σύμβουλος του Κράτους, ακόμα κι όταν τα δύο έρχονται σε απευθείας σύγκρουση. Μια νοσηρή κατάσταση όπου ο ΓΕ συγκεντρώνει υπερεξουσίες, είναι ανέλεγκτος και ανεξέλεγκτος, παύει ποινικές διώξεις χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν πετώντας ένα “για λόγους δημοσίου συμφέροντος” και έχει την απαίτηση να τον θεωρούμε δίκαιο, αμερόληπτο, αντικειμενικό και αδιάφθορο... επειδή το λέει αυτός και αδιαφορώντας για το ότι δεν φαίνεται καν έτσι!

Εφόσον δεν παραιτούνται και ο Πρόεδρος δεν μπορεί να τους παύσει με ένα διάταγμα, η μόνη οδός είναι το Ανώτατο. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (αν ήθελε να ασκήσει πραγματική ηγεσία) θα μπορούσε να καταχωρήσει αίτηση στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο ζητώντας την παύση τους για ανάρμοστη συμπεριφορά (ναι, η ειρωνεία της αντιστροφής των ρόλων με τον Γενικό Ελεγκτή δεν μου διαφεύγει). Το να αυτοεξαιρείσαι λόγω σύγκρουσης συμφερόντων στο πόρισμα για “Κράτος Μαφία”, αλλά να παραμένεις στη θέση σου, συνιστά από μόνο του απώλεια της έξωθεν καλής μαρτυρίας.

Αυτό βέβαια προϋποθέτει να έχουμε έναν πραγματικό ηγέτη για Πρόεδρο και όχι διαχειριστή πολυκατοικίας που μας θυμάται μια φορά τον μήνα για τα κοινόχρηστα - ή, ακόμα χειρότερα, έναν διαχειριστή που αποφεύγει να ελέγξει τα σαθρά θεμέλια, επειδή υπήρξε συνεργάτης του εργολάβου.