Στον ΔΗΣΥ, η προετοιμασία για το 2028, περνά πρώτα και πάνω απ’ όλα μέσα από την ίδια την παράταξη. Στο ΑΚΕΛ, αντίθετα, η συζήτηση κινείται περισσότερο γύρω από το πώς θα στηθεί ένα ευρύτερο πολιτικό μέτωπο ικανό, να διεκδικήσει την εξουσία. Δύο διαφορετικές στρατηγικές, με κοινό όμως στόχο: την επιστροφή στο Προεδρικό.
Ο ΔΗΣΥ μπροστά σε μια δύσκολη εσωτερική εξίσωση
Στον Δημοκρατικό Συναγερμό το 2028 έχει ήδη αποκτήσει ονοματεπώνυμο. Αννίτα Δημητρίου, Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργος Παμπορίδης, έχουν μπει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στη συζήτηση για το χρίσμα, με τον Παμπορίδη μάλιστα, να δηλώνει ανοιχτά, ότι βλέπει τον εαυτό του ως πιθανό διεκδικητή.
Ωστόσο, πίσω από τα ονόματα, βρίσκεται ένα πολύ βαθύτερο ζήτημα: ποια θα είναι η φυσιογνωμία του ΔΗΣΥ στην επόμενη προεδρική μάχη και ποιος θα έχει το πολιτικό δικαίωμα να την εκφράσει;
Η δημόσια παρουσία του Αβέρωφ Νεοφύτου, έχει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο. Οι παρεμβάσεις του, δεν περιορίστηκαν σε μια δήλωση προσωπικού ενδιαφέροντος για το 2028. Με τις αναφορές του για τη λειτουργία του κόμματος, την ενημέρωσή του σχετικά με τις δημοσκοπήσεις και την ανάγκη η κομματική ενότητα να στηρίζεται σε κανόνες και όχι μόνο σε διακηρύξεις, άνοιξε ουσιαστικά μια συζήτηση για το εσωτερικό ισοζύγιο δυνάμεων στον ΔΗΣΥ.
Ο Αβέρωφ, δεν αμφισβητεί απλώς, έστω εμμέσως, μια διαδικασία μέτρησης. Το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπεται, είναι ότι η επιλογή του υποψηφίου για τις προεδρικές, δεν μπορεί να θεωρείται προδιαγεγραμμένη ούτε να γίνεται ερήμην όσων ενδιαφέρονται να διεκδικήσουν το χρίσμα.
Το ζήτημα των δημοσκοπήσεων επομένως, αποκτά μεγαλύτερη σημασία από αυτή που έχει μια συνηθισμένη εσωκομματική διαφωνία. Οι μετρήσεις είναι πλέον μέρος της πολιτικής μάχης. Όχι μόνο επειδή αποτυπώνουν την εικόνα των προσώπων στην κοινωνία, αλλά επειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επιχείρημα για το ποιος έχει τις περισσότερες πιθανότητες να οδηγήσει τον ΔΗΣΥ στον δεύτερο γύρο.
Το πλεονέκτημα της Αννίτας και ο κίνδυνος της εσωστρέφειας
Η Αννίτα Δημητρίου, βρίσκεται σήμερα σε διαφορετική θέση από τους εσωκομματικούς της ανταγωνιστές. Είναι η πρόεδρος του κόμματος, διαθέτει θεσμική και κομματική παρουσία και έχει τη δυνατότητα να παρουσιάζεται ως πρόσωπο που μπορεί να εκφράσει τον σημερινό ΔΗΣΥ και όχι μόνο ένα ιστορικό κεφάλαιο της παράταξης.
Παράλληλα, οι δημοσκοπικές ενδείξεις που έχουν δημοσιευθεί το τελευταίο διάστημα καταγράφουν ότι η μάχη παραμένει ανοιχτή, ενώ η επιλογή του υποψηφίου του ΔΗΣΥ θεωρείται καθοριστική για την τελική διαμόρφωση του σκηνικού του 2028.
Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την κ. Δημητρίου, αλλά ταυτόχρονα και μια μεγάλη ευθύνη.
Το πλεονέκτημα, είναι ότι ξεκινά την κούρσα έχοντας στα χέρια της τον κομματικό μηχανισμό και τη δυνατότητα να επικοινωνεί με τη βάση από θέση ηγεσίας. Η ευθύνη είναι ότι θα πρέπει να πείσει πως μπορεί να οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε μια εκλογική αναμέτρηση χωρίς να μετατρέψει το κόμμα σε πεδίο προσωπικής αντιπαράθεσης.
Γιατί το μεγάλο πρόβλημα του ΔΗΣΥ, δεν είναι εάν θα υπάρξει εσωκομματική εκλογή. Είναι απολύτως φυσιολογικό σε ένα μεγάλο κόμμα να υπάρχουν περισσότερες από μία φιλοδοξίες. Το πρόβλημα θα δημιουργηθεί εάν η διαδικασία αφήσει βαθιά τραύματα και εάν η αντιπαράθεση μετατραπεί σε σύγκρουση προσωπικών μηχανισμών.
Το προηγούμενο της τελευταίας προεδρικής αναμέτρησης, εξακολουθεί να βαραίνει. Γι’ αυτό και κάθε πλευρά γνωρίζει ότι μια νέα εσωτερική ρήξη μπορεί να έχει κόστος πολύ μεγαλύτερο από την ίδια την εσωκομματική διαδικασία.
Ο Αβέρωφ επιστρέφει στο προσκήνιο
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου, από την πλευρά του, δεν συμπεριφέρεται ως πολιτικός που έχει αποσυρθεί από την κούρσα. Οι δημόσιες παρεμβάσεις του, η εντονότερη παρουσία του και η δημιουργία νέων διαύλων επικοινωνίας με την κοινωνία, δείχνουν ότι επιδιώκει να παραμείνει ενεργός στο πολιτικό σκηνικό. Το ερώτημα πλέον, δεν είναι εάν έχει πολιτικό κεφάλαιο. Το ερώτημα είναι, πώς θα το μετατρέψει σε εσωκομματική δυναμική.
Το μήνυμα, που φαίνεται να επιχειρεί να περάσει, είναι ότι η εμπειρία, η πολιτική διαδρομή και η γνώση του κομματικού χώρου, αποτελούν στοιχεία που δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Απέναντί του, όμως, βρίσκεται μια νέα πραγματικότητα. Η σημερινή ηγεσία του ΔΗΣΥ έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνα της περιόδου κατά την οποία ο ίδιος βρισκόταν στην κορυφή του κόμματος. Η μάχη του 2028, συνεπώς, δεν θα είναι απλώς μια προσπάθεια επιστροφής του Αβέρωφ. Θα είναι και μια αναμέτρηση ανάμεσα σε δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το πού πρέπει να κινηθεί ο ΔΗΣΥ.
Και ο Γιώργος Παμπορίδης, εφόσον επιμείνει στη διεκδίκηση, μπορεί να λειτουργήσει ως τρίτος πόλος, μετατρέποντας την εσωκομματική διαδικασία από μονομαχία σε πραγματική κούρσα.
Στο ΑΚΕΛ η συζήτηση είναι μεγαλύτερη από ένα όνομα
Στην Εζεκία Παπαϊωάννου, η στρατηγική είναι διαφορετική. Το ΑΚΕΛ έχει θέσει ως πολιτικό στόχο την επιστροφή στην εξουσία και γνωρίζει ότι για να το πετύχει δεν αρκεί να επαναλάβει το μοντέλο μιας παραδοσιακής κομματικής υποψηφιότητας.
Η εμπειρία του 2023, έχει αφήσει ένα σημαντικό μάθημα: η Αριστερά μπορεί να διαθέτει ισχυρό κομματικό πυρήνα, αλλά για να κερδίσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, χρειάζεται να υπερβεί τα όρια της παραδοσιακής εκλογικής της βάσης.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τις συμμαχίες, αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το ΑΚΕΛ, εξετάζει τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο και τις δυνατότητες συνεννόησης με πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα, που δεν ανήκουν οργανικά στην Αριστερά. Το ΑΛΜΑ και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης αποτελούν μία από τις σημαντικές μεταβλητές, ενώ το ενδιαφέρον του ΑΚΕΛ για ευρύτερες συνεργασίες έχει ήδη συνδεθεί με το μοντέλο μιας υποψηφιότητας που θα μπορούσε να απευθυνθεί πέρα από τον στενό κομματικό χώρο.
Αυτό ακριβώς είναι και το δύσκολο σημείο.
Το ΑΚΕΛ, πρέπει να βρει την ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη να κρατήσει συσπειρωμένη την κομματική του βάση και στην ανάγκη να προσελκύσει ψηφοφόρους που δεν τοποθετούνται, στην Αριστερά.
Μαυρογιάννης, Στεφάνου και Μιχαηλίδης
Η ονοματολογία έχει ήδη αρχίσει, παρότι η τελική διαδικασία απέχει. Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, παραμένει ένα από τα πρόσωπα που συζητούνται σοβαρά, έχοντας πίσω του την εμπειρία του 2023. Παράλληλα, ο Στέφανος Στεφάνου αποτελεί την πιθανή επιλογή εάν το ΑΚΕΛ αποφασίσει να κινηθεί με καθαρά κομματική υποψηφιότητα. Στο ευρύτερο κάδρο βρίσκεται και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ο οποίος αποτελεί ξεχωριστή πολιτική περίπτωση και μπορεί είτε να εξελιχθεί σε υποψήφιο, είτε να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα, στις συμμαχίες. Η επιλογή, επομένως, δεν θα γίνει σε πολιτικό κενό.
Το ΑΚΕΛ, θα πρέπει πρώτα να απαντήσει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: θέλει έναν υποψήφιο που να εκφράζει πρωτίστως το ίδιο, ή έναν υποψήφιο που θα μπορούσε να γίνει ο κοινός παρονομαστής μιας μεγαλύτερης συμμαχίας; Από την απάντηση θα εξαρτηθούν σχεδόν όλα.
Δύο κόμματα, δύο διαφορετικές μάχες
Η μεγάλη εικόνα είναι πλέον καθαρή. Ο ΔΗΣΥ έχει να λύσει πρώτα το εσωτερικό του πρόβλημα. Να επιλέξει υποψήφιο, χωρίς να διαρραγεί η παράταξη. Να μετατρέψει την εσωκομματική αντιπαράθεση σε διαδικασία πολιτικής ανανέωσης και όχι σε πόλεμο μηχανισμών και να καταφέρει, μετά την επιλογή, να συσπειρώσει όλους γύρω από τον υποψήφιο που θα επικρατήσει.
Το ΑΚΕΛ, έχει να λύσει κυρίως το πρόβλημα της διεύρυνσης. Να μετατρέψει τη δική του κομματική δύναμη, σε κοινωνική πλειοψηφία. Να βρει πρόσωπο, που να μπορεί να συνομιλήσει με την Αριστερά αλλά και με τον ευρύτερο χώρο του Κέντρου και να δημιουργήσει έγκαιρα τις συνθήκες για συνεργασίες που θα έχουν προοπτική νίκης.
Και οι δύο στρατηγικές έχουν έναν κοινό παρονομαστή: τον δεύτερο γύρο.
Για τον ΔΗΣΥ, το ζητούμενο είναι να επιλέξει εκείνο το πρόσωπο που θα έχει τη μεγαλύτερη δυνατότητα να διεκδικήσει την είσοδο στον δεύτερο γύρο και στη συνέχεια να συσπειρώσει ευρύτερες δυνάμεις.
Για το ΑΚΕΛ, το στοίχημα είναι να δημιουργήσει ένα σχήμα, που δεν θα περιορίζεται στην παραδοσιακή εκλογική του βάση και θα μπορεί να αποτελέσει πόλο συσπείρωσης, απέναντι στην κυβέρνηση.
Γι’ αυτό και η μάχη του 2028 έχει αρχίσει πολύ νωρίτερα, από την επίσημη προεκλογική περίοδο.
Στον ΔΗΣΥ, θα κριθεί πρώτα η σχέση Αννίτας Δημητρίου και Αβέρωφ Νεοφύτου και ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστούν τη μεταξύ τους αναμέτρηση. Στο ΑΚΕΛ, θα κριθεί κατά πόσο η ηγεσία θα καταφέρει να μετατρέψει την επιθυμία επιστροφής στην εξουσία, σε πραγματικό σχέδιο ευρύτερης πολιτικής συμμαχίας.
Και όσο οι δύο χώροι προετοιμάζονται, ένα είναι το βασικό πολιτικό συμπέρασμα: οι προεδρικές του 2028, δεν θα κερδηθούν μόνο από τον δημοφιλέστερο υποψήφιο. Θα κερδηθούν από εκείνον, που θα καταφέρει να ενώσει περισσότερους ψηφοφόρους, περισσότερες πολιτικές δυνάμεις και κυρίως, να φτάσει στην κρίσιμη αναμέτρηση, έχοντας αφήσει πίσω του τις εσωτερικές του αντιθέσεις.
