Κούλλης Μαυρονικόλας, Σοφία Χριστοδούλου Μακρή και Γιώργος Κουττούκης, διεκδικούν την ηγεσία του κόμματος, σε μια αναμέτρηση η οποία, υπό κανονικές συνθήκες, θα έπρεπε να επικεντρώνεται στις πολιτικές προτάσεις και στο σχέδιο της επόμενης ημέρας. Αντί αυτού, τις τελευταίες ημέρες η συζήτηση έχει μετατοπιστεί στους κανόνες της διαδικασίας, στους χώρους διεξαγωγής της ψηφοφορίας και στην παρουσία ή όχι παρατηρητών των υποψηφίων, στα εκλογικά κέντρα.
Το γεγονός αυτό, δεν είναι χωρίς πολιτική σημασία. Για ένα κόμμα που επιχειρεί να αφήσει πίσω του μια περίοδο έντονων εσωτερικών τριβών, ακόμη και μια διαφωνία για οργανωτικά ζητήματα, αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς αγγίζει το βασικό ζητούμενο της παρούσας περιόδου: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο εσωτερικό της ΕΔΕΚ.
Η διαδικασία στο επίκεντρο
Η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή, αποτελούμενη από τους Τάκη Χριστοδούλου, Κυριάκο Μονογιό, Μιχάλη Θεοδούλου και Γιάννη Αναστασίου, κατέθεσε ομόφωνη εισήγηση προς το Πολιτικό Γραφείο, για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων που, όπως αναφέρει, αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαφάνειας, της αμεροληψίας και της ομαλής διεξαγωγής των εκλογών.
Μεταξύ άλλων, εισηγείται όπως κάθε υποψήφιος, έχει το δικαίωμα να ορίσει έναν παρατηρητή, ο οποίος θα βρίσκεται στην εκλογική αίθουσα καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Ο παρατηρητής, δεν θα έχει δικαίωμα παρέμβασης, επικοινωνίας με ψηφοφόρους ή εμπλοκής στο έργο της Εφορευτικής Επιτροπής. Ο ρόλος του, θα περιορίζεται στην παρακολούθηση της διαδικασίας και στην καταγραφή τυχόν διαδικαστικών ζητημάτων.
Η Επιτροπή υποστηρίζει, ότι η ρύθμιση αυτή, δεν ευνοεί κανέναν υποψήφιο, αλλά αντιθέτως διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων και ενισχύει την εμπιστοσύνη στο αποτέλεσμα.
Παράλληλα, προτάθηκαν συγκεκριμένοι χώροι διεξαγωγής της ψηφοφορίας στην Κύπρο, την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Λονδίνο, με την Εφορευτική Επιτροπή να υπογραμμίζει ότι η επιλογή έγινε με βάση την καταλληλότητα, τη λειτουργικότητα και τη δυνατότητα ομαλής διεξαγωγής της διαδικασίας.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη εισήγηση προκάλεσε αντίδραση από τον Κούλλη Μαυρονικόλα.
Η ένσταση Μαυρονικόλα και το ζήτημα της εμπιστοσύνης
Ο υποψήφιος για την προεδρία, υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις για την εκλογική διαδικασία λήφθηκαν από την Κεντρική Επιτροπή στις 30 Ιουλίου, σε συνεδρίαση στην οποία ο ίδιος δεν συμμετείχε. Επισημαίνει ακόμη, ότι είναι ο μόνος υποψήφιος που δεν έχει προτείνει αντιπρόσωπό του στην Εφορευτική Επιτροπή, ακριβώς επειδή δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη συνεδρίαση.
Το βασικό του αίτημα είναι, να δημοσιοποιηθούν οι αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής, ώστε, όπως υποστηρίζει, να γνωρίζουν όλοι τι ακριβώς αποφασίστηκε και να τερματιστεί κάθε προσπάθεια παραπληροφόρησης.
Η πολιτική ουσία της παρέμβασής του, βρίσκεται όμως πέρα από το καθαρά διαδικαστικό σκέλος. Ο Μαυρονικόλας κατηγορεί κάποιους, ότι επιχειρούν, την ύστατη στιγμή, να δημιουργήσουν σύγχυση και διχόνοια, υποστηρίζοντας ότι η ΕΔΕΚ χρειάζεται «καθαρές θέσεις, ενότητα και σεβασμό στα μέλη της».
Με άλλα λόγια, η διαφωνία μετατρέπεται σε μια ευρύτερη συζήτηση, για το ποιος έχει την ευθύνη για την εσωστρέφεια και ποιος μπορεί να την τερματίσει.
Η διαφορετική προσέγγιση Χριστοδούλου Μακρή και Κουττούκη
Η Σοφία Χριστοδούλου Μακρή κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση. Δηλώνει ότι υιοθετεί πλήρως τις εισηγήσεις της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής και θέτει ένα απλό, αλλά πολιτικά φορτισμένο ερώτημα: γιατί να υπάρχει αντίσταση σε μια διαδικασία που εφαρμόζεται με τους ίδιους κανόνες για όλους;
Η ίδια επικαλείται την παρουσία παρατηρητών στις πολιτειακές εκλογές ως πρακτική που ενισχύει τη διαφάνεια και υποστηρίζει ότι η σχετική πρόνοια μπορεί να λειτουργήσει ως εγγύηση για την αξιοπιστία της διαδικασίας.
Ο Γιώργος Κουττούκης, από την πλευρά του, καλει τους συνυποψηφίους του να μην οδηγήσουν την ΕΔΕΚ σε έναν ακόμη κύκλο εσωτερικών αντιπαραθέσεων, λίγες μόλις ημέρες πριν από την κάλπη.
Η παρέμβασή του, συνοψίζει ίσως και το μεγαλύτερο πρόβλημα της συγκεκριμένης εκλογικής αναμέτρησης: το κόμμα δεν αντέχει να ανακυκλώσει την εσωστρέφεια που το έχει απασχολήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το πραγματικό διακύβευμα είναι η επόμενη ημέρα
Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση για τους παρατηρητές, τους χώρους και τις διαδικασίες βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό ερώτημα.
Τι ΕΔΕΚ θα προκύψει μετά τις 5 Σεπτεμβρίου;
Η νέα ηγεσία δεν θα έχει μπροστά της απλώς την πρόκληση της διαχείρισης του κόμματος. Θα κληθεί να οδηγήσει την ΕΔΕΚ, σε ένα νέο πολιτικό και οργανωτικό κεφάλαιο, με αποκορύφωμα το Παγκύπριο Εκλογικό Συνέδριο που αναμένεται να πραγματοποιηθεί πριν από το τέλος του χρόνου.
Αυτό περιορίζει σημαντικά τον χρόνο που θα έχει στη διάθεσή του, ο νέος πρόεδρος. Η εκλογή του, δεν θα αποτελεί το τέλος της εσωκομματικής διαδικασίας, αλλά την αρχή μιας σύντομης και ιδιαίτερα κρίσιμης περιόδου.
Μέχρι το Συνέδριο,θα πρέπει να επιχειρήσει να ενώσει ένα κόμμα που παραμένει διχασμένο σε επίπεδο προσώπων και αντιλήψεων, να αποκαταστήσει σχέσεις εμπιστοσύνης και να παρουσιάσει μια πειστική πρόταση για την πολιτική και οργανωτική ανασυγκρότηση της ΕΔΕΚ.
Το Εκλογικό Συνέδριο, επομένως, θα είναι το πραγματικό τεστ της νέας ηγεσίας. Εκεί θα αποτυπωθεί εάν η εκλογή του νέου προέδρου, λειτούργησε ως καταλύτης, για μια νέα αρχή ή απλώς ως ακόμη ένα επεισόδιο σε έναν παρατεταμένο κύκλο εσωτερικών αντιπαραθέσεων.
Μια κρίσιμη κάλπη για ένα κόμμα σε σταυροδρόμι
Η ΕΔΕΚ καλείται να διεξάγει τις εκλογές της, σε μια περίοδο κατά την οποία κάθε πλευρά γνωρίζει ότι η επόμενη ημέρα θα απαιτήσει δύσκολες αποφάσεις.
Η ανακοίνωση του κόμματος προβλέπει ψηφοφορία σε όλες τις επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου, στην περιοχή της Τηλλυρίας, καθώς και σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λονδίνο. Η ψηφοφορία στην Κύπρο θα διεξαχθεί από τις 9:30 μέχρι τις 17:30, ενώ για το Λονδίνο θα ισχύσει διαφορετικό ωράριο λόγω της διαφοράς ώρας.
Το δικαίωμα ψήφου θα βασιστεί στο Μητρώο Μελών από το 2015 μέχρι το 2025, με τις εξαιρέσεις που έχουν αποφασιστεί από το Έκτακτο Παγκύπριο Συνέδριο. Για την ψηφοφορία, απαιτείται η επίδειξη πολιτικής ταυτότητας και η καταβολή συνδρομής ύψους 10 ευρώ.
Όμως, πέρα από τους αριθμούς, τις κάλπες και τις διαδικαστικές λεπτομέρειες, η 5η Σεπτεμβρίου έχει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα.
Η ΕΔΕΚ δεν αναζητεί απλώς νέο πρόεδρο. Αναζητά τρόπο να ξαναβρεί τον βηματισμό της.
Ο νέος πρόεδρος, θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει πέρα από στρατόπεδα και προσωπικές αντιπαραθέσεις. Να μετατρέψει την εκλογική του νίκη σε εντολή σύνθεσης και όχι επικράτησης. Και κυρίως, να πείσει ότι η εσωστρέφεια μπορεί να δώσει τη θέση της σε μια νέα περίοδο πολιτικής εξωστρέφειας.
Η κάλπη της 5ης Σεπτεμβρίου θα απαντήσει στο πρώτο ερώτημα: ποιος θα ηγηθεί.
Το Παγκύπριο Εκλογικό Συνέδριο, λίγους μήνες αργότερα, θα απαντήσει στο σημαντικότερο: αν ο νέος πρόεδρος κατάφερε να αλλάξει πραγματικά την ΕΔΕΚ.
Γιατί αυτή τη φορά, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αλλαγή προσώπου στην κορυφή. Είναι η αλλαγή πορείας ενός κόμματος, που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
