Σε ελεγχόμενη κλινική δοκιμή που δημοσιεύθηκε στο Cell Metabolism, η κετογονική δίαιτα οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση του ηπατικού λίπους σε σύγκριση με τη μεσογειακή και μια διατροφή χαμηλών λιπαρών, παρ’ ότι και οι τρεις ομάδες έχασαν περίπου το ίδιο βάρος.
Τρεις δίαιτες με την ίδια απώλεια βάρους
Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον επέλεξαν αρχικά 55 ενήλικες με παχυσαρκία, προδιαβήτη και αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Τη δοκιμή ολοκλήρωσαν 42 άτομα, 14 σε κάθε διατροφική ομάδα. Οι συμμετέχοντες ήταν κατά μέσο όρο 40 ετών, ενώ κάθε ομάδα περιλάμβανε 9 γυναίκες και 5 άνδρες.
Η μελέτη ήταν ελεγχόμενη: Οι ερευνητές παρείχαν όλα τα γεύματα και τα σνακ και οι συμμετέχοντες συναντούσαν διαιτολόγο κάθε εβδομάδα. Η συμμόρφωση ξεπέρασε το 95%.
Η κετογονική δίαιτα παρείχε το 4% των θερμίδων από υδατάνθρακες, 73% από λίπος και 23% από πρωτεΐνες. Στη μεσογειακή, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 50%, 35% και 15%, ενώ στη διατροφή χαμηλών λιπαρών 70%, 15% και 15%.
Όλοι ακολούθησαν τη διατροφή τους μέχρι να χάσουν περίπου το 10% του αρχικού τους βάρους, κάτι που χρειάστηκε 4-5 μήνες.
Εντυπωσιακή διαφορά λίπους στο ήπαρ
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν MRI για τη μέτρηση του ηπατικού λίπους, καθώς και εξειδικευμένες μεταβολικές εξετάσεις και 24ωρες αιμοληψίες για την παρακολούθηση γλυκόζης, ινσουλίνης, λιπιδίων και ορμονών.
Η ευαισθησία των μυών στην ινσουλίνη βελτιώθηκε κατά περίπου 50% και στις τρεις ομάδες, υποδεικνύοντας σημαντικό όφελος από την ίδια την απώλεια βάρους.
Στο ήπαρ, όμως, καταγράφηκαν διαφορές. Στην κετογονική ομάδα, το ηπατικό λίπος μειώθηκε από περίπου 19% σε 6% – δηλαδή κατά περίπου 2/3. Στη μεσογειακή ομάδα υποχώρησε σε περίπου 10% και στην ομάδα χαμηλών λιπαρών σε 9,6%.
Τι συνέβη με το σάκχαρο
Η κετογονική διατροφή παρουσίασε πλεονέκτημα και σε αρκετούς δείκτες γλυκαιμικού ελέγχου. Η HbA1c μειώθηκε κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 0,1 με τη μεσογειακή και 0,4 με τη δίαιτα χαμηλών λιπαρών.
Η συνολική 24ωρη έκθεση στη γλυκόζη μειώθηκε περίπου 20% με την κετογονική διατροφή, έναντι 8% στις άλλες δύο. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η διαφορά στην ινσουλίνη: Μείωση 74% στην κετογονική ομάδα, 44% στη μεσογειακή και 27% στη χαμηλή σε λιπαρά.
Μετά την απώλεια βάρους, το 50% της κετογονικής ομάδας δεν πληρούσε πλέον τα κριτήρια προδιαβήτη, έναντι 29% στη μεσογειακή και 7% στη δίαιτα χαμηλών λιπαρών.
Τι έδειξαν οι καρδιαγγειακοί δείκτες
Η κετογονική δίαιτα δεν υπερείχε σε όλα. Οι μεταβολές στην LDL χοληστερόλη και σε άλλον δείκτη των σωματιδίων που μεταφέρουν χοληστερόλη δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ των ομάδων, ενώ παρόμοιες ήταν και οι βελτιώσεις στην αρτηριακή πίεση.
Αυτό έχει ενδιαφέρον, καθώς η κετογονική δίαιτα που ακολουθήθηκε στη μελέτη περιείχε σχετικά υψηλά επίπεδα κορεσμένων λιπαρών, χωρίς όμως να παρατηρηθεί αντίστοιχη επιδείνωση της χοληστερόλης. Καταγράφηκαν, επίσης, βελτιώσεις σε ορισμένους άλλους δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου.
Γιατί η δίαιτα keto είναι πιο αποτελεσματική στη μείωση του ηπατικού λίπους;
Μια πιθανή εξήγηση αφορά στην ισορροπία ινσουλίνης και γλυκαγόνου. Με την κετογονική δίαιτα, η ινσουλίνη μειώθηκε σημαντικά και το γλυκαγόνο αυξήθηκε. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή η μεταβολή ενδέχεται να περιορίζει την παραγωγή νέου λίπους από το ήπαρ και, ταυτόχρονα, να ευνοεί την καύση του για ενέργεια αντί για την αποθήκευσή του.
Τι (δεν) αποδεικνύει η μελέτη
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι η κετογονική διατροφή είναι η καλύτερη επιλογή για όλους. Η δοκιμή ήταν μικρή, καθώς ολοκληρώθηκε από μόλις 42 άτομα, και αφορούσε συγκεκριμένα σε ανθρώπους με παχυσαρκία, προδιαβήτη και λιπώδη ηπατοπάθεια.
Χρειάζονται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να διαπιστωθεί αν τα οφέλη διατηρούνται και πόσο εύκολα μπορούν οι διαφορετικές δίαιτες να εφαρμοστούν σε βάθος χρόνου.
Το βασικό εύρημα είναι ότι η απώλεια περίπου 10% του σωματικού βάρους ωφέλησε και τις τρεις ομάδες, αλλά η ίδια απώλεια κιλών δεν οδήγησε σε πανομοιότυπες μεταβολικές αλλαγές. Για την υγεία του ήπατος και τη ρύθμιση της γλυκόζης, η σύνθεση της διατροφής φαίνεται ότι παίζει σημαντικό ρόλο.
