Από τη μια, ο σύγχρονος ρυθμός των αναπτυσσόμενων πόλεων και από την άλλη, εκείνα τα σημεία όπου το ρολόι σταμάτησε απότομα το πρωινό της 20ης Ιουλίου 1974. Με αφορμή τη συμπλήρωση 52 χρόνων από την τουρκική εισβολή, γυρίζουμε το ρολόι πίσω και κοιτάζουμε κατάματα το «πριν» και το «μετά» τριών εμβληματικών σημείων-συμβόλων της Λευκωσίας.
Στις αρχές της δεκαετίας του '70, το Αεροδρόμιο Λευκωσίας αποτελούσε ένα αρχιτεκτονικό στολίδι για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Γεμάτο τουρίστες, ζωντάνια και υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις. Τον Ιούλιο του '74 μετατράπηκε σε πεδίο σφοδρών μαχών και έκτοτε παραμένει αποκλεισμένο υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών.
Το «Τότε»: Το ολοκαίνουριο, επιβλητικό κτίριο του αεροδρομίου γεμάτο κόσμο, και τα αεροπλάνα των Κυπριακών Αερογραμμών έτοιμα για απογείωση προς ευρωπαϊκούς προορισμούς.
Το «Τώρα»: Μια εικόνα απόλυτης εγκατάλειψης. Σπασμένα τζάμια, σκουριασμένα καθίσματα αναμονής, διαφημιστικές αφίσες της εποχής να ξεφλουδίζουν στους τοίχους και το μισοδιαλυμένο αεροσκάφος Trident της Cyprus Airways να σαπίζει έξω στον διάδρομο προσγείωσης.
Πριν από το 1974, η οδός Ερμού ήταν ο πιο ζωντανός, πολύβουος και εμπορικός δρόμος της εντός των τειχών Λευκωσίας. Εκατοντάδες καταστήματα, υφασματάδικα, σιδηρουργεία και βιοτεχνίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων συνέθεταν ένα μοναδικό μωσαϊκό καθημερινής συνύπαρξης και οικονομικής ακμής. Η εισβολή έκοψε τον δρόμο στα δύο, μετατρέποντας τον σε μέρος της Νεκρής Ζώνης.
Το «Τότε»: Ένας δρόμος γεμάτος κίνηση, αυτοκίνητα της εποχής, ανοιχτά μαγαζιά με περίτεχνες ξύλινες ή μεταλλικές πόρτες και κόσμο να κάνει τα ψώνια του.
Το «Τώρα»: Εικόνες που θυμίζουν μεταποκαλυπτικό σκηνικό. Κτίρια έτοιμα να καταρρεύσουν, πινακίδες καταστημάτων από τη δεκαετία του '70 που έχουν ξεθωριάσει, αγριοσυκιές που φυτρώνουν μέσα από τα ερείπια και στρατιωτικά φυλάκια με σακιά άμμου που θυμίζουν ότι ο χρόνος εκεί «κλείδωσε» για πάντα στο '74.
Το Λήδρα Πάλας δεν ήταν απλώς ένα ξενοδοχείο, ήταν το απόλυτο σύμβολο πολυτέλειας της κυπριακής πρωτεύουσας, σχεδιασμένο από τον διάσημο αρχιτέκτονα Benjamin Günsberg. Εκεί φιλοξενούνταν βασιλείς, πολιτικοί, διεθνείς διασημότητες και οι πιο λαμπερές δεξιώσεις του νησιού. Κατά την εισβολή, λόγω της στρατηγικής του θέσης, μετατράπηκε σε οχυρό και πεδίο άγριων μαχών, για να περάσει στη συνέχεια στον έλεγχο του ΟΗΕ.
Το «Τότε»: Ένα επιβλητικό, πεντάστερο αρχιτεκτονικό αριστούργημα, με καταπράσινους κήπους, μια διάσημη πισίνα και την ελίτ της εποχής να απολαμβάνει το κοσμικό low profile της Λευκωσίας.
Το «Τώρα»: Ένα κτίριο-τραυματίας, σημαδεμένο απ' άκρη σ' άκρη από τις σφαίρες και τα βλήματα του 1974. Αν και για χρόνια αποτέλεσε σημείο δικοινοτικών συναντήσεων και βάση των ειρηνευτών (UNFICYP), η όψη του παραμένει μια ζωντανή, καθηλωτική υπενθύμιση του πολέμου στην καρδιά της πόλης.
52 χρόνια μετά, αυτές οι εικόνες δεν αποτελούν απλώς ένα «ξερό» ιστορικό αρχείο. Είναι η ζωντανή, χειροπιαστή απόδειξη ότι στην Κύπρο το παρελθόν δεν είναι μακριά. Βρίσκεται εκεί, λίγα μέτρα μακριά από τις σύγχρονες καφετέριες και τους πεζοδρόμους, να μας κοιτάζει πίσω από τα συρματοπλέγματα και να μας θυμίζει όλα όσα έμειναν μισά.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Στο επίκεντρο έντονων πολιτικών και νομικών αναταράξεων βρίσκεται το πόρισμα για την υπόθεση Videogate, καθώς η ουσιαστική απαλλαγή των πρωταγωνιστών από ποινικές ευθύνες πυροδότησε κύμα αμφισβήτησης και σκληρής κριτικής.
