Οι διορισμοί στα Διοικητικά Συμβούλια των ημικρατικών οργανισμών, ήταν η αφορμή. Η πολιτική σύγκρουση, όμως, που ακολούθησε ξεπερνά πλέον κατά πολύ το ζήτημα των διορισμών. Μέσα σε λίγες ημέρες, Κυβέρνηση, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ επιδόθηκαν σε έναν πρωτοφανή χαρτοπόλεμο ανακοινώσεων, με τον Νίκο Χριστοδουλίδη να ανεβάζει αισθητά τους πολιτικούς τόνους και να χρησιμοποιεί, για πρώτη φορά δημόσια, τον όρο «ΔΗΣΑΚΕΛ».
Η αναφορά δεν είναι τυχαία. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, απαντώντας στις επικρίσεις για τους διορισμούς, επέλεξε να βάλει στο ίδιο κάδρο τον Δημοκρατικό Συναγερμό και το ΑΚΕΛ, υποστηρίζοντας ότι παρακολουθεί καθημερινά τις ανακοινώσεις των δύο κομμάτων και πως «είναι πολύ ενδιαφέρον ότι αυτές οι ανακοινώσεις είναι ταυτόσημες». Μάλιστα, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, λέγοντας: «Ίσως τους προτρέπω να τις βγάζουν από κοινού».
Είναι η πρώτη φορά, που ο Νίκος Χριστοδουλίδης χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο πολιτικό όρο. Και η επιλογή του, έχει μεγαλύτερη σημασία, από μια απλή λεκτική επίθεση στην αντιπολίτευση.
Γιατί ο «ΔΗΣΑΚΕΛ» απευθύνεται σε ένα κομμάτι της κοινωνίας που παραδοσιακά τοποθετείται στον χώρο της κεντροδεξιάς και ιδιαίτερα σε εκείνους τους ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ που το 2023 επέλεξαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη, έναντι του Αβέρωφ Νεοφύτου, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εκλογή του.
Είναι, επομένως, μια προσπάθεια να ξαναστηθεί μια πολιτική διαχωριστική γραμμή: από τη μία η Κυβέρνηση και από την άλλη ένας νέος, άτυπος συνασπισμός αντιπολίτευσης, στον οποίο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, επιχειρεί να εμφανίσει τον ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ ως δύο δυνάμεις που, παρά τις ιδεολογικές τους διαφορές, συγκλίνουν απέναντί του.
Το μήνυμα είναι σαφές: η αντιπαράθεση δεν αφορά πλέον μόνο τους διορισμούς. Αφορά το ποιος εκφράζει τον χώρο της κεντροδεξιάς, ποιος αντιπολιτεύεται την Κυβέρνηση και κυρίως ποιος, θα μπορέσει να διαμορφώσει τις πολιτικές συμμαχίες της επόμενης περιόδου.
Από τους διορισμούς στο «ΔΗΣΑΚΕΛ»
Η αφετηρία της σύγκρουσης. ήταν οι διορισμοί στους ημικρατικούς. Ο ΔΗΣΥ κατηγόρησε την Κυβέρνηση ότι διορίζει κομματικά στελέχη και προσωπικούς υποστηρικτές του Προέδρου, αμφισβητώντας την αξιοκρατική διαδικασία.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Ονούφριος Κουλλά, υποστήριξε ότι η Κυβέρνηση, «πιάστηκε στα πράσα να κοροϊδεύει τους πολίτες, πως δήθεν έκανε αξιοκρατικούς διορισμούς, ενώ διερωτήθηκε, πώς προέκυψε να είναι οι περισσότεροι διορισμοί στελέχη συγκεκριμένου συγκυβερνώντος κόμματος και προσωπικοί υποστηρικτές του Προέδρου.
Ο ΔΗΣΥ επέμεινε ιδιαίτερα στο ζήτημα των 21 διορισμών που, σύμφωνα με την ανακοίνωση του κόμματος, έγιναν εκτός του καταλόγου του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. Ζήτησε μάλιστα πλήρη αιτιολόγηση για κάθε περίπτωση, υπενθυμίζοντας ότι η ίδια η Κυβέρνηση είχε προβλέψει πως, όταν το Υπουργικό Συμβούλιο. δεν επιλέγει πρόσωπο από τον σχετικό κατάλογο, η απόφαση θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη.
Η Κυβέρνηση, αντί να περιοριστεί στην ουσία της κριτικής, επέλεξε να μεταφέρει τη συζήτηση στο πολιτικό επίπεδο. Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος διερωτήθηκε με ποιες πολιτικές συμφωνεί τελικά ο ΔΗΣΥ: με την κεντροδεξιά κατεύθυνση που διαχρονικά ισχυρίζεται ότι υπηρετεί, ή με τις θέσεις του ΑΚΕΛ, με τις οποίες, όπως υποστήριξε, «ολοένα και συχνότερα συνταυτίζεται».
Ο ΔΗΣΥ απάντησε ότι δεν ζητά διορισμούς και ότι η κριτική του δεν αφορά κομματική εκπροσώπηση αλλά τη διαφάνεια, την αξιοκρατία και τη λογοδοσία. Και κάπου εδώ η συζήτηση μετατράπηκε από θεσμική σε καθαρά πολιτική.
Ο Πρόεδρος ανεβάζει τους τόνους
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης μπήκε προσωπικά στη συζήτηση, λέγοντας ότι «το πάρτυ έχει τελειώσει». Αναφέρθηκε στην παλαιότερη πρακτική κομματικού διαμοιρασμού των θέσεων στους ημικρατικούς και υπενθύμισε υποθέσεις του παρελθόντος, μεταξύ άλλων το «πλιάτσικο» της CYTA.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο, σημειώνοντας ότι τα μέλη του κάνουν «εξαιρετική δουλειά» και υποστηρίζοντας ότι το 80% των διορισμών έγινε στη βάση των συστάσεών του.
Η φράση που αλλάζει το πολιτικό παιχνίδι: «ΔΗΣΑΚΕΛ»
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, υποστήριξε ότι οι ανακοινώσεις ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ είναι ταυτόσημες και πως τα δύο κόμματα έχουν μπει σε προεκλογική εκστρατεία. Ταυτόχρονα, έσπευσε να υπογραμμίσει ότι «έχουμε πολύ καιρό για τις εκλογές» και ότι η Κυβέρνηση δεν πρόκειται να ακολουθήσει αυτή την αντιπαράθεση.
Η πολιτική ειρωνεία είναι προφανής: την ώρα που ο Πρόεδρος λέει ότι οι εκλογές είναι μακριά, η ίδια η επιλογή του να εισαγάγει έναν όρο όπως το «ΔΗΣΑΚΕΛ», μοιάζει να ανοίγει πρόωρα τη συζήτηση για το πολιτικό σκηνικό του 2028.
Η στρατηγική πίσω από τη λέξη
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο γιατί ο Πρόεδρος επιτέθηκε στον ΔΗΣΥ. Το σημαντικότερο ερώτημα, είναι σε ποιον μιλά.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης γνωρίζει ότι ένα από τα κρίσιμα δεδομένα των επόμενων εκλογών, θα είναι η συμπεριφορά του εκλογικού σώματος του ΔΗΣΥ. Το 2023, ένα σημαντικό τμήμα της εκλογικής βάσης του Συναγερμού, επέλεξε τον ίδιο. Σήμερα, όμως, ο ΔΗΣΥ βρίσκεται απέναντι από την Κυβέρνηση και η ηγεσία του κόμματος, επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του κόμματος, ως αυτόνομης κεντροδεξιάς δύναμης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το «ΔΗΣΑΚΕΛ» λειτουργεί ως πολιτικό σήμα προς εκείνους τους ψηφοφόρους. που ενδεχομένως θα αντιμετώπιζαν αρνητικά, μια εικόνα σύγκλισης του ΔΗΣΥ, με την Αριστερά.
Δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη, ότι ο Πρόεδρος επιχειρεί ήδη να μετατρέψει την αντιπαράθεση σε προεκλογική εκστρατεία. Πολιτικά όμως, η κίνηση μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια να αρχίσει από τώρα η χάραξη του γηπέδου. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της νέας αντιπαράθεσης.
Γιατί ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, μπορεί να λέει ότι το 2028 είναι μακριά. Μπορεί να λέει ότι η Κυβέρνηση δεν θα ακολουθήσει τον «χαρτοπόλεμο» των κομμάτων. Όμως η χρήση του «ΔΗΣΑΚΕΛ», δείχνει ότι έχει ήδη αρχίσει να σκέφτεται με όρους πολιτικών συσχετισμών.
Το ΑΚΕΛ και ο ΔΗΣΥ στην ίδια πλευρά του κάδρου
Το ΑΚΕΛ, από την άλλη, όχι μόνο δεν έκανε πίσω, αλλά επέμεινε ότι «το πάρτι όχι μόνο δεν τελείωσε αλλά εντάθηκε». Συνέδεσε μάλιστα τις εξελίξεις με την επίσκεψη του προέδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου, στο Προεδρικό, υποστηρίζοντας ότι ζήτησε μεγαλύτερη εκπροσώπηση του κόμματός του στους ημικρατικούς.
Το ΑΚΕΛ, κατηγόρησε τον Πρόεδρο ότι έχει το βλέμμα στραμμένο στην επανεκλογή του το 2028 και ότι άλλα υποσχέθηκε ως υποψήφιος και άλλα πράττει ως Πρόεδρος.
Έτσι, χωρίς να υπάρχει κάποια κοινή πολιτική πλατφόρμα μεταξύ ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, η Κυβέρνηση επιχειρεί να τους παρουσιάσει ως δύο όψεις της ίδιας αντιπολιτευτικής πίεσης. Ο ΔΗΣΥ αντίθετα, επιμένει ότι η κριτική του είναι θεσμική και ότι δεν πρόκειται να απεμπολήσει την υποχρέωσή του, να ελέγχει την Κυβέρνηση.
Το πολιτικό παράδοξο, είναι ότι όσο περισσότερο ο Πρόεδρος μιλά για «ΔΗΣΑΚΕΛ», τόσο περισσότερο υποχρεώνει τον ΔΗΣΥ, να αποδεικνύει ότι δεν αποτελεί μέρος ενός τέτοιου σχήματος.
Το γήπεδο αρχίζει να διαμορφώνεται
Στην πραγματικότητα, οι διορισμοί στους ημικρατικούς, ήταν μόνο η σπίθα. Η πραγματική συζήτηση, αφορά κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη διαμόρφωση των πολιτικών στρατοπέδων, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, επιχειρεί να εμφανίσει τον εαυτό του, ως τον πολιτικό πόλο που βρίσκεται απέναντι σε μια ευρύτερη αντιπολίτευση, στην οποία, κατά την ανάγνωσή του, συγκλίνουν πλέον ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Παράλληλα, υπενθυμίζει το παρελθόν του κομματικού διαμοιρασμού και παρουσιάζει το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο ως τη μεγάλη θεσμική τομή. της δικής του διακυβέρνησης.
Ο ΔΗΣΥ, από την άλλη, δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει τη νέα αυτή πολιτική πραγματικότητα. Ούτε μπορεί να αφήσει αναπάντητη την προσπάθεια ταύτισής του, με το ΑΚΕΛ, καθώς γνωρίζει ότι η διατήρηση της κεντροδεξιάς του ταυτότητας θα αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο της πολιτικής του επιβίωσης και της επόμενης εκλογικής μάχης.
Και το ΑΚΕΛ έχει πλέον έναν επιπλέον λόγο να επιτίθεται στην Κυβέρνηση, καθώς βλέπει τον Πρόεδρο να επιχειρεί να εντάξει τις δικές του επιθέσεις στο ίδιο κάδρο με εκείνες του ΔΗΣΥ.
Το «ΔΗΣΑΚΕΛ», είναι μια πρώτη ένδειξη, ότι η συζήτηση για το 2028, μπορεί να ξεκινά πολύ νωρίτερα, από όσο θα ήθελαν κάποιοι να παραδεχθούν.
